Nguyễn Trung Trực và khí phách "Bao giờ Tây nhổ hết cỏ nước Nam mới hết người Nam đánh Tây"

Nguyễn Trung Trực (1838 - 1868), tên thật là Nguyễn Văn Lịch, sinh tại vùng đất Bình Định nhưng sớm theo gia đình vào sinh cơ lập nghiệp tại vùng Nam Bộ. Ông là một anh hùng dân tộc vĩ đại, nổi tiếng với những chiến công lẫy lừng và khí phách hiên ngang, lẫm liệt trong phong trào chống Pháp nửa cuối thế kỷ XIX.

Tên tuổi của Nguyễn Trung Trực gắn liền với hai chiến công vang dội đi vào lịch sử: thứ nhất là trận đánh đốt cháy tàu chiến Espérance của giặc Pháp trên vàm sông Nhật Tảo (Long An năm 1861) – chiến công làm nức lòng quân dân cả nước, chứng minh khả năng đánh bại tàu sắt hiện đại của quân đội ngoại bang bằng lòng dũng cảm và mưu lược thông minh; thứ hai là cuộc khởi nghĩa làm chủ hòn đảo Phú Quốc hiểm trở, tổ chức đánh phá các đồn lũy địch.

Khi bị quân Pháp bao vây áp đảo và bắt giữ do lực lượng quá chênh lệch, kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn từ tra tấn dã man đến dụ dỗ phong chức tước để hòng khuất phục ý chí của ông. Trước mặt tên quan cai trị Pháp, Nguyễn Trung Trực đã hiên ngang ngẩng cao đầu và thốt lên câu nói bất hủ, đanh thép khẳng định ý chí chiến đấu đến cùng của dân tộc: "Bao giờ Tây nhổ hết cỏ nước Nam mới hết người Nam đánh Tây!".

Năm 1868, thực dân Pháp hèn hạ đem ông ra hành hình tại thị xã Rạch Giá khi tuổi đời còn rất trẻ. Sự hy sinh oanh liệt của Nguyễn Trung Trực đã để lại niềm tiếc thương vô hạn trong lòng nhân dân, đồng thời khắc sâu vào tâm khát lịch sử một biểu tượng chói lọi về lòng trung hiếu, khí phách anh hùng bất khuất của người con miền Nam.