Nguyễn Văn Cốc – Át chủ bài của bầu trời Việt Nam
Nhắc đến những phi công xuất sắc nhất của Không quân nhân dân Việt Nam, không thể không nhắc đến Đại tá Nguyễn Văn Cốc. Với 9 máy bay Mỹ bị bắn rơi được phía Việt Nam công nhận, ông là phi công có thành tích cao nhất của Không quân nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Điều đặc biệt hơn, ông là người con của quê hương Bắc Giang – vùng đất giàu truyền thống cách mạng.
Năm 1942, tại làng quê Bích Sơn thuộc tỉnh Bắc Giang ngày nay, cậu bé Nguyễn Văn Cốc cất tiếng khóc chào đời trong một gia đình nông dân.
Tuổi thơ của ông gắn với những cánh đồng lúa, những con đường làng và tiếng sáo diều mỗi chiều hè.
Nhưng tuổi thơ ấy cũng bị phủ bóng bởi chiến tranh.
Ông từng chứng kiến cảnh quê hương bị máy bay địch quần thảo, nhiều gia đình phải sơ tán, nhiều thanh niên lên đường nhập ngũ.
Điều đó đã nuôi dưỡng trong ông một khát vọng rất giản dị:
"Nếu một ngày được đứng trên bầu trời bảo vệ quê hương thì dù có hy sinh cũng không hối tiếc."
Năm 1961, Nguyễn Văn Cốc nhập ngũ.
Nhờ sức khỏe tốt và phản xạ nhanh, ông được tuyển chọn vào lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam.
Đây là lực lượng còn rất trẻ.
Máy bay ít.
Phi công ít.
Điều kiện huấn luyện còn vô cùng khó khăn.
Để trở thành phi công chiến đấu, ông phải sang nước ngoài đào tạo trong nhiều năm.
Các bài học về khí động học, hàng không, điều khiển MiG-21 đều rất khó.
Có những đêm ông học đến gần sáng.
Ông từng chia sẻ:
"Muốn chiến thắng trên không thì trước hết phải chiến thắng chính mình."
Sau khi trở về nước, Nguyễn Văn Cốc được biên chế về Trung đoàn 921 "Sao Đỏ", đơn vị tiêm kích đầu tiên của Không quân nhân dân Việt Nam.
Tháng 4 năm 1967, ông bước vào trận không chiến đầu tiên.
Khi radar phát hiện tốp máy bay Mỹ tiến vào miền Bắc, lệnh cất cánh được ban ra.
Chiếc MiG-21 lao vút lên bầu trời.
Đối phương là những chiếc F-4 Phantom II hiện đại, có tốc độ và hỏa lực vượt trội.
Nhưng Nguyễn Văn Cốc không hề nao núng.
Ông bình tĩnh đưa máy bay tiếp cận từ phía sau.
Đúng thời cơ.
Ông bóp cò.
Quả tên lửa lao đi.
Chiếc F-4 bốc cháy.
Đó là chiến công đầu tiên.
Sau trận đánh ấy, tên tuổi Nguyễn Văn Cốc nhanh chóng được biết đến trong toàn quân.
Điều làm nên sự khác biệt của ông không phải chỉ là kỹ năng lái máy bay.
Mà là sự kiên nhẫn.
Ông không bao giờ nóng vội.
Có những trận đánh, ông chấp nhận bay hàng chục phút chỉ để tìm đúng vị trí thuận lợi nhất.
Ông từng nói với học trò:
"Bắn một quả tên lửa phải chắc chắn trúng. Đừng lãng phí dù chỉ một cơ hội."
Từ năm 1967 đến năm 1969, Nguyễn Văn Cốc liên tiếp lập công.
Ông tham gia hàng trăm lần xuất kích.
Trực tiếp tham gia nhiều trận không chiến lớn.
Theo thống kê của Không quân nhân dân Việt Nam, ông bắn rơi 9 máy bay Mỹ, trở thành phi công có số chiến công cao nhất của Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Không chỉ giỏi chiến đấu, ông còn nổi tiếng là người bình tĩnh.
Có lần sau khi hoàn thành nhiệm vụ, máy bay bị hỏng hệ thống thủy lực.
Việc hạ cánh vô cùng nguy hiểm.
Nhiều người dưới sân bay nín thở theo dõi.
Bằng kinh nghiệm và bản lĩnh, ông điều khiển chiếc MiG-21 tiếp đất an toàn.
Đồng đội ôm chầm lấy ông trong niềm vui vỡ òa.
Năm 1969, Nguyễn Văn Cốc được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 27 tuổi.
Sau chiến tranh, ông tiếp tục đào tạo nhiều thế hệ phi công trẻ.
Ông luôn nhắc học viên rằng:
"Máy bay hiện đại rất quan trọng, nhưng điều quyết định vẫn là con người."
Khi nghỉ hưu, ông trở về cuộc sống bình dị.
Dù mang nhiều huân chương cao quý, ông vẫn giữ phong cách giản dị của người con quê lúa Bắc Giang.
Đối với ông, vinh quang lớn nhất không phải là những chiến công trên bầu trời, mà là được chứng kiến đất nước hòa bình, trẻ em được đến trường và những cánh đồng quê hương lại xanh mướt.
Ngày nay, nhắc đến Nguyễn Văn Cốc, các thế hệ phi công Việt Nam vẫn dành cho ông sự kính trọng đặc biệt. Ông không chỉ là một "át chủ bài" của Không quân nhân dân Việt Nam mà còn là niềm tự hào của quê hương Bắc Giang.



