Nguyễn Trung Trực – Thủ lĩnh kháng chiến chống thực dân Pháp ở Nam Bộ
Nguyễn Trung Trực là thủ lĩnh kháng chiến tiêu biểu ở Nam Bộ trong nửa sau thế kỷ XIX. Tên tuổi của ông gắn liền với trận đánh tàu Pháp trên sông Nhật Tảo năm 1861 và phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp tại các địa bàn thuộc Nam Kỳ.
Nguyễn Trung Trực, tên thật thường được ghi là Nguyễn Văn Lịch, sinh năm 1838. Ông tham gia phong trào chống thực dân Pháp trong bối cảnh quân Pháp mở rộng quá trình chiếm đóng ở Nam Kỳ từ cuối những năm 1850.
Sau khi Pháp tiến công Gia Định năm 1859, phong trào kháng chiến của nhân dân Nam Bộ diễn ra tại nhiều địa phương. Nguyễn Trung Trực trở thành một trong những thủ lĩnh tổ chức lực lượng chống Pháp, gắn bó với địa bàn sông nước và sự hỗ trợ của nhân dân địa phương.
Ngày 10 tháng 12 năm 1861, nghĩa quân do Nguyễn Trung Trực chỉ huy tiến công tàu Espérance của Pháp trên sông Nhật Tảo. Trận đánh gây tiếng vang trong phong trào kháng chiến ở Nam Kỳ, thể hiện tinh thần chiến đấu của nghĩa quân trong điều kiện lực lượng và trang bị còn nhiều hạn chế.
Sau trận Nhật Tảo, Nguyễn Trung Trực tiếp tục tổ chức hoạt động kháng chiến tại các địa bàn ở Nam Kỳ, trong đó có khu vực Rạch Giá. Năm 1868, nghĩa quân tiến công đồn Kiên Giang, một sự kiện gắn liền với tên tuổi của ông trong lịch sử kháng Pháp tại Nam Bộ.
Sau khi bị thực dân Pháp bắt, Nguyễn Trung Trực bị xử tử tại Rạch Giá năm 1868. Sự hy sinh của ông trở thành một dấu mốc trong phong trào chống Pháp ở Nam Kỳ. Tên tuổi Nguyễn Trung Trực được nhân dân tưởng niệm qua các di tích, đền thờ và hoạt động kỷ niệm tại nhiều địa phương.



