NGUYỄN TƯ CƯỜNG – NGƯỜI CHỈ HUY GAN DẠ TỪ CHIẾN TRƯỜNG KHU 5
Thiếu tướng Nguyễn Tư Cường (1927-2003), tên thật là Nguyễn Cụ, là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, quê Khánh Hòa. Ông là vị tướng đặc công lỗi lạc, nổi tiếng với sự dũng cảm trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, từng giữ chức Phó Tư lệnh Bộ đội Đặc công Miền và để lại hồi ký
Nguyễn Tư Cường, tên thật là Nguyễn Cụ, sinh năm 1927 tại xã Ninh Đa, huyện Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. Ông bước vào con đường cách mạng từ rất sớm, nhập ngũ năm 1945, khi đất nước vừa giành được độc lập, và chỉ một năm sau đã vinh dự đứng trong hàng ngũ của Đảng. Những năm kháng chiến chống Pháp, chiến trường Nha Trang – Khánh Hòa thuộc Liên khu 5 là nơi ông trưởng thành. Từ một chiến sĩ, rồi trung đội trưởng, ông dần trở thành cán bộ tiểu đoàn, trực tiếp chiến đấu và chỉ huy 101 trận lớn nhỏ. Trong những trận đánh ấy, ông cùng đồng đội đã góp phần tiêu diệt 605 tên địch, riêng cá nhân ông trực tiếp tiêu diệt 294 tên. Bảy lần bị thương, nhưng chưa một lần ông rời bỏ trận địa. Ngay từ những ngày đầu cầm súng, tinh thần kiên cường của ông đã được thử thách. Năm 1945, trong một trận đánh, ông bị lạc đơn vị, phải nhịn đói suốt mười ngày, sống bằng lá cây, củ rừng. Nhưng giữa rừng sâu, ông không buông xuôi mà quyết tâm lần tìm đường trở về đơn vị để tiếp tục chiến đấu. Năm 1947, tại đèo Phượng Hoàng, trong trận phục kích trên đường 21, Nguyễn Cụ chỉ huy trung đội phối hợp cùng bộ đội chủ lực. Khi trận đánh rơi vào thế giằng co, ông bất ngờ dẫn quân vòng sườn, xung phong đánh thẳng vào đội hình quân Pháp. Đòn đánh táo bạo ấy đã làm đội hình địch rối loạn, tiêu diệt 75 tên, đốt cháy 5 xe, tạo điều kiện cho lực lượng chủ lực tiêu diệt gần trọn một tiểu đoàn địch. Một năm sau, trong trận Hòn Khói, ông lại là người xung phong đi đầu. Vượt qua hàng rào dây thép gai, ông ném lựu đạn vào lô cốt, mở đường cho đơn vị tiến công. Dù bị thương ngay sau đó, ông vẫn tiếp tục chỉ huy, cùng đồng đội tiêu diệt đồn, bắt sống 38 tên địch và thu toàn bộ vũ khí. Những năm 1948–1949, quân Pháp nhiều lần mở các cuộc càn quét lớn nhằm tiêu diệt lực lượng vũ trang địa phương. Có lần, địch huy động cả trung đoàn, có máy bay và pháo binh yểm trợ, bao vây bộ đội và cơ quan chính quyền. Trong tình thế hiểm nghèo, Nguyễn Cụ đã chỉ huy đơn vị chiến đấu ngoan cường suốt cả ngày, cơ động linh hoạt, chặn địch ở nhiều hướng, bảo vệ an toàn cho cơ quan rút lui. Không chỉ giỏi chiến đấu, ông còn nổi bật ở sự mưu trí. Năm 1952, tại Vạn Khê, khi biết địch sắp mở cuộc càn quét, ông bí mật đưa trung đội luồn qua nhiều vòng kiểm soát, lập trận địa phục kích ngay gần cửa đồn. Khi địch vừa xuất phát, ông ra lệnh nổ súng, đánh bất ngờ khiến chúng hoảng loạn, buộc phải quay lại cố thủ. Năm 1953, trong trận Đại Mỹ, ông táo bạo bò vào tận đồn địch trinh sát, nắm chắc tình hình rồi tổ chức tiến công chớp nhoáng, tiêu diệt gọn hai trung đội địch và rút lui an toàn. Đó là những trận đánh thể hiện rõ tài năng chỉ huy linh hoạt, gan dạ và quyết đoán của ông. Đỉnh cao trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp là tháng 5 năm 1954, khi ông chỉ huy lực lượng đột nhập nhà lao Ninh Hòa, tiêu diệt hai trung đội địch, giải thoát 600 cán bộ, du kích và đồng bào bị giam giữ. Đó không chỉ là một chiến công quân sự mà còn là chiến thắng của ý chí và lòng nhân ái. Sau khi tập kết ra Bắc, Nguyễn Tư Cường tiếp tục được giao nhiều trọng trách quan trọng. Ông lần lượt giữ các chức vụ từ tiểu đoàn phó, tiểu đoàn trưởng, đến trung đoàn trưởng, rồi Phó Tư lệnh và Tư lệnh Binh chủng Đặc công. Năm 1985, ông được phong quân hàm Thiếu tướng. Không chỉ chiến đấu giỏi, ông còn góp phần xây dựng và phát triển lực lượng đặc công – một binh chủng tinh nhuệ của Quân đội nhân dân Việt Nam. Năm 1992, ông nghỉ hưu sau gần nửa thế kỷ cống hiến cho quân đội. Năm 2003, ông qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh, để lại niềm tiếc thương sâu sắc. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, năm 1956, Nguyễn Tư Cường được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cùng nhiều huân chương cao quý khác. Câu chuyện về ông là biểu tượng của một người chiến sĩ dũng cảm, mưu trí và kiên cường. Từ những ngày đầu gian khổ trong rừng sâu đến những cương vị chỉ huy cao cấp, ông luôn giữ vững phẩm chất của người lính cách mạng – sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì Tổ quốc. Trong “thời hoa lửa”, những con người như Nguyễn Tư Cường đã viết nên những trang sử hào hùng, rực sáng bằng chính máu, mồ hôi và lòng trung thành son sắt.


