Nguyễn Văn Bạch - Người điểm hỏa khối bộc phá tại đồi A1

Nguyễn Văn Bạch sinh năm 1924, quê ở tỉnh Vĩnh Phúc. Sinh ra trong một gia đình nghèo khó, từ nhỏ ông đã phải đi chăn trâu, cày thuê, cuốc mướn để kiếm thêm gạo và tiền, giúp cha mẹ chăm lo cho các em.

Ngày 12-6-1949, Nguyễn Văn Bạch tình nguyện nhập ngũ. Trong quân đội, ông tham gia nhiều chiến dịch và được giao thực hiện những nhiệm vụ nguy hiểm, đòi hỏi chuyên môn cao. Ông từng đánh mìn nhằm ngăn chặn lực lượng tiếp viện của quân Pháp trong Chiến dịch Biên giới; tham gia xây dựng sở chỉ huy tại Tam Đảo trong Chiến dịch Trần Hưng Đạo; đồng thời thực hiện nhiệm vụ tháo gỡ bom mìn tại các chiến trường Tây Bắc và Thượng Lào.

Tháng 3-1951, Nguyễn Văn Bạch được điều động làm Tiểu đội trưởng thuộc Đại đội Công binh M83, Trung đoàn Công binh 151, Đại đoàn 351. Đơn vị của ông chuyên xử lý bom nổ chậm, bom bi và các loại bom nguy hiểm tại khu vực dốc Pha Đin và đèo Bản Chẹn.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, cứ điểm A1 là một trong những vị trí phòng thủ quan trọng nhất của quân Pháp. Sau nhiều đợt tiến công, quân ta mới kiểm soát được một phần quả đồi. Muốn tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm, bộ đội phải phá được hệ thống hầm ngầm kiên cố của đối phương trên đỉnh A1. Bộ chỉ huy chiến dịch vì vậy quyết định thực hiện kế hoạch đào đường hầm, đưa một khối thuốc nổ lớn vào bên dưới vị trí phòng thủ của địch.

Ngày 20-4-1954, Đại đội Công binh M83 bắt đầu đào hầm. Để giữ bí mật, cửa hầm được che chắn và ngụy trang cẩn thận. Đất đá đào ra được cho vào các túi dù, vận chuyển ra ngoài rồi tiếp tục che giấu. Càng vào sâu, bộ đội càng gặp nhiều khó khăn do đường hầm thiếu ánh sáng và không khí. Các chiến sĩ phải thay phiên nhau làm việc và thường xuyên ra ngoài để thở.

Theo kế hoạch, khối bộc phá phải có khoảng một tấn thuốc nổ, nhưng trong kho lúc đó chỉ còn 500kg. Nguyễn Văn Bạch được giao dẫn ba chiến sĩ có kinh nghiệm bí mật tiếp cận một máy bay B24 của quân Pháp bị bắn rơi gần Bản Kéo. Họ tháo gỡ năm quả bom chưa phát nổ và thu được gần 500kg thuốc nổ. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, cả đội trở lại A1, tiếp tục đào đường hầm để bảo đảm tiến độ chiến đấu.

Ngày 5-5-1954, đường hầm và khối bộc phá nặng 960kg được hoàn thành. Đây là khối bộc phá lớn nhất mà quân đội ta sử dụng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Nguyễn Văn Bạch được giao nhiệm vụ trực tiếp điểm hỏa.

Đúng 20 giờ 30 phút ngày 6-5-1954, khi pháo binh quân ta bắn dồn dập lên đồi A1, Nguyễn Văn Bạch lập tức kích nổ khối bộc phá theo hiệu lệnh. Sau khi điểm hỏa, ông nhanh chóng chạy theo giao thông hào về vị trí an toàn. Chỉ một lúc sau, khối thuốc nổ phát nổ dữ dội, làm rung chuyển khu vực Mường Thanh và tạo điều kiện cho lực lượng ta từ nhiều hướng xông lên tiến công cứ điểm.

Vụ nổ đã trở thành hiệu lệnh mở đầu đợt tổng công kích cuối cùng tại đồi A1, góp phần quan trọng giúp quân ta làm chủ cứ điểm chiến lược này. Khi Nguyễn Văn Bạch trở về đơn vị an toàn, đồng đội vui mừng đón ông như một người vừa vượt qua cửa tử.

Với những thành tích trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Nguyễn Văn Bạch được trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Chiến thắng hạng Ba cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Ngày 23-2-2010, ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nguồn: Báo Quân đội nhân dân – “Anh hùng Nguyễn Văn Bạch, người điểm hỏa khối thuốc nổ đánh đồi A1”.