NGUYỄN TUÂN: NHÀ VĂN TÀI HOA CỦA “VANG BÓNG MỘT THỜI” VÀ “NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ”
Chàng trai Hà Nội phong lưu, tài hoa
Nguyễn Tuân sinh năm 1910 ở Hà Nội, trong một gia đình nhà nho. Ông học hành thông minh, nhưng tính cách phóng khoáng, thích đi đây đó, trải nghiệm. Ông bắt đầu cầm bút từ khi còn trẻ, sớm gây chú ý bởi lối viết độc đáo, tinh tế.
Nguyễn Tuân là một trong những nhà văn có phong cách nổi bật nhất của văn học Việt Nam hiện đại.
Trước Cách mạng tháng Tám
Trước năm 1945, ông viết nhiều tác phẩm nổi tiếng như “Vang bóng một thời”, “Chùa Đàn”, “Một chuyến đi”. Ông say mê vẻ đẹp của những thú chơi tao nhã, của nền văn hóa truyền thống đang dần mai một, như thú uống trà, chơi chữ.
Văn của ông giàu chất tài hoa, uyên bác, và thể hiện cái đẹp đậm bản sắc dân tộc.
Đến với cách mạng và kháng chiến
Sau Cách mạng tháng Tám, ông tham gia kháng chiến, đi nhiều nơi cùng bộ đội và nhân dân. Từ đó, ngòi bút của ông chuyển hướng, hướng nhiều hơn đến cuộc sống của nhân dân lao động, những người chiến sĩ.
Ông viết nhiều bút ký, tùy bút về cuộc kháng chiến, với giọng văn vừa giàu cảm xúc vừa sắc sảo.
“Người lái đò sông Đà”
Một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là tùy bút “Người lái đò sông Đà”, nằm trong tập “Sông Đà” (1960), viết sau chuyến đi Tây Bắc. Tác phẩm ca ngợi vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên Tây Bắc và người lao động bình dị nhưng tài hoa.
Hình ảnh người lái đò vượt thác dữ như một người chiến sĩ trên mặt trận.
Cuộc đời và di sản
Ông giữ nhiều trọng trách trong Hội Nhà văn Việt Nam, và qua đời năm 1987. Tác phẩm của ông được đưa vào chương trình giảng dạy, và ông được coi là bậc thầy về ngôn ngữ.
Ông cũng được tôn vinh bằng Giải thưởng Hồ Chí Minh.
Ý nghĩa và bài học cho thế hệ trẻ
• Tình yêu cái đẹp, trân trọng văn hóa truyền thống.
• Biết thay đổi, hòa mình với cuộc sống của nhân dân.
• Sự tài hoa gắn với lao động nghiêm túc.
• Bài học: người nghệ sĩ cần luôn học hỏi và gắn bó với đời sống.



