NGUYỄN VĂN BẠCH - “Người điểm hoả khối bộc phá đồi A1”
Đồng chí Nguyễn Văn Bạch (sinh năm 1924, quê tại Vĩnh Phúc) sinh ra trong một gia đình nghèo khó, từ nhỏ đã phải đi chăn trâu, cày thuê cuốc mướn. Ngày 12-6-1949, đồng chí tình nguyện nhập ngũ, tham gia chiến đấu qua nhiều chiến dịch lớn và trở thành một chiến sĩ công binh ưu tú, gan dạ, lập nhiều chiến công xuất sắc trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Ngày 23-2-2010, đồng chí được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Thời kỳ trước Chiến dịch Điện Biên Phủ: Đồng chí Nguyễn Văn Bạch được giao nhiều nhiệm vụ hiểm yếu như đánh mìn chặn đường tiếp viện của địch ở Chiến dịch Biên giới Cao-Bắc-Lạng; tham gia xây dựng Sở chỉ huy Chiến dịch Trần Hưng Đạo tại Tam Đảo; cùng đồng đội tháo gỡ bom mìn tại Chiến dịch Tây Bắc và Thượng Lào.
Nhiệm vụ tại Đại đội Công binh M83: Tháng 3-1951, đồng chí được điều động làm Tiểu thuộc Đại đội Công binh M83, thực hiện nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm là phá bom nổ chậm, bom bướm, bom bi tại dốc Pha Đin và đèo Bản Chẹn.
Chiến công xuất sắc tại cứ điểm A1 (Chiến dịch Điện Biên Phủ):
Đào hầm ngầm "lấy hầm trị hầm": Ngày 20-4-1954, đơn vị nhận lệnh đào đường hầm ngầm vào lòng đồi A1 để đặt khối bộc phá lớn nhằm tiêu diệt hầm ngầm địch. Dưới điều kiện ngụy trang ngặt nghèo, thiếu ánh sáng và dưỡng khí, đồng chí Bạch đã kiên cường hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Mưu trí tìm thuốc nổ: Do kho chỉ còn 500kg thuốc nổ (trong khi yêu cầu cần 1 tấn), đồng chí Bạch đã dẫn đầu 3 chiến sĩ bí mật tiếp cận chiếc máy bay B24 bị bắn rơi gần Bản Kéo để tháo gỡ 5 quả bom, thu về gần 500kg thuốc nổ, kịp thời phục vụ cho chiến dịch.
Điểm hỏa khối bộc phá lịch sử: Ngày 5-5, đường hầm hoàn thành với khối bộc phá nặng 960kg – quả bộc phá lớn nhất của Quân đội ta trong kháng chiến chống Pháp. Đúng 20 giờ 30 phút ngày 6-5-1954, theo hiệu lệnh pháo binh, đồng chí
Nguyễn Văn Bạch đã dũng cảm trực tiếp giật nụ xòe điểm hỏa, tạo ra tiếng nổ rung chuyển đất trời Mường Thanh, mở đường cho bộ đội ta ào ạt xông lên làm chủ cứ điểm A1.
Với những cống hiến to lớn, Anh hùng Nguyễn Văn Bạch đã được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Chiến thắng hạng Ba và nhiều phần thưởng cao quý khác.
