Nguyễn Văn Bình (1)

CÂU CHUYỆN TỪ NHỮNG NGÀY THÁNG HOA LỬA Ở ATK ĐỊNH HÓA

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, Thái Nguyên – mảnh đất Việt Bắc anh hùng – luôn là chứng nhân cho những trang sử hào hùng. Là một sinh viên năm cuối chuyên ngành Kinh tế chính trị tại Đại học Thái Nguyên, tôi may mắn được tham gia đề án "Câu chuyện thời hoa lửa" – một hoạt động ý nghĩa nhằm khơi dậy lòng yêu nước và giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ. Qua cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Văn Bình, một cựu chiến binh nay đã 96 tuổi, tôi như được sống lại những năm tháng kháng chiến chống Pháp tại An toàn khu (ATK) Định Hóa – nơi Bác Hồ và Trung ương Đảng đã chọn làm "Thủ đô gió ngàn" trong cuộc kháng chiến trường kỳ.

Ông Bình sinh năm 1930 tại xã Phú Đình, huyện Định Hóa, Thái Nguyên. Tuổi thơ của ông gắn liền với mảnh đất rừng núi Việt Bắc, nơi mà từ thuở nhỏ, ông đã chứng kiến cảnh thực dân Pháp đàn áp, bóc lột đồng bào. Năm 1945, khi Cách mạng Tháng Tám nổ ra, Thái Nguyên là một trong những tỉnh đầu tiên giành chính quyền về tay nhân dân. Ông Bình kể, ngày 20/8/1945, dưới sự lãnh đạo của Việt Minh, nhân dân Thái Nguyên đã nổi dậy, đánh chiếm đồn bốt Nhật, Pháp, giành chính quyền mà không đổ máu. "Lúc đó, tôi mới 15 tuổi, nhưng đã tham gia rải truyền đơn, canh gác cho các anh chị cách mạng. Tiếng hô 'Việt Nam độc lập muôn năm!' vang vọng khắp núi rừng, khiến tim tôi rung động", ông Bình hồi tưởng, đôi mắt vẫn ánh lên niềm tự hào.

Năm 1947, khi thực dân Pháp quay lại xâm lược, Thái Nguyên trở thành "cửa ngõ" của chiến khu Việt Bắc. Chiến dịch Việt Bắc Thu-Đông 1947 – trận đánh lớn đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam dưới sự chỉ huy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp – đã diễn ra ngay trên mảnh đất này. Ông Bình lúc ấy đã 17 tuổi, gia nhập lực lượng du kích địa phương, tham gia bảo vệ ATK Định Hóa. ATK Định Hóa là nơi Bác Hồ và Trung ương Đảng về làm việc từ tháng 5/1947, với các địa danh như đồi Khuôn Tát, Tỉn Keo, Phú Đình – những nơi in dấu chân Người. Ông Bình kể: "Bác Hồ về ATK vào ngày 20/5/1947, chọn Định Hóa làm trung tâm chỉ đạo kháng chiến. Chúng tôi, những thanh niên địa phương, được giao nhiệm vụ canh gác, đưa đường, và thậm chí nấu cơm cho Bác. Bác giản dị lắm, thường ngồi kể chuyện cho chúng tôi nghe về tinh thần yêu nước, về lý tưởng cách mạng. Một lần, Bác bảo: 'Các chú phải học hỏi, rèn luyện để xây dựng đất nước sau này'".

Ký ức về Chiến dịch Việt Bắc Thu-Đông 1947 vẫn in đậm trong tâm trí ông. Tháng 10/1947, Pháp huy động hơn 12.000 quân, với xe tăng, pháo binh, nhảy dù tấn công Việt Bắc nhằm tiêu diệt đầu não kháng chiến. Thái Nguyên là mặt trận đầu tiên. Ông Bình tham gia trận đánh tại đồi Khuôn Tát, nơi quân ta chặn đứng mũi tiến công của địch. "Địch đông, ta ít, nhưng chúng tôi có tinh thần đoàn kết và địa hình rừng núi quen thuộc. Chúng tôi đào hầm, phục kích, dùng mìn tự chế đánh xe tăng Pháp. Có đêm, chúng tôi thức trắng để chuyển lương thực cho bộ đội. Nhân dân Thái Nguyên đã thực hiện 'tiêu thổ kháng chiến', phá đường, đốt nhà để địch không chiếm được. Nhờ đó, quân ta đã đánh bại Pháp, bảo vệ an toàn cho Bác và Trung ương", ông Bình kể, giọng trầm ấm nhưng đầy xúc động.

Trong câu chuyện, ông Bình nhấn mạnh vai trò của nhân dân các dân tộc Thái Nguyên – từ Thái, Tày, Nùng đến Kinh – trong kháng chiến. Họ không chỉ là những người lính mà còn là hậu phương vững chắc. Ông kể về bà con ở Phú Đình đã che giấu cán bộ, nuôi quân, và thậm chí hy sinh tính mạng để bảo vệ bí mật. "ATK Định Hóa là minh chứng cho sức mạnh đoàn kết quân dân. Bác Hồ từng nói: 'Dân như nước, quân như cá'. Không có dân, cách mạng không thành công". Những câu chuyện như vậy khiến tôi nhận ra rằng, lịch sử không phải là những con số khô khan mà là máu thịt của dân tộc.

Hôm nay, ATK Định Hóa đã trở thành "địa chỉ đỏ" – di tích quốc gia đặc biệt, thu hút hàng nghìn du khách và học sinh đến tham quan. Tôi đã đến thăm đồi Khuôn Tát, nơi có lán Nà Nưa – chỗ Bác Hồ ở và làm việc. Nhìn những hiện vật đơn sơ như chiếc bàn tre, cái giường mây, tôi cảm nhận sâu sắc về sự giản dị của Người. Ông Bình, dù tuổi cao, vẫn thường đến đây kể chuyện cho thế hệ trẻ. "Các cháu phải học tập, lao động để xây dựng đất nước. Đừng quên quá khứ, vì đó là nền tảng cho tương lai", ông dặn dò.

Qua câu chuyện của ông Bình, tôi – một sinh viên thế hệ 10X – nhận ra giá trị của truyền thống cách mạng. Trong bối cảnh đất nước đang hội nhập, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chúng ta cần giữ gìn lý tưởng sống: yêu nước, đoàn kết, và cống hiến. Đề án "Câu chuyện thời hoa lửa" chính là cầu nối để thế hệ trẻ như tôi tiếp cận lịch sử, từ đó giáo dục bản thân sống có trách nhiệm hơn. Thái Nguyên – mảnh đất anh hùng – không chỉ là quê hương mà còn là bài học sống động về tinh thần bất khuất.

Ông Bình kết thúc câu chuyện bằng nụ cười: "Thời hoa lửa đã qua, nhưng lửa cách mạng vẫn cháy trong tim mỗi người Việt". Lời ông khiến tôi suy ngẫm: Trong xã hội hiện đại, với công nghệ 4.0, chúng ta vẫn cần ngọn lửa ấy để xây dựng một Việt Nam hùng cường.