NGUYỄN VĂN BẢY – TỪ CÁNH ĐỒNG MIỀN TÂY ĐẾN BẦU TRỜI TỔ QUỐC

Có những người được nhớ đến bằng chiến công. Có những người sau chiến công lại được nhớ thêm bởi cách họ trở về với cuộc sống bình thường.

Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy là một người như thế.

Ông tên thật Nguyễn Văn Hoa, sinh năm 1936 tại vùng quê Lai Vung, Đồng Tháp. Xuất thân từ một gia đình nông dân, việc học hành của ông thuở nhỏ không nhiều. Năm mười bảy tuổi, người thanh niên miền Tây tham gia cách mạng. Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông tập kết ra Bắc, tiếp tục học tập và công tác trong quân đội.

Một bước ngoặt đặc biệt đến khi ông được lựa chọn đào tạo phi công.

Từ một người thanh niên lớn lên trên ruộng đồng, Nguyễn Văn Bảy bước vào thế giới của máy bay, khí động học, những con số và kỹ thuật chiến đấu trên không. Đó là một khoảng cách rất dài đối với một người có nền tảng học vấn ban đầu còn hạn chế.

Nhưng ông đã học.

Từng kiến thức một.

Từng thao tác một.

Từng giờ bay một.

Để rồi người nông dân miền Tây trở thành phi công tiêm kích MiG-17 của Không quân nhân dân Việt Nam.

Trong giai đoạn từ năm 1965 đến năm 1968, Nguyễn Văn Bảy thực hiện 94 lần xuất kích và trực tiếp không chiến nhiều lần. Ông bắn rơi bảy máy bay Mỹ, trong đó có các loại F-4 và F-105, trở thành một trong những phi công nổi bật của Không quân nhân dân Việt Nam. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Những trận không chiến ở độ cao hàng nghìn mét rất khó được hình dung trọn vẹn chỉ bằng những con số.

Trên bầu trời, mọi quyết định phải diễn ra trong khoảnh khắc.

Một góc vòng sai.

Một thời điểm bóp cò chậm.

Một giây mất bình tĩnh.

Tất cả đều có thể quyết định sự sống còn của người phi công.

MiG-17 mà Nguyễn Văn Bảy điều khiển có nhiều hạn chế so với những máy bay hiện đại hơn của đối phương. Điều giúp ông và đồng đội tạo nên chiến thắng vì thế không chỉ là máy móc, mà còn là kỹ năng, bản lĩnh, sự phối hợp và khả năng bình tĩnh trong những thời điểm khắc nghiệt nhất.

Sau chiến tranh, Nguyễn Văn Bảy tiếp tục phục vụ trong quân đội, trải qua nhiều cương vị, từ chỉ huy đơn vị đến Phó tham mưu trưởng Quân chủng Không quân. Sau năm 1975, ông tham gia tiếp quản sân bay Cần Thơ và tiếp tục thực hiện nhiệm vụ trong những năm bảo vệ biên giới Tây Nam.

Nhưng có lẽ một phần khiến người ta nhớ đến Nguyễn Văn Bảy lâu như vậy lại nằm ở cuộc sống sau những chiến công.

Ông được gọi bằng một cái tên rất mộc mạc: “người anh hùng chân đất”.

Khi trở về quê, ông sống giản dị, làm vườn, gần gũi với bà con và vẫn giữ cách nói chuyện chân chất của người miền Tây. Một người từng bay giữa những trận không chiến khốc liệt cuối cùng lại tìm thấy niềm vui trong những công việc rất đời thường.

Và có một mối liên hệ đặc biệt giữa ông với vùng đất Tân Bình.

Đại tá Nguyễn Văn Bảy từng cư trú tại phường 2, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh. Sau khi nghỉ hưu, ông chuyển sinh hoạt Đảng về Đảng bộ phường 2. Ngay cả khi dành nhiều thời gian sống tại quê nhà Đồng Tháp, ông vẫn đều đặn trở lại Tân Bình để sinh hoạt Đảng. Khi ông qua đời năm 2019, đông đảo cán bộ, người dân phường 2 và quận Tân Bình đã đến tiễn biệt người hàng xóm bình dị của mình.

Chi tiết ấy khiến câu chuyện về Nguyễn Văn Bảy trở nên rất gần đối với những người trẻ đang học tập và sinh sống tại Tân Bình hôm nay.

Một nhân vật từng hiện diện trong những trang sử về bầu trời miền Bắc đã có những năm tháng đời thường ở chính nơi này.

Có lẽ đó cũng là điều đẹp đẽ của lịch sử.

Những người anh hùng không phải lúc nào cũng chỉ hiện diện trên tượng đài hay trong những bức ảnh trang trọng. Có khi họ từng là một người hàng xóm, một người đảng viên cao tuổi đều đặn đến sinh hoạt chi bộ, một người ông hiền hậu bước trên con đường quen thuộc giữa thành phố.

Nguyễn Văn Bảy đã từng bay giữa bầu trời chiến tranh.

Nhưng những năm tháng cuối đời, ông trở lại với đất.

Với ruộng vườn.

Với quê hương.

Và với những điều bình dị nhất của một người nông dân Nam Bộ.

Chính khoảng cách từ bầu trời xuống mặt đất ấy khiến câu chuyện của ông càng trở nên đẹp hơn.