NGUYỄN VĂN BẢY: "TAY SÚNG VÀNG" TRÊN BẦU TRỜI VÀ CHIẾN THUẬT "DÍ SÁT VÀO MÀ BẮN"

Trong lịch sử không chiến thế giới, cái tên Nguyễn Văn Bảy (Bảy A) luôn được nhắc đến như một hiện tượng kỳ lạ. Một chàng trai chưa từng biết đến chiếc xe đạp ở quê nhà Lai Vung (Đồng Tháp), chỉ qua vài năm đào tạo đã có thể điều khiển những chiếc tiêm kích MiG-17 lạc hậu hạ gục 7 máy bay siêu tân tiến của không quân và hải quân Mỹ (bao gồm F-4 Phantom II và F-105 Thunderchief). Ông là một trong 16 phi công Việt Nam đạt đẳng cấp "Ace" (danh hiệu dành cho phi công hạ từ 5 máy bay đối phương trở lên), trở thành nỗi khiếp sợ của những phi công Mỹ dày dạn kinh nghiệm trên bầu trời miền Bắc.

Nguyễn Văn Bảy sinh năm 1936, là con thứ bảy trong một gia đình nông dân Nam Bộ. Cuộc đời ông gắn liền với con số 7 định mệnh: Tên Bảy, con thứ 7, đi bộ đội năm 17 tuổi, học văn hóa 7 ngày xong 7 lớp, lái máy bay MiG-17, hạ 7 máy bay Mỹ và được phong Anh hùng năm 1967. Nhưng đằng sau những con số ấy là một bản lĩnh thép và lối đánh mang đậm chất hào sảng, liều lĩnh của người con đất Sen Hồng.

Phóng viên: Thưa những đồng đội cùng phi đội với Anh hùng Nguyễn Văn Bảy, làm sao một chiếc MiG-17 không có radar, không có tên lửa lại có thể chiến thắng được những chiếc F-4, F-105 trang bị tận răng của Mỹ?

Nhân chứng: Ông Bảy có lối đánh "xuất quỷ nhập thần" lắm. Ông bảo lái máy bay cũng giống như đi săn vịt trời ở miền Tây vậy, phải kiên nhẫn và biết chớp thời cơ. Vì máy bay mình kém hơn về tốc độ và vũ khí, ông Bảy đề ra chiến thuật "nắm thắt lưng địch mà đánh". Ông thường lợi dụng địa hình mây, bay thấp để tránh radar địch, sau đó bất ngờ vọt lên áp sát. Có những trận, ông dí sát máy bay mình vào địch đến mức chỉ còn cách vài chục mét, nhìn thấy rõ cả mặt phi công Mỹ rồi mới siết cò pháo. Đánh kiểu đó thì tên lửa Mỹ vô tác dụng, còn pháo của MiG-17 thì phát huy tối đa sức mạnh.

Một trong những trận đánh kinh điển nhất của ông là vào ngày 21/9/1966 trên bầu trời Chí Linh (Hải Dương). Một mình ông đối đầu với tốp máy bay Mỹ và hạ gục một chiếc F-4. Khi máy bay của ông bị trúng đạn, thủng hơn 80 lỗ trên thân, hỏng cả hệ thống liên lạc, ông vẫn bình tĩnh điều khiển "con chim sắt" rách nát ấy hạ cánh an toàn trong sự ngỡ ngàng của các kỹ thuật viên mặt đất.

Phóng viên: Trong những cuộc gặp gỡ với các cựu phi công Mỹ sau chiến tranh, họ đã nói gì về "đối thủ" Nguyễn Văn Bảy?

Nhân chứng: Các phi công Mỹ ban đầu không tin nổi người hạ họ lại là một phi công chỉ học văn hóa cấp tốc. Nhưng khi gặp ông Bảy, thấy vẻ ngoài bình dị, lối nói chuyện hóm hỉnh và cái bắt tay nồng hậu, họ đã thực sự nể phục. Họ gọi ông là một bậc thầy về không chiến tầm gần. Có cựu phi công Mỹ đã thốt lên: "Chúng tôi thua vì chúng tôi tin vào máy móc, còn các ông tin vào chính mình".

Sau ngày hòa bình, ông Bảy từ chối những vị trí nhàn nhã ở thành phố để trở về quê nhà Lai Vung, vui thú điền viên với mảnh vườn, ao cá. Hình ảnh vị đại tá anh hùng lội bùn quăng chài, đầu đội nón lá, miệng ngậm tẩu thuốc đã trở thành hình ảnh đẹp nhất về một người lính "tận trung với nước, tận hiếu với dân".

Phóng viên: Điều gì khiến ông Bảy luôn giữ được vẻ giản dị, gần gũi như vậy dù đã là một huyền thoại?

Nhân chứng: Ông luôn nói: "Hòa bình rồi, mình về làm dân, làm lính của dân là sướng nhất". Ông không bao giờ kể lể về chiến công. Với ông, 7 chiếc máy bay Mỹ bị hạ là món nợ ông trả cho quê hương, còn cuộc sống thanh thản ở tuổi già mới là phần thưởng lớn nhất. Ông dạy chúng tôi rằng: "Dù bay cao đến đâu, cũng đừng quên mảnh đất mình đã sinh ra".

Nguyễn Văn Bảy qua đời năm 2019, để lại một khoảng trống lớn trong lòng quân đội và nhân dân. Nhưng tinh thần của ông – tinh thần "lấy yếu thắng mạnh, lấy ít địch nhiều" bằng trí tuệ và sự dũng cảm – vẫn luôn là nguồn cảm hứng cho không quân Việt Nam. Ông không chỉ là anh hùng của bầu trời, ông còn là anh hùng của lòng dân bởi lối sống nghĩa hiệp và chân chất.