Nguyễn Văn Bá (Năm Lý) – Người chỉ huy du kích kiên cường, mưu trí của đất Thủ Đức

Anh hùng Nguyễn Văn Bá (tức Năm Lý) sinh năm 1932, dân tộc Kinh, quê ở xã Tăng Nhơn Phú, huyện Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh, nhập ngũ tháng 1 năm 1965. Khi hy sinh, đồng chí là Huyện đội trưởng huyện Thủ Đức, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, một cán bộ chỉ huy trưởng thành từ phong trào chiến tranh nhân dân ở địa phương.

Trước khi nhập ngũ, Nguyễn Văn Bá là xã đội trưởng xã Tăng Nhơn Phú. Trong điều kiện địch thường xuyên càn quét, khủng bố ác liệt, đồng chí cùng đội du kích kiên trì bám đất, bám dân, tổ chức nhiều trận đánh linh hoạt, liên tục tiến công địch, góp phần tiêu diệt hơn 600 tên, giữ vững phong trào cách mạng ở cơ sở. Tinh thần gan dạ, mưu trí và gắn bó mật thiết với nhân dân đã tạo nên uy tín lớn của đồng chí trong lực lượng vũ trang địa phương.

Từ năm 1965, Nguyễn Văn Bá lần lượt đảm nhiệm chức vụ Huyện đội phó rồi Huyện đội trưởng huyện Thủ Đức. Trên cương vị chỉ huy, mặc dù địa bàn bị địch đánh phá ngày càng ác liệt, đồng chí vẫn luôn giữ vững ý chí tiến công, tổ chức lực lượng chủ động đánh địch, lập nhiều chiến công xuất sắc, tiêu diệt khoảng 500 tên, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh. Riêng cá nhân đồng chí đã trực tiếp diệt 115 tên Mỹ, 40 tên ác ôn, thu 80 khẩu súng các loại, góp phần làm suy yếu hệ thống kìm kẹp của địch ở địa phương.

Trong hai năm 1965–1967, Nguyễn Văn Bá chỉ huy nhiều trận đánh táo bạo, đánh đau, đánh hiểm vào các lực lượng địch. Do lo sợ trước hoạt động của đồng chí, địch ráo riết truy lùng nhằm bắt hoặc ám hại. Tuy nhiên, với sự mưu trí, đồng chí đã bố trí kế hoạch nhử địch vào nơi phục kích, phối hợp cùng du kích tiêu diệt 6 tên (phần lớn là ác ôn), làm chúng hoang mang, hạn chế các cuộc lùng sục, tạo điều kiện để nhân dân ổn định sản xuất và sinh hoạt.

Tháng 9 năm 1967, Nguyễn Văn Bá chỉ huy bộ đội huyện chiến đấu quyết liệt với một trung đoàn Mỹ trong suốt 3 ngày đêm, kiên cường đánh bật hàng chục đợt phản kích, tiêu diệt gần 600 tên địch. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968, đồng chí tiếp tục chỉ huy lực lượng huyện phối hợp chặt chẽ với các đơn vị cấp trên, tiêu diệt hơn 800 tên địch; riêng tiểu đoàn 4 bộ đội huyện đã đánh thiệt hại nặng một tiểu đoàn Mỹ, góp phần vào thắng lợi chung trên chiến trường.

Không chỉ giỏi chiến đấu, Nguyễn Văn Bá còn tích cực xây dựng đơn vị tiến bộ toàn diện, chăm lo phát triển lực lượng dân quân du kích, góp phần đưa lực lượng vũ trang địa phương trở thành đơn vị vững mạnh, được nhân dân tin yêu, đùm bọc.

Ngày 27 tháng 1 năm 1969, trong khi đang làm nhiệm vụ, đồng chí đã anh dũng hy sinh. Với những chiến công và cống hiến đặc biệt xuất sắc, Nguyễn Văn Bá được tặng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất, hạng Ba. Ngày 6 tháng 11 năm 1978, đồng chí được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận xứng đáng tấm gương người chỉ huy du kích kiên trung, mưu trí, suốt đời chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc