NGUYỄN VĂN BẠCH – NGƯỜI HÙNG LẶNG LẼ BÊN KHỐI BỘC PHÁ ĐỒI A1

Trong lịch sử hào hùng của chiến dịch Điện Biên Phủ, cái tên Nguyễn Văn Bạch mãi mãi gắn liền với tiếng nổ định mệnh lúc 20h30' ngày 6/5/1954 trên đồi A1. Ông là Tiểu đội trưởng thuộc Đại đội Công binh đặc biệt M83, người đã trực tiếp điểm hỏa khối bộc phá gần 1.000kg, mở toang cánh cửa cho quân ta tiến lên giải phóng toàn bộ tập đoàn cứ điểm.

Cuộc chiến tại đồi A1 vào đợt hai của chiến dịch diễn ra vô cùng ác liệt, ta và địch giành giật từng tấc đất. Trước tình hình đó, Bộ chỉ huy quyết định đào một đường hầm ngầm xuyên vào lòng đồi để đánh sập lô cốt địch bằng bộc phá. Nguyễn Văn Bạch cùng các đồng đội đã phải đào hầm trong tư thế "ngồi nghiêng như móc hàm ếch", ngụy trang cửa hầm cực kỳ công phu dưới hỏa lực dày đặc của địch. Đường hầm dài tới 82m, phần lớn rất nhỏ hẹp, chỉ đủ cho một người lách trườn lên.

Khi lượng thuốc nổ trong kho chỉ còn 500kg, không đủ để đánh sập cứ điểm theo thiết kế, ông Bạch đã cùng 4 chiến sĩ khác xung phong đi gỡ bom từ một chiếc máy bay B24 bị bắn rơi. Sau một tuần "đánh vật" với 5 quả bom tạ, tổ của ông đã mang về thêm gần 5 tạ thuốc nổ, hoàn thành "chỉ tiêu" tự túc để chuẩn bị cho khối bộc phá nặng gần 1 tấn. Do hệ thống điểm hỏa điện thử nghiệm không hoạt động như ý, ông Bạch tiếp tục xung phong nhận nhiệm vụ nguy hiểm nhất: trực tiếp vào hầm giật nụ xòe bằng tay.

Tối 6/5/1954, sau khi nhận lệnh và đọc thư động viên của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ông Bạch tiến vào hầm chờ đợi. Ở tuổi 30, chưa vợ, chưa người yêu, ông bước đi với tâm thế "nghĩ là mình chết rồi". Đúng 20h30', ông dồn sức giật nụ xòe. Một tiếng nổ kinh thiên động địa vang lên, ông cảm giác như "đang ngồi trong cái trống", khói lửa bốc cao như hình cây rơm. Sứ mệnh hoàn thành, cứ điểm đồi A1 bị tiêu diệt, tạo tiền đề cho chiến thắng hoàn toàn vào ngày hôm sau.

Sau chiến tranh, cuộc đời Nguyễn Văn Bạch là một bản nhạc trầm lắng về sự liêm chính và đức hy sinh. Trở về đời thường, ông làm thủ kho nông sản rồi thủ kho xi măng. Dù gia đình nheo nhóc với 8 người con, sống trong cảnh "chạy ăn từng bữa", nhà bị cháy, phải bán cả xe đạp để đong ngô, ông vẫn giữ phẩm chất của người lính. Trong kho thừa hàng chục tấn xi măng hay than đổ tràn ra, ông chưa từng lấy một cân nào về cho vợ con. Sự trung thực ấy khiến ông có lúc phải trả lại chân thủ kho vì không chịu nổi cảnh làm ăn gian dối để lấy công điểm.

Suốt nhiều thập kỷ, chiến công của ông dần chìm vào quên lãng, đến mức Hội Cựu chiến binh cũng không rõ ông ở đâu. Mãi đến năm 1994, nhờ sự giúp đỡ của ông hàng xóm tốt bụng Trần Quang Tạo, thành tích của ông mới được báo cáo lên các cấp. Năm 1996, ông mới được công nhận Huân chương Kháng chiến hạng Nhất và bắt đầu hành trình hoàn thiện hồ sơ phong tặng danh hiệu Anh hùng.

Nguyễn Văn Bạch qua đời vào đầu năm 2008, khi mong ước được nhận danh hiệu Anh hùng trước lúc ra đi vẫn chưa thành hiện thực. Phải đến ngày 23/2/2010, Chủ tịch nước mới chính thức ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho ông. Dù muộn màng, nhưng vinh quang ấy là sự khẳng định vĩnh cửu cho một trái tim quả cảm đã từng làm rung chuyển đồi A1 và một nhân cách cao đẹp đã tỏa sáng giữa gian khó thời bình.