Nguyễn Văn Bạch – Hai Huân chương Chiến công cho những nhiệm vụ đặc biệt ở Điện Biên Phủ

Trước khi trở thành người điểm hỏa khối bộc phá 960kg trên đồi A1, Nguyễn Văn Bạch đã có nhiều năm gắn bó với những nhiệm vụ đặc biệt của bộ đội công binh. Tháng 3/1951, ông được điều động làm Tiểu đội trưởng một đơn vị đặc biệt thuộc Đại đội Công binh M83, do Đại đội trưởng Nguyễn Phú Xuyên Khung chỉ huy. Đơn vị được giao nhiệm vụ phá bom nổ chậm, bom bướm và bom bi tại dốc Pha Đin, đèo Bản Chẹn.

Đây là công việc đòi hỏi sự chính xác và bình tĩnh. Những quả bom do máy bay Pháp thả xuống nhưng chưa phát nổ vẫn có thể gây nguy hiểm cho bộ đội và hoạt động vận chuyển trên các tuyến đường chiến dịch. Với nhiệm vụ phá bom, Nguyễn Văn Bạch từng bước tích lũy kinh nghiệm xử lý bom mìn trong điều kiện chiến trường.

Đến Chiến dịch Điện Biên Phủ, kinh nghiệm ấy tiếp tục được sử dụng trong những nhiệm vụ quan trọng hơn. Tại đồi A1, quân ta nhiều lần tiến công nhưng vẫn chưa thể tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm. Bộ Chỉ huy chiến dịch quyết định thực hiện phương án “lấy hầm trị hầm”, đào một đường hầm vào lòng đồi để đặt khối bộc phá lớn nhằm phá hủy hầm cố thủ của quân Pháp.

Nguyễn Văn Bạch tham gia Đội công binh M83 đào đường hầm và chuẩn bị khối bộc phá. Trước đó, ông còn dẫn một tổ chiến sĩ đến khu vực chiếc máy bay B-24 bị bắn rơi gần Bản Kéo, tháo bom lấy thuốc nổ đưa về A1. Theo tư liệu của Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ, tổ công tác thu được gần 500kg thuốc nổ, góp phần bổ sung vào khối bộc phá sau này.

Ngày 6/5/1954, khối bộc phá khoảng 960kg được chuẩn bị trong lòng đồi A1. Đến 20 giờ 30 phút, Nguyễn Văn Bạch nhận nhiệm vụ giật nụ xòe điểm hỏa. Tiếng nổ vang lên, trở thành hiệu lệnh để các đơn vị đồng loạt tiến công cứ điểm. Đến 4 giờ 30 phút ngày 7/5, quân ta làm chủ hoàn toàn A1.

Sau Chiến dịch Điện Biên Phủ, những thành tích đặc biệt của Nguyễn Văn Bạch được Nhà nước ghi nhận bằng hai Huân chương Chiến công hạng Ba. Một huân chương dành cho thành tích phá bom nổ chậm ở đèo Bản Chẹn; huân chương còn lại ghi nhận thành tích giật nụ xòe khối bộc phá trên đồi A1. Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ cho biết trên hai phần thưởng đều có dòng chữ: “Để tưởng lệ công trạng với Tổ quốc”.

Hai phần thưởng ấy gắn với hai nhiệm vụ ở hai thời điểm khác nhau nhưng cùng thể hiện một đặc điểm trong cuộc đời chiến đấu của Nguyễn Văn Bạch: người lính công binh thường được giao những công việc đòi hỏi sự chính xác, dũng cảm và có ý nghĩa trực tiếp đối với hoạt động chiến đấu của đơn vị.

Từ những quả bom nổ chậm trên đèo Bản Chẹn đến khối bộc phá 960kg trong lòng A1, Nguyễn Văn Bạch đã đi qua những nhiệm vụ đặc biệt của một người lính công binh. Và hai Huân chương Chiến công hạng Ba là sự ghi nhận cụ thể cho hai chiến công tiêu biểu ấy.