NGUYỄN VĂN BẢY – TỪ NGƯỜI NÔNG DÂN ĐỒNG THÁP ĐẾN “ANH HÙNG CHÂN ĐẤT”

NGUYỄN VĂN BẢY – TỪ NGƯỜI NÔNG DÂN ĐỒNG THÁP ĐẾN “ANH HÙNG CHÂN ĐẤT”

Ngày 2 tháng 2 năm 1936, tại vùng Lai Vung, Đồng Tháp, Nguyễn Văn Bảy – người sau này được đồng đội và nhân dân biết đến với cái tên thân mật Bảy A – cất tiếng khóc chào đời trong một gia đình nông dân Nam Bộ. Tuổi thơ của ông gắn với ruộng đồng, với cuộc sống giản dị của một miền quê sông nước. Khi ấy, không ai có thể nghĩ rằng cậu bé nông dân học chưa hết bậc tiểu học ấy sau này lại trở thành một trong những phi công chiến đấu nổi tiếng của Không quân nhân dân Việt Nam.

Năm 17 tuổi, Nguyễn Văn Bảy rời quê hương, tham gia lực lượng cách mạng và bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Những năm tháng trong quân ngũ đã tôi luyện ở người thanh niên miền Tây sự gan dạ, tính kỷ luật và khả năng chịu đựng gian khổ. Đó cũng là những năm đầu tiên ông trưởng thành trong môi trường quân đội, đặt nền móng cho con đường binh nghiệp sau này.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Nguyễn Văn Bảy tập kết ra miền Bắc. Trong những năm đầu xây dựng lực lượng vũ trang chính quy, Quân đội nhân dân Việt Nam bắt đầu xây dựng một lực lượng hoàn toàn mới – Không quân nhân dân Việt Nam. Những người lính được tuyển chọn để trở thành phi công phải học tập một lĩnh vực đòi hỏi kiến thức kỹ thuật và khả năng thích ứng rất cao.

Nguyễn Văn Bảy là một trong số những người được lựa chọn.

Từ một người lính xuất thân từ ruộng đồng, ông bắt đầu làm quen với máy bay, với những kiến thức về hàng không và kỹ thuật điều khiển. Ông được cử sang Trung Quốc học tập, đào tạo để trở thành phi công. Con đường ấy không hề dễ dàng. Những kiến thức hoàn toàn mới đòi hỏi ông phải nỗ lực rất lớn để theo kịp chương trình huấn luyện.

Nhưng Nguyễn Văn Bảy không lùi bước.

Ông học tập nghiêm túc, rèn luyện bền bỉ và từng bước làm chủ những kiến thức, kỹ năng cần thiết của một phi công quân sự. Sau quá trình đào tạo, ông trở về nước, trở thành phi công chiến đấu của Không quân nhân dân Việt Nam.

Từ đây, cuộc đời người thanh niên Đồng Tháp bước sang một chặng đường hoàn toàn khác.

Nếu trước đó ông quen với những con đường làng, những cánh đồng và dòng sông quê hương thì giờ đây, chiến trường của ông là bầu trời.

Những năm 1960, cuộc kháng chiến chống Mỹ ngày càng trở nên ác liệt. Không quân Mỹ sử dụng những loại máy bay hiện đại tiến hành các hoạt động quân sự trên miền Bắc. Trong khi đó, Không quân nhân dân Việt Nam là một lực lượng còn trẻ, đang từng bước trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu.

Nguyễn Văn Bảy thuộc Trung đoàn Không quân tiêm kích 923, còn gọi là Đoàn Yên Thế. Ông bắt đầu tham gia những trận không chiến và nhanh chóng thể hiện khả năng của một phi công chiến đấu có bản lĩnh.

Trận đánh đầu tiên của ông gắn với vùng trời Bắc Sơn – Chi Lăng. Từ đó, những chuyến bay chiến đấu ngày càng trở nên quen thuộc. Mỗi lần cất cánh là một lần người phi công phải đối mặt với nguy hiểm. Trên bầu trời, mọi tình huống đều diễn ra trong thời gian rất ngắn. Phi công phải quan sát nhanh, phán đoán chính xác, giữ bình tĩnh và phối hợp chặt chẽ với đồng đội.

Nguyễn Văn Bảy nổi bật ở khả năng giữ bình tĩnh trong những tình huống căng thẳng. Ông không chỉ dựa vào sức mạnh của chiếc máy bay mà còn chú trọng quan sát, phán đoán và lựa chọn thời cơ thích hợp.

Trong hai năm 1966–1967, ông nhiều lần xuất kích làm nhiệm vụ chiến đấu. Theo những tư liệu được ghi nhận, Nguyễn Văn Bảy đã thực hiện 94 lần xuất kích, 13 lần nổ súng và bắn rơi 7 máy bay Mỹ, trong đó có 2 chiếc F-105 và 5 chiếc F-4.

Bảy chiến công trên bầu trời đã đưa Nguyễn Văn Bảy vào danh sách những phi công đạt cấp độ “Ace” – cách gọi dành cho những phi công bắn rơi từ năm máy bay đối phương trở lên.

Nhưng phía sau những con số ấy là những trận chiến mà mỗi lần cất cánh đều có thể là lần cuối cùng.

Trong một trận không chiến, máy bay của ông từng bị hư hỏng nặng. Trước tình thế nguy hiểm, ông vẫn giữ được bình tĩnh, xử lý tình huống và đưa máy bay trở về an toàn. Những khoảnh khắc như vậy cho thấy bản lĩnh của một phi công chiến đấu không chỉ nằm ở khả năng tấn công đối phương mà còn ở khả năng làm chủ bản thân, xử lý tình huống và bảo toàn lực lượng.

