NGUYỄN VĂN CỐC – CHIM CẮT SỐ 2 TRÊN BẦU TRỜI

Có một thời, bầu trời miền Bắc không chỉ có những đám mây. Trên đó là tiếng động cơ, những vệt khói của máy bay chiến đấu và những cuộc đối đầu sinh tử giữa những người phi công trẻ. Trong số những người lính bay ấy có Nguyễn Văn Cốc, người con quê Bích Sơn, Việt Yên, Bắc Giang ( nay thuộc Bắc Ninh).

Năm 1961, khi còn đang học lớp 8, Nguyễn Văn Cốc trúng tuyển khóa đào tạo phi công. Sau những năm tháng học tập tại Liên Xô, ông trở về nước, trở thành phi công của Trung đoàn Không quân Sao Đỏ. Rồi ông bước vào những trận không chiến.

Ngày 30 tháng 4 năm 1967, Nguyễn Văn Cốc xuất kích trong một biên đội MiG. Trong trận đánh ấy, sau khi phi đội trưởng bắn hạ một chiếc F-105, ông tiếp tục chớp thời cơ và bắn hạ chiếc thứ hai.

Đó là chiếc máy bay đầu tiên trong hành trình trở thành một trong những phi công xuất sắc nhất của Không quân Việt Nam. Nhưng điều đặc biệt ở Nguyễn Văn Cốc không chỉ nằm ở số máy bay ông bắn rơi.

Theo chiến thuật thông thường, phi công số 2 có nhiệm vụ yểm trợ và quan sát, tạo điều kiện cho phi công số 1 công kích. Nhưng Nguyễn Văn Cốc đã tìm ra cách đánh táo bạo hơn: khi thời cơ xuất hiện, số 2 cũng trực tiếp tham gia tiêu diệt máy bay địch. Cách đánh ấy đòi hỏi sự phán đoán cực nhanh và khả năng xử lý chính xác trong vài giây ngắn ngủi. Đồng đội gọi ông là “Chim cắt số 2”.

Riêng trong năm 1967, ông bắn rơi 6 máy bay. Trong tổng số 9 máy bay Mỹ được ghi nhận bị ông bắn hạ, có 6 chiếc được thực hiện khi ông ở vị trí số 2. Cách đánh của ông sau đó được đưa vào huấn luyện, trở thành kinh nghiệm quý cho các phi công chiến đấu.

Hai năm.

Chín chiếc máy bay.

Nhưng đằng sau những con số ấy là những lần xuất kích mà người phi công không biết mình có trở về hay không. Năm 1969, khi Nguyễn Văn Cốc vừa 27 tuổi, ông được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân với thành tích bắn rơi 9 máy bay Mỹ. Cũng trong năm ấy, ông có một cuộc gặp mà suốt đời không thể quên.

Tại Đại hội Anh hùng, chiến sĩ thi đua của Quân chủng Phòng không – Không quân, Bác Hồ hỏi ai là người bắn rơi nhiều máy bay Mỹ nhất.

Câu trả lời là Nguyễn Văn Cốc.

Bác gọi:

“Chú Cốc đâu, lên Bác gặp.”

Người phi công trẻ bước lên trước Bác.

Bác hỏi ông đã bắn rơi bao nhiêu máy bay.

Ông trả lời: “Thưa Bác, cháu bắn được 9 chiếc ạ.”

Bác hỏi tiếp về những huy hiệu Bác Hồ mà ông được tặng. Cốc trả lời: 9 chiếc.

Bác biểu dương thành tích của ông và gửi lời chúc Không quân có thêm nhiều người như Cốc.

Có lẽ, với Nguyễn Văn Cốc, đó không chỉ là một lời khen.

Đó là khoảnh khắc một người lính trẻ nhận được sự ghi nhận từ vị lãnh tụ mà mình kính yêu – sau những năm tháng đã sống giữa bầu trời đầy hiểm nguy.

Sau chiến tranh, Nguyễn Văn Cốc tiếp tục phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam, từng giữ nhiều cương vị trong Quân chủng Phòng không – Không quân và sau đó là Chánh Thanh tra Bộ Quốc phòng. Ông nghỉ hưu với quân hàm Trung tướng.

Bầu trời ngày ấy giờ đã bình yên.

Không còn những cuộc không chiến. Không còn tiếng còi báo động và những chiếc MiG lao vào trận địa.

Nhưng mỗi khi nhắc đến những phi công đã từng bảo vệ bầu trời Tổ quốc, người ta vẫn nhớ đến một người mang biệt danh “Chim cắt số 2” – người đã biến những giây phút sinh tử trên bầu trời thành những chiến công, và biến tuổi trẻ của mình thành một phần ký ức của thời hoa lửa.

Nguyễn Văn Cốc – người phi công trẻ của bầu trời năm ấy.

Chín lần chiến thắng giữa không trung, một đời người giữ trọn màu áo lính.

Và trên bầu trời đã từng đỏ lửa, tên ông vẫn bay cùng những cánh chim của một thời hoa lửa.