NGUYỄN TRUNG TRỰC: NGƯỜI ANH HÙNG GẮN VỚI ĐẤT RẠCH GIÁ

Năm 1861, khi thực dân Pháp mở rộng cuộc xâm lược Nam Kỳ, Nguyễn Trung Trực hưởng ứng phong trào kháng chiến và tập hợp đông đảo nông dân đứng lên chống Pháp.

Từ một người dân Nam Bộ, ông trở thành một thủ lĩnh nghĩa quân có uy tín.

Tên tuổi Nguyễn Trung Trực được nhắc đến trước hết bởi chiến công đốt cháy tàu chiến Pháp L'Esperance trên vàm Nhật Tảo ngày 10 tháng 12 năm 1861. Đây là một chiến công gây tiếng vang lớn, thể hiện tinh thần chiến đấu và khả năng tổ chức của nghĩa quân Nam Bộ.

Sau chiến thắng Nhật Tảo, Nguyễn Trung Trực tiếp tục hoạt động chống Pháp.

Khi thực dân Pháp ngày càng mở rộng việc chiếm đóng Nam Kỳ, ông đưa lực lượng về hoạt động tại vùng Rạch Giá.

Ngày 16 tháng 6 năm 1868, nghĩa quân do Nguyễn Trung Trực lãnh đạo bất ngờ tiến công đồn Rạch Giá, đánh chiếm thành công cứ điểm của quân Pháp.

Chiến công này khiến tên tuổi Nguyễn Trung Trực trở thành biểu tượng của tinh thần bất khuất ở Nam Bộ.

Sau đó, quân Pháp tổ chức truy bắt gắt gao. Nguyễn Trung Trực bị bắt và bị hành hình tại Rạch Giá ngày 27 tháng 10 năm 1868.

Ông hy sinh khi mới khoảng 30 tuổi.

Nhưng cái chết của ông không làm tinh thần kháng chiến của nhân dân Nam Bộ mất đi.

Ngược lại, hình ảnh Nguyễn Trung Trực trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí chống ngoại xâm và tinh thần “sống vì nước, chết vì nước”.

Tại Rạch Giá, nhân dân lập đình thờ ông và duy trì việc tưởng niệm qua nhiều thế hệ.

Ngày nay, lễ hội đình Nguyễn Trung Trực – Rạch Giá đã trở thành một sự kiện văn hóa lớn. Năm 2023, lễ hội được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Lễ hội được tổ chức hằng năm nhằm tưởng nhớ ngày hy sinh của người anh hùng. Các nghi thức truyền thống gồm thượng Đại kỳ, dâng hương, tế đàn cả, lễ nghinh sắc và nhiều hoạt động tưởng niệm khác.

Đặc biệt, di tích đình và mộ Nguyễn Trung Trực tại Rạch Giá đã trở thành một địa chỉ giáo dục truyền thống quan trọng của tỉnh.

Mỗi năm, hàng vạn người dân và du khách tìm về đây để thắp hương tưởng niệm.

Câu chuyện Nguyễn Trung Trực vì vậy không chỉ thuộc về thế kỷ XIX.

Nó vẫn hiện diện trong đời sống hôm nay qua những nén nhang, những câu chuyện kể cho thế hệ trẻ và những hoạt động giáo dục truyền thống.

Một người anh hùng có thể hy sinh, nhưng tinh thần của người anh hùng có thể sống mãi trong lòng nhân dân.

Nguồn tư liệu của tỉnh Kiên Giang xác định Nguyễn Trung Trực là một trong những nhân vật lịch sử tiêu biểu gắn với quá trình đấu tranh chống Pháp tại Tân An và Rạch Giá; đình Nguyễn Trung Trực và lễ hội tưởng niệm ông hiện là những di sản quan trọng của Kiên Giang.