Nguyễn Văn Bảy – Huyền thoại "bảy phát bảy trúng" cùng cánh én bạc MiG-17

Trong cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc của không quân Mỹ, phi công tiêm kích Nguyễn Văn Bảy thuộc Trung đoàn Không quân 923 đã biến chiếc MiG-17 thế hệ cũ thành nỗi khiếp đảm của đối phương. Bằng kỹ thuật bay điêu luyện và lòng dũng cảm phi thường, ông hạ gục 7 máy bay Mỹ thuộc 5 loại hiện đại khác nhau chỉ bằng pháo cơ khí, trở thành một trong những phi công "Át" (Ace) huyền thoại của thế giới.

Sinh ra tại vùng quê sông nước Lai Vung (Đồng Tháp), chàng trai Nam Bộ Nguyễn Văn Bảy tập kết ra Bắc với trình độ văn hóa ban đầu chỉ vỏn vẹn lớp 3. Vượt qua những khóa huấn luyện bay khắc nghiệt nhờ tư chất thông minh và ý chí bền bỉ, ông nhanh chóng làm chủ cỗ tiêm kích phản lực MiG-17 do Liên Xô viện trợ.

Vào những năm 1965–1967, không quân và hải quân Mỹ ồ ạt dùng các loại máy bay tiêm kích, cường kích siêu âm tối tân bậc nhất như F-4 Phantom II (Con ma), F-105 Thunderchief (Thần sấm), A-4 Skyhawk để đánh phá miền Bắc. So với đối phương, chiếc MiG-17 của ta hoàn toàn lép vế: vận tốc cận âm (dưới tốc độ âm thanh), không có radar tầm xa, không mang tên lửa tự dẫn mà chỉ trang bị duy nhất 3 khẩu pháo cơ khí (một pháo 37mm và hai pháo 23mm) với cơ số đạn vô cùng hạn chế.

Hiểu rõ điểm yếu về tốc độ nhưng phát huy tối đa lợi thế cơ động vòng hẹp của MiG-17, phi công Nguyễn Văn Bảy cùng đồng đội sáng tạo ra lối đánh cận chiến táo bạo: lợi dụng địa hình đồi núi bay sát mặt đất để tránh radar địch, bất ngờ vọt lên bám sát đuôi mục tiêu ở cự ly cực gần rồi mới khai hỏa.

Ngày 19 tháng 4 năm 1966, trên bầu trời Bắc Anh Sơn (Nghệ An), biên đội MiG-17 phát hiện tốp máy bay F-4 của Mỹ. Mặc cho đối phương phóng tên lửa bủa vây, Nguyễn Văn Bảy bình tĩnh bẻ ngoặt tay lái, ép góc bay rồi tăng ga lao vút tới tiếp cận đuôi một chiếc F-4C. Chờ đối phương lọt trọn vào tâm ngắm ở cự ly chỉ chừng vài trăm mét, ông siết cò pháo. Luồng đạn pháo 37mm xé toạc thân chiếc "Con ma", biến cỗ máy chiến tranh triệu đô bốc cháy ngùn ngụt rồi đâm thẳng xuống sườn núi. Đó là chiến công đầu tiên mở màn cho chuỗi kỳ tích chấn động.

Trong trận không chiến ngày 24 tháng 4 năm 1967 trên vùng trời Hà Bắc, biên đội của ông chạm trán một tốp đông máy bay F-105 và F-4 hộ tống. Giữa vòng vây dày đặc, Nguyễn Văn Bảy lượn cánh én ngoạn mục, luồn lách qua các luồng tên lửa, áp sát một chiếc F-105 "Thần sấm" ở cự ly sát sạt 200 mét rồi nhả đạn tiêu diệt gọn mục tiêu.

Có những trận đánh khốc liệt, máy bay của ông trúng mảnh tên lửa, thân vỏ thủng hàng chục lỗ, kính buồng lái mờ đặc khói, nhưng người phi công quả cảm vẫn khéo léo ghìm cần lái đưa chiếc én bạc hạ cánh an toàn xuống đường băng dã chiến.

Chỉ trong hai năm 1966 và 1967, Nguyễn Văn Bảy đã xuất kích hàng chục lần, bắn rơi tại chỗ 7 máy bay Mỹ gồm 5 loại khác nhau (F-4, F-8, F-105, A-4 và A-6). Toàn bộ 7 chiến công này đều được thực hiện thuần thục bằng pháo trên chiếc MiG-17 đời cũ, đưa ông trở thành một trong 19 phi công tiêm kích đạt đẳng cấp "Át" (Ace) của Không quân nhân dân Việt Nam.

Năm 1967, ông được phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau này, chính những viên phi công Mỹ từng đối đầu trên bầu trời cũng phải nghiêng mình thán phục tài nghệ bay siêu đẳng và bản lĩnh thép của người phi công nông dân miền Tây Nam Bộ hào sảng, bình dị.