Nguyễn Văn Bạch – Người điểm hỏa khối bộc phá làm rung chuyển đồi A1

Trong bản hùng ca của Chiến dịch Điện Biên Phủ, có một khoảnh khắc làm rung chuyển cả thung lũng Mường Thanh: tiếng nổ dữ dội từ khối bộc phá gần một tấn trên đồi A1. Người trực tiếp điểm hỏa khối thuốc nổ lịch sử ấy chính là Nguyễn Văn Bạch – người lính công binh dũng cảm của Quân đội nhân dân Việt Nam. Nguyễn Văn Bạch sinh năm 1924 tại tỉnh Vĩnh Phúc trong một gia đình nghèo. Từ nhỏ, ông đã phải đi chăn trâu, cày thuê cuốc mướn để phụ giúp cha mẹ nuôi các em. Cuộc sống vất vả đã rèn cho ông ý chí bền bỉ và tinh thần chịu khó. Ngày 12 tháng 6 năm 1949, Nguyễn Văn Bạch tình nguyện lên đường nhập ngũ. Trong những năm chiến đấu, ông tham gia nhiều chiến dịch quan trọng, đảm nhận những nhiệm vụ nguy hiểm như đánh mìn chặn đường tiếp viện của địch trong Chiến dịch Biên giới, xây dựng sở chỉ huy ở Tam Đảo trong Chiến dịch Trần Hưng Đạo, hay tháo gỡ bom mìn trong các chiến dịch Tây Bắc và Thượng Lào. Tháng 3 năm 1951, ông được giao làm Tiểu đội trưởng thuộc Đại đội Công binh M83, Trung đoàn Công binh 151, Đại đoàn 351. Nhiệm vụ của đơn vị là xử lý bom nổ chậm và bom bi tại những khu vực nguy hiểm như dốc Pha Đin hay đèo Bản Chẹn – những công việc luôn đối mặt với cái chết. Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, đồi A1 là một trong những cứ điểm phòng thủ mạnh nhất của quân Pháp. Sau nhiều đợt tấn công, quân ta chỉ chiếm được một nửa quả đồi. Muốn giành thắng lợi hoàn toàn, cần phải phá hủy căn hầm kiên cố của địch trên đỉnh đồi. Bộ chỉ huy chiến dịch đã quyết định thực hiện một kế hoạch táo bạo: đào hầm ngầm đặt bộc phá dưới lòng đồi. Ngày 20 tháng 4 năm 1954, Đại đội Công binh M83 bắt đầu đào hầm. Công việc vô cùng gian khổ: đường hầm tối tăm, thiếu không khí, đất đá phải cho vào túi dù mang ra ngoài rồi ngụy trang cẩn thận để tránh bị địch phát hiện. Đồng thời, đơn vị phải đi tìm bom chưa nổ để lấy thuốc nổ vì trong kho chỉ có một nửa số lượng cần thiết. Trong lúc đào hầm, Nguyễn Văn Bạch được giao nhiệm vụ đặc biệt: dẫn ba chiến sĩ bí mật đến chiếc máy bay B24 của địch bị bắn rơi gần Bản Kéo để tháo gỡ bom. Sau nhiều giờ nguy hiểm, họ đã thu được gần 500 kg thuốc nổ, đủ để hoàn thành khối bộc phá. Ngày 5 tháng 5 năm 1954, đường hầm hoàn thành. Khối bộc phá nặng 960 kg thuốc nổ – lớn nhất mà quân ta từng sử dụng trong cuộc kháng chiến chống Pháp – được đặt dưới lòng đồi A1. Nhiệm vụ điểm hỏa khối bộc phá được giao cho Tiểu đội trưởng Nguyễn Văn Bạch. Tối ngày 6 tháng 5 năm 1954, đúng 20 giờ 30 phút, pháo binh ta bắn dồn dập lên đồi A1 – đó là tín hiệu hành động. Nguyễn Văn Bạch nhanh chóng giật nụ xòe kích nổ rồi chạy trong giao thông hào để rút về nơi an toàn. Chỉ vài giây sau, một tiếng nổ long trời lở đất vang lên. Khối bộc phá phát nổ làm rung chuyển cả thung lũng Mường Thanh, phá tung hệ thống phòng ngự của địch. Ngay lập tức, bộ đội ta từ các chiến hào ào ạt xung phong lên đỉnh đồi A1. Trận đánh quyết định của chiến dịch bắt đầu. Khi trở về đơn vị an toàn, Nguyễn Văn Bạch được đồng đội ôm chầm lấy như một người vừa từ cõi chết trở về. Với những chiến công xuất sắc trong hai cuộc kháng chiến, ông được tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Chiến thắng hạng Ba cùng nhiều phần thưởng cao quý. Ngày 23 tháng 2 năm 2010, Nhà nước đã truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Câu chuyện về Nguyễn Văn Bạch không chỉ là câu chuyện của một người lính công binh, mà còn là biểu tượng của trí tuệ, lòng dũng cảm và sự hy sinh thầm lặng – những phẩm chất đã góp phần làm nên chiến thắng lịch sử tại Điện Biên Phủ.