Nguyễn Văn Bạch - Người chiến sĩ công binh và tiếng nổ định mệnh làm rung chuyển đồi A1
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bạch, quê ở tỉnh Vĩnh Phúc, là người chiến sĩ công binh huyền thoại đã trực tiếp giật nụ xòe điểm hỏa khối thuốc nổ gần một tấn trên đồi A1, làm rung chuyển lòng đất Mường Thanh trong Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử. Xuất thân từ một gia đình nghèo khó, đồng chí nhập ngũ năm 1949 và luôn hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ tháo gỡ bom mìn nguy hiểm. Chiến công dũng cảm, mưu trí của người tiểu đội trưởng công binh M83 không chỉ mở toang cánh cửa chiến
Bài viết: Anh hùng Nguyễn Văn Bạch – Người chiến sĩ công binh và tiếng nổ định mệnh làm rung chuyển đồi A1
Trong trang sử vàng chói lọi của Chiến dịch Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", đồi A1 được biết đến là một trong những cứ điểm kiên cố, khó đánh chiếm nhất của tập đoàn cứ điểm thực dân Pháp. Để bẻ gãy ý chí kháng cự của kẻ thù tại "chiếc chìa khóa" này, bộ đội ta đã thực hiện một kế hoạch ngầm táo bạo và người trực tiếp thực hiện sứ mệnh điểm hỏa khối bộc phá lịch sử ấy chính là đồng chí Nguyễn Văn Bạch — một người chiến sĩ công binh kiên trung, dũng cảm của mảnh đất Vĩnh Phúc.
Sinh năm 1924 trong một gia đình nông dân nghèo khó, tuổi thơ của Nguyễn Văn Bạch gắn liền với những ngày chăn trâu, cày thuê cuốc mướn đầy nhọc nhằn để kiếm từng bát gạo đỡ đần bố mẹ nuôi các em thơ. Những gian truân của cuộc đời lam lũ đã hun đúc trong anh một ý chí sắt đá và lòng căm thù giặc sâu sắc. Ngày 12/6/1949, người thanh niên ấy tình nguyện viết đơn nhập ngũ, bước vào đời lính đầy gian khổ nhưng tự hào. Với sự cẩn trọng và gan dạ, đồng chí liên tục được chỉ huy tin cậy giao cho những nhiệm vụ nguy hiểm: từ đánh mìn chặn đường tiếp viện của địch trong Chiến dịch Biên giới, xây dựng Sở chỉ huy tại Tam Đảo, cho đến tháo gỡ bom mìn ở chiến trường Tây Bắc và Thượng Lào. Đến tháng 3/1951, đồng chí được điều động làm Tiểu đội trưởng thuộc Đại đội Công binh M83, gánh vác trọng trách phá bom nổ chậm, bom bướm tại các túi bom khốc liệt như dốc Pha Đin, đèo Bản Chẹn để giữ vững mạch máu giao thông cho toàn quân.
Bước vào giai đoạn quyết định của Chiến dịch Điện Biên Phủ, tại cứ điểm đồi A1, quân ta gặp muôn vàn khó khăn khi chỉ chiếm được một nửa quả đồi do địch cố thủ trong hệ thống hầm ngầm vững chắc trên đỉnh. Để giải quyết bài toán hóc búa này, Bộ chỉ huy Chiến dịch đã vạch ra kế hoạch “Lấy hầm trị hầm”. Ngày 20/4/1954, Đại đội M83 nhận lệnh đào một đường hầm ngầm xuyên vào lòng đồi A1. Công việc diễn ra trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt: cửa hầm phải ngụy trang công phu để tránh lựu đạn và tai mắt của địch; càng vào sâu lòng đất càng tối tăm, ngột ngạt thiếu không khí khiến bộ đội phải liên tục thay nhau ra ngoài để thở, đất đá đào ra phải lén lút cho vào túi dù mang đi đổ. Khó khăn chồng chất khi thiết kế yêu cầu khối bộc phá phải đủ một tấn thuốc nổ mới phá sập được lô cốt địch, nhưng trong kho lúc ấy chỉ còn lại 500kg. Giữa tình thế nước rút, Nguyễn Văn Bạch đã mưu trí dẫn đầu ba chiến sĩ có kinh nghiệm, bí mật tiếp cận chiếc máy bay B24 của địch bị ta bắn rơi gần Bản Kéo, dũng cảm tháo gỡ thành công 5 quả bom chưa nổ để thu về gần 500kg thuốc nổ chất lượng, hoàn thành khối bộc phá nặng đúng 960kg cho kịp tiến độ tác chiến.
Ngày 5/5/1954, đường hầm ngầm hoàn thành, khối bộc phá khổng lồ với 5 nụ xòe được đặt vào vị trí chiến lược. Trọng trách điểm hỏa quả bộc phá lớn nhất trong lịch sử kháng chiến chống Pháp lúc bấy giờ được Đại đội trưởng tin tưởng trao cho người tiểu đội trưởng quả cảm Nguyễn Văn Bạch. Đúng 20 giờ 30 phút ngày 6/5/1954, nhận diện ký hiệu hiệp đồng khi pháo binh ta bắn dồn dập lên đồi A1, đồng chí Nguyễn Văn Bạch dồn hết sức bình sinh giật mạnh nụ xòe bộc phá. Vừa thực hiện xong, đồng chí nhanh chóng chạy dọc theo đường giao thông hào về nơi an toàn. Chỉ vài giây sau, một tiếng nổ xé toạc màn đêm làm rung chuyển cả vùng lòng chảo Mường Thanh, cột khói đen ngòm bốc cao ngùn ngụt. Sức công phá từ lòng đất đã thổi bay các ổ đại liên của địch, tạo thời cơ vàng cho các mũi xung kích của quân ta từ các hướng chiến hào đồng loạt ào ạt xông lên, làm chủ hoàn toàn đồi A1. Khi đồng chí Bạch trở về đơn vị lành lặn, toàn thể cán bộ, chiến sĩ Đại đội M83 đã vỡ òa, ôm chầm lấy anh như đón mừng một người vừa từ cõi chết vinh quang trở về.
Tiếng nổ đồi A1 của người chiến sĩ Nguyễn Văn Bạch đã trở thành tiếng chuông báo tử cho tập đoàn cứ điểm của thực dân Pháp, mở đường trực tiếp cho ngày đại thắng 7/5. Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc trong suốt hai cuộc kháng chiến, đồng chí đã được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Chiến thắng hạng Ba. Ghi nhận chương sử bi tráng ấy, vào ngày 23/2/2010, đồng chí Nguyễn Văn Bạch đã vinh dự được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Dù người chiến sĩ năm xưa đã đi xa, nhưng ngọn lửa kiên trung và tiếng nổ hào hùng trên đồi A1 năm ấy vẫn mãi vang vọng, là niềm tự hào kiêu hãnh của non sông Việt Nam.


