NGUYỄN VĂN BÔN – CHIẾC CHĂN CHIA NHỎ, TÌNH THẦY LAN XA

Năm 1959, hưởng ứng lời kêu gọi đem ánh sáng văn hóa đến miền núi, thầy giáo Nguyễn Văn Bôn tình nguyện lên Tây Bắc. Nơi thầy nhận nhiệm vụ là Mù Cả, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu, một xã vùng cao có đông đồng bào Hà Nhì sinh sống. Người thầy trẻ đến với nhiệm vụ phải tự tìm học sinh, dựng trường và từng bước gây dựng niềm tin của bà con đối với việc học.

Đó là những ngày công việc gieo chữ bắt đầu từ rất nhiều thiếu thốn. Đường xa, điều kiện sinh hoạt khó khăn, ngôn ngữ khác biệt khiến việc đến lớp của trẻ em không dễ dàng. Muốn học trò gắn bó với trường, người thầy phải kiên trì vận động và chăm lo cho các em bằng những việc cụ thể.

Trong cuộc phỏng vấn nhiều năm sau, thầy Bôn nhớ lại việc xé chiếc chăn chiên của mình để chia cho học trò đắp giữa mùa đông vùng núi. Chiếc chăn vốn dành để giữ ấm cho thầy được chia nhỏ, mang hơi ấm đến những đứa trẻ còn thiếu thốn. Kỷ niệm ấy cho thấy tình thương đã trở thành một phần của công việc dạy học: để trẻ có thể học chữ, trước hết phải giúp các em vượt qua những khó khăn ngay trong cuộc sống hằng ngày.

Thầy cũng nhận ra rằng chỉ dạy trẻ em thôi chưa đủ. Ban ngày dạy học sinh, buổi tối thầy tiếp tục giúp thanh niên và người lớn học chữ. Thầy vận động người trẻ đi học, gây dựng lực lượng giáo viên tại chỗ, để người biết nhiều hướng dẫn người biết ít. Từ cố gắng của một người, việc học dần trở thành công việc có nhiều người cùng tham gia.

Những nỗ lực bền bỉ ấy góp phần giúp Mù Cả thanh toán nạn mù chữ và trở thành xã tiên tiến của châu Mường Tè. Năm 1962, Nguyễn Văn Bôn được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Thành tích của người thầy gắn với sự đổi thay của một cộng đồng: có thêm người biết đọc, biết viết và có thêm cơ hội tiếp cận kiến thức.

Khi nhìn lại quãng đời ở Mù Cả, thầy vẫn xem đó là những năm tháng đẹp đẽ nhất, dù gian khổ vô cùng. Điều khiến thầy hạnh phúc là đã sống có ích và hết lòng với nhiệm vụ mình nhận.

Câu chuyện về Nguyễn Văn Bôn lưu lại hình ảnh chiếc chăn được chia nhỏ giữa mùa đông. Từ việc làm giản dị ấy, người đọc hiểu thêm sức mạnh của tình thương và trách nhiệm. Trong những năm đất nước còn chiến tranh, người thầy đã góp phần xây dựng hậu phương bằng từng lớp học, từng người biết chữ và niềm tin vào một cuộc sống tốt đẹp hơn.