Nguyễn Văn Bảy (tên thật Nguyễn Văn Hoa)

Sau năm 1954, ông tập kết ra Bắc và ban đầu phục vụ trong bộ binh. Đến năm 1960, khi quân đội tuyển chọn phi công, ông được lựa chọn dù trình độ văn hóa còn hạn chế. Để đáp ứng yêu cầu, ông phải học cấp tốc từ lớp 4 đến lớp 10 cùng ngoại ngữ trong thời gian rất ngắn — một nỗ lực phi thường.

Ông được cử sang nước ngoài đào tạo, bắt đầu từ máy bay huấn luyện rồi chuyển sang tiêm kích như MiG-17. Quá trình huấn luyện cực kỳ gian khổ: ông bị say máy bay nặng, phải tự tìm cách khắc phục để tiếp tục bay. Dù thời gian huấn luyện ít hơn tiêu chuẩn, ông vẫn nhanh chóng làm chủ kỹ thuật và trở thành phi công chiến đấu.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông tham gia nhiều trận không chiến ác liệt. Lần đầu ra trận năm 1965, ông đã thoát hiểm trong tình huống nguy cấp khi máy bay trúng nhiều đạn nhưng vẫn hạ cánh an toàn. Sau đó, ông dần lập chiến công, bắn hạ nhiều máy bay Mỹ, trong đó có các loại hiện đại như F-4 và F-105.

Điểm đặc biệt là ông thường phải chiến đấu trong thế yếu — ít máy bay hơn, trang bị kém hiện đại hơn. Tuy nhiên, bằng chiến thuật linh hoạt (ép đối phương vào không chiến vòng gần để triệt tiêu tốc độ), ông và đồng đội đã giành nhiều chiến thắng. Ông ví mình như “võ sĩ hạng nhẹ đấu với võ sĩ hạng nặng” nhưng vẫn tự tin chiến đấu.

Không chỉ là một phi công giỏi, ông còn có đời sống rất giản dị và giàu tình cảm. Đám cưới của ông diễn ra chóng vánh giữa thời chiến, chỉ trong 15 phút rồi lại lập tức lên đường chiến đấu. Ông cũng nhận được sự quan tâm, động viên từ Hồ Chí Minh, người luôn kỳ vọng ông và các phi công trẻ sẽ góp phần giải phóng đất nước.

Trong những năm 1966–1967, ông tiếp tục lập thêm nhiều chiến công, trở thành một trong những phi công xuất sắc và nổi tiếng của Không quân Nhân dân Việt Nam. Những chiến thắng của ông không chỉ có ý nghĩa quân sự mà còn nâng cao tinh thần chiến đấu và niềm tin chiến thắng của cả dân tộc.