Thế nhưng, điều đặc biệt ở Nguyễn Văn Bảy không chỉ nằm ở những chiến công.

Giữa môi trường quân đội và sau những trận không chiến khốc liệt, ông vẫn giữ được vẻ giản dị, chân chất của một người nông dân Nam Bộ. Ông gần gũi với đồng đội, không coi những chiến công của mình là thành tích của riêng cá nhân.

Bởi ông hiểu rằng, phía sau mỗi chuyến bay là cả một tập thể.

Đó là những người chỉ huy, những chiến sĩ dẫn đường, cán bộ kỹ thuật, lực lượng bảo đảm thông tin và những đồng đội cùng chiến đấu. Để một chiếc máy bay có thể cất cánh và người phi công hoàn thành nhiệm vụ, có sự đóng góp của rất nhiều con người.

Vì thế, Nguyễn Văn Bảy luôn trân trọng những người đồng đội đã cùng mình làm nên chiến thắng.

Năm 1967, những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận. Nguyễn Văn Bảy được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Từ một người nông dân miền Tây, ông đã trở thành một trong những phi công tiêu biểu của Không quân nhân dân Việt Nam.

Nhưng danh hiệu anh hùng không làm ông thay đổi.

Đồng đội vẫn nhớ đến ông bởi sự giản dị, chân thành và gần gũi. Chính phong thái ấy về sau khiến ông được nhiều người gọi bằng một cái tên rất đặc biệt: “Anh hùng chân đất”.

Hai tiếng ấy dường như chứa đựng cả một sự đối lập.

Trên bầu trời, Nguyễn Văn Bảy là một phi công chiến đấu từng lập nhiều chiến công.

Trở về quê hương, ông vẫn là người nông dân Nam Bộ giản dị, gắn bó với ruộng vườn.

Sau ngày đất nước thống nhất năm 1975, Nguyễn Văn Bảy tiếp tục phục vụ trong quân đội. Ông tham gia công tác chỉ huy, huấn luyện và xây dựng lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam. Những kinh nghiệm tích lũy từ chiến trường được ông truyền lại cho các thế hệ phi công sau này.

Ông hiểu rằng chiến thắng không chỉ cần những người lính dũng cảm mà còn cần một lực lượng được đào tạo bài bản, có trình độ, bản lĩnh và kỷ luật. Vì vậy, ở những năm tháng sau chiến tranh, ông tiếp tục đóng góp cho quân đội bằng chính kinh nghiệm mà mình đã tích lũy qua những năm tháng chiến đấu.

Sau nhiều năm công tác, ông mang quân hàm Đại tá.

Nhưng rồi cũng đến lúc người phi công năm nào rời quân ngũ.

Nguyễn Văn Bảy trở về quê nhà ở Lai Vung, Đồng Tháp.

Cuộc sống sau khi nghỉ hưu của ông không có những nghi lễ hay ánh hào quang của một người anh hùng. Ông trở về với vườn cây, ao cá, với những công việc quen thuộc của một người dân quê. Người từng nhiều lần cất cánh trên bầu trời miền Bắc giờ lại gắn bó với đất đai quê hương.

Có lẽ đó chính là hình ảnh khiến người ta nhớ về Nguyễn Văn Bảy nhiều hơn cả.

Một người đã từng đối mặt với những trận không chiến ác liệt nhưng khi hòa bình trở lại lại chọn một cuộc sống bình dị.

Ông không sống bằng hào quang của quá khứ.

Ông trở về làm một người nông dân.

Vẫn chân chất.

Vẫn gần gũi.

Vẫn giữ nguyên phong thái của người con miền Tây.

Ngày 22 tháng 9 năm 2019, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy qua đời, hưởng thọ 84 tuổi.

Một người lính đã khép lại cuộc đời mình, nhưng câu chuyện về ông vẫn còn được nhắc đến trong lịch sử Không quân nhân dân Việt Nam.

Nguyễn Văn Bảy đã đi một chặng đường rất dài từ cánh đồng Lai Vung đến bầu trời miền Bắc.

Từ một người thanh niên nông dân chưa học hết bậc tiểu học, ông trở thành người lính, rồi được đào tạo thành phi công chiến đấu. Từ những chuyến bay đầu tiên, ông từng bước trưởng thành qua chiến đấu và lập nên những chiến công đặc biệt xuất sắc. Ông đã thực hiện 94 lần xuất kích, bắn rơi 7 máy bay Mỹ và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi còn rất trẻ.

Nhưng điều làm nên Nguyễn Văn Bảy không chỉ là những chiến công.

Đó còn là ý chí vượt lên hoàn cảnh.

Là tinh thần học hỏi của một người xuất thân từ ruộng đồng nhưng dám bước vào một lĩnh vực hoàn toàn mới.

Là bản lĩnh của người phi công trong những trận không chiến.

Và trên hết, là sự giản dị của một người anh hùng khi trở về với cuộc sống đời thường.

Có những người khi bước vào lịch sử đã để lại những chiến công lớn lao.

Cũng có những người bước ra khỏi chiến tranh và trở về với cuộc sống bình dị.

Nguyễn Văn Bảy là cả hai.

Ông từng là người lính trên bầu trời, là một trong những phi công chiến đấu nổi bật của Không quân nhân dân Việt Nam, nhưng cuối cùng vẫn trở về làm người nông dân trên chính mảnh đất quê hương mình.

Có lẽ vì thế mà cái tên “Anh hùng chân đất” đã trở thành một cách gọi đầy trìu mến khi nhắc đến ông – một người anh hùng đã đi từ ruộng đồng lên bầu trời và sau những năm tháng chiến tranh lại trở về với ruộng vườn.