Nguyễn Văn Bạch – 16 năm đi tìm lại những hồ sơ chứng minh chiến công của người anh hùng
Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, Nguyễn Văn Bạch trở về quê với những phần thưởng ghi nhận chiến công, trong đó có hai Huân chương Chiến công hạng Ba cho thành tích phá bom nổ chậm ở đèo Bản Chẹn và trực tiếp giật nụ xòe khối bộc phá trên đồi A1. Nhưng theo thời gian, những chiến công ấy dần chìm vào quên lãng. Ngay tại địa phương, nhiều người chỉ biết ông từng tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ, còn những đóng góp cụ thể thì ít người biết.
Bước ngoặt đến vào năm 1994, nhân dịp kỷ niệm 40 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ. Người hàng xóm của ông Bạch là Trần Quang Tạo, một cộng tác viên báo chí tại Vĩnh Phúc, biết rõ câu chuyện về người lính công binh năm xưa. Ông Tạo nhận ra rằng những chiến công của ông Bạch cần được làm sáng tỏ bằng hồ sơ và nhân chứng. Ông bắt đầu viết thư tới các cơ quan, đơn vị và chính quyền có liên quan để tìm lại dấu tích về quá trình chiến đấu của người đồng đội cũ.
Hai năm tiếp theo là hành trình tìm kiếm nhân chứng. Ông Tạo cùng Nguyễn Văn Bạch lần tìm được hai người thủ trưởng cũ để xác nhận những thành tích của ông trong kháng chiến. Tháng 5/1996, ông Bạch trở lại Điện Biên với tư cách nhân chứng lịch sử. Cũng trong năm đó, thành tích của ông được ghi nhận thêm bằng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.
Nhưng ông Tạo không dừng lại. Ông tiếp tục gặp những người từng biết và chứng kiến thành tích của Nguyễn Văn Bạch, thu thập tài liệu, hoàn chỉnh hồ sơ đề nghị phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đến năm 2000, hồ sơ được các cấp từ xã Thanh Trù, thị xã Vĩnh Yên đến tỉnh Vĩnh Phúc xác nhận và có văn bản đề nghị Nhà nước xét tặng danh hiệu Anh hùng.
Thời gian chờ đợi kéo dài. Đầu năm 2008, Nguyễn Văn Bạch qua đời khi chưa kịp nhìn thấy danh hiệu mà người hàng xóm đã nhiều năm tìm kiếm cho mình. Nhưng ông Tạo vẫn tiếp tục công việc.
Ngày 23/2/2010, Chủ tịch nước ký Quyết định số 212/QĐ-CTN truy tặng Nguyễn Văn Bạch danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Sau 16 năm kể từ khi bắt đầu hành trình tìm lại những chứng cứ về chiến công của người lính A1, hồ sơ ấy cuối cùng đã đi đến kết quả.
