Nguyễn Trung Trực – Người thủ lĩnh nghĩa quân Nam Bộ

Nguyễn Trung Trực sinh năm 1838. Ông xuất thân từ một gia đình bình dân ở Nam Bộ và từng tham gia lực lượng chống quân Pháp ngay từ những năm đầu cuộc xâm lược. Khi thực dân Pháp mở rộng cuộc chiến tranh tại Nam Kỳ, nhiều phong trào kháng chiến của nhân dân đã hình thành. Nguyễn Trung Trực trở thành một trong những thủ lĩnh nổi bật của phong trào này.

Một trong những chiến công được biết đến nhiều nhất của ông diễn ra vào ngày 10 tháng 12 năm 1861 trên vàm sông Nhật Tảo. Nghĩa quân do Nguyễn Trung Trực chỉ huy đã tổ chức cuộc tập kích và đốt cháy tàu L’ Espérance của quân Pháp. Chiến thắng này gây tiếng vang lớn, thể hiện khả năng tổ chức và tinh thần chiến đấu của nghĩa quân Nam Bộ. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận đây là một trong hai chiến công tiêu biểu nhất của Nguyễn Trung Trực.

Sau khi Pháp tiếp tục mở rộng việc chiếm đóng Nam Kỳ, Nguyễn Trung Trực vẫn duy trì hoạt động kháng chiến. Ngày 16 tháng 6 năm 1868, nghĩa quân của ông tấn công đồn Rạch Giá. Đây là một chiến công đặc biệt bởi ông là thủ lĩnh nghĩa quân duy nhất ở Nam Kỳ trong thời điểm đó đánh chiếm lại được một đồn trung tâm tỉnh lỵ sau khi Pháp đã thôn tính ba tỉnh miền Tây Nam Kỳ.

Sau trận Rạch Giá, lực lượng của Nguyễn Trung Trực tiếp tục bị quân Pháp truy đuổi. Cuối cùng, ông bị bắt. Pháp tìm cách dụ dỗ ông đầu hàng nhưng ông không chấp nhận. Nguyễn Trung Trực bị hành quyết tại Rạch Giá năm 1868 khi mới khoảng 30 tuổi.

Tên tuổi ông gắn với một câu nói nổi tiếng thể hiện tinh thần chống ngoại xâm: “Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam, thì mới hết người Nam đánh Tây.” Câu nói này được lưu truyền rộng rãi và trở thành biểu tượng cho ý chí bất khuất của nghĩa quân Nam Bộ.

Ngày nay, Nguyễn Trung Trực được nhân dân nhiều nơi tưởng nhớ. Cuộc đời của ông tuy ngắn ngủi nhưng những hoạt động kháng chiến đã trở thành một phần quan trọng của lịch sử chống thực dân Pháp ở Việt Nam thế kỉ XIX.