Nguyễn Tuấn Anh

ÔNG LẦU A DÊ – NGƯỜI GIỮ LỬA CHO ĐỘI QUÂN HÀNH QUÂN TRONG TRẬN TUYẾT LẠNH Ở SA PA (1951)**

Năm 1951, trong giai đoạn mở rộng lực lượng tại Tây Bắc, một đơn vị bộ đội từ Yên Bái được lệnh hành quân vượt Sa Pa để tiếp cận địa bàn mới. Không ai ngờ rằng chuyến hành quân sẽ trùng đúng thời điểm Sa Pa xuất hiện đợt tuyết dày hiếm gặp. Đối với các chiến sĩ miền xuôi, lạnh âm và tuyết phủ trắng núi là thử thách vượt quá sức chịu đựng. Nhiều người tê buốt tay chân, bước đi loạng choạng, thậm chí có chiến sĩ đã gục xuống giữa đường mòn băng giá. Chính trong thời khắc sinh tử ấy, ông Lầu A Dê, người Mông ở bản Cát Cát, xuất hiện và trở thành điểm tựa sống còn cho cả đơn vị.

Khi nghe dân bản báo có đoàn bộ đội đang gặp nạn, ông Dê lập tức khoác áo dày, mang theo bó củi pơ mu khô, nắm ngô rang, ít muối và hai tấm chăn lớn rồi đi ngược lên dốc. Tấm thân nhỏ bé nhưng rắn rỏi của ông lầm lũi bước qua lớp tuyết dày đến đầu gối. Chỉ một lát sau, ông tìm thấy đơn vị đang co ro sát vách núi, nhiều chiến sĩ môi đã tím tái, hơi thở yếu dần.

Ông không nói nhiều, mà chỉ ra hiệu mọi người theo mình đến một hang đá kín gió mà người Mông thường dùng để trú rét. Tại đây, ông nhóm lửa bằng củi pơ mu – loại gỗ quý, cháy bền và tỏa hơi ấm mạnh. Ngọn lửa bùng lên, xua đi cái lạnh cắt da. Ông dùng lá thuốc rừng giã nhỏ xoa lên tay chân cho những người bị cóng nặng, dạy họ cách sưởi từng phần để không bị bỏng lạnh. Với những chiến sĩ kiệt sức, ông bón cho từng người ít mèn mén và nước ấm pha muối – thứ giúp làm ấm cơ thể nhanh hơn trong điều kiện thiếu thốn.

Có một chiến sĩ trẻ đã gần như bất tỉnh. Ông Dê không ngần ngại cởi chiếc áo lót dày nhất của mình, quấn lên người anh, rồi ngồi sát sưởi ấm cho anh suốt gần một giờ. Khi đôi mắt người chiến sĩ mở lại trong ánh lửa, ông chỉ cười hiền: “Sống rồi. Đi núi phải mạnh như người Mông.”

Sau gần nửa ngày trú trong hang, sức khỏe mọi người phục hồi. Ông Dê còn dẫn đoàn đi đường vòng để tránh đoạn băng nguy hiểm. Nhờ ông, đơn vị vượt qua đợt tuyết khắc nghiệt một cách an toàn và kịp thời đến địa điểm theo nhiệm vụ.

Khi chiến dịch kết thúc, bộ đội quay lại tìm ông để cảm ơn thì ông chỉ nói:
“Người đi đánh giặc là người của bản. Giúp nhau là chuyện phải làm.”

Người dân Sa Pa đến nay vẫn nhắc ông như một câu chuyện truyền đời – người đã “giữ lửa” không chỉ theo nghĩa đen, mà còn giữ ngọn lửa của cả một đơn vị trong những ngày giá lạnh nhất của núi rừng Tây Bắc.

ÔNG LẦU A DÊ – NGƯỜI GIỮ LỬA CHO ĐỘI QUÂN HÀNH QUÂN TRONG TRẬN TUYẾT LẠNH Ở SA PA (1951)**

Năm 1951, trong giai đoạn mở rộng lực lượng tại Tây Bắc, một đơn vị bộ đội từ Yên Bái được lệnh hành quân vượt Sa Pa để tiếp cận địa bàn mới. Không ai ngờ rằng chuyến hành quân sẽ trùng đúng thời điểm Sa Pa xuất hiện đợt tuyết dày hiếm gặp. Đối với các chiến sĩ miền xuôi, lạnh âm và tuyết phủ trắng núi là thử thách vượt quá sức chịu đựng. Nhiều người tê buốt tay chân, bước đi loạng choạng, thậm chí có chiến sĩ đã gục xuống giữa đường mòn băng giá. Chính trong thời khắc sinh tử ấy, ông Lầu A Dê, người Mông ở bản Cát Cát, xuất hiện và trở thành điểm tựa sống còn cho cả đơn vị.

Khi nghe dân bản báo có đoàn bộ đội đang gặp nạn, ông Dê lập tức khoác áo dày, mang theo bó củi pơ mu khô, nắm ngô rang, ít muối và hai tấm chăn lớn rồi đi ngược lên dốc. Tấm thân nhỏ bé nhưng rắn rỏi của ông lầm lũi bước qua lớp tuyết dày đến đầu gối. Chỉ một lát sau, ông tìm thấy đơn vị đang co ro sát vách núi, nhiều chiến sĩ môi đã tím tái, hơi thở yếu dần.

Ông không nói nhiều, mà chỉ ra hiệu mọi người theo mình đến một hang đá kín gió mà người Mông thường dùng để trú rét. Tại đây, ông nhóm lửa bằng củi pơ mu – loại gỗ quý, cháy bền và tỏa hơi ấm mạnh. Ngọn lửa bùng lên, xua đi cái lạnh cắt da. Ông dùng lá thuốc rừng giã nhỏ xoa lên tay chân cho những người bị cóng nặng, dạy họ cách sưởi từng phần để không bị bỏng lạnh. Với những chiến sĩ kiệt sức, ông bón cho từng người ít mèn mén và nước ấm pha muối – thứ giúp làm ấm cơ thể nhanh hơn trong điều kiện thiếu thốn.

Có một chiến sĩ trẻ đã gần như bất tỉnh. Ông Dê không ngần ngại cởi chiếc áo lót dày nhất của mình, quấn lên người anh, rồi ngồi sát sưởi ấm cho anh suốt gần một giờ. Khi đôi mắt người chiến sĩ mở lại trong ánh lửa, ông chỉ cười hiền: “Sống rồi. Đi núi phải mạnh như người Mông.”

Sau gần nửa ngày trú trong hang, sức khỏe mọi người phục hồi. Ông Dê còn dẫn đoàn đi đường vòng để tránh đoạn băng nguy hiểm. Nhờ ông, đơn vị vượt qua đợt tuyết khắc nghiệt một cách an toàn và kịp thời đến địa điểm theo nhiệm vụ.

Khi chiến dịch kết thúc, bộ đội quay lại tìm ông để cảm ơn thì ông chỉ nói:
“Người đi đánh giặc là người của bản. Giúp nhau là chuyện phải làm.”

Người dân Sa Pa đến nay vẫn nhắc ông như một câu chuyện truyền đời – người đã “giữ lửa” không chỉ theo nghĩa đen, mà còn giữ ngọn lửa của cả một đơn vị trong những ngày giá lạnh nhất của núi rừng Tây Bắc.