NGUYỄN VĂN CỐC – “CHIM CẮT SỐ 2” TRÊN BẦU TRỜI MIỀN BẮC
Ngày 30/4/1967, trên bầu trời miền Bắc, một biên đội MiG-21 của Không quân nhân dân Việt Nam xuất kích đánh chặn máy bay Mỹ. Trong trận không chiến ấy, phi công Nguyễn Văn Cốc đã bắn rơi chiếc máy bay đầu tiên trong sự nghiệp chiến đấu của mình. Từ một phi công trẻ, ông dần trở thành một trong những gương mặt xuất sắc nhất của lực lượng không quân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Nguyễn Văn Cốc sinh năm 1943 tại huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang trước đây. Năm 1961, ông được tuyển chọn đào tạo phi công quân sự và sau đó sang Liên Xô học lái máy bay chiến đấu.
Trở về nước, ông phục vụ tại Trung đoàn Không quân 921, đơn vị được biết đến với tên gọi Đoàn Sao Đỏ.
Những năm 1965–1968, miền Bắc phải đối mặt với các chiến dịch ném bom quy mô lớn của không quân Mỹ. Các mục tiêu giao thông, công nghiệp và quân sự thường xuyên bị đánh phá.
Trong hoàn cảnh đó, lực lượng không quân tiêm kích Việt Nam có nhiệm vụ phối hợp với tên lửa và pháo phòng không đánh chặn máy bay đối phương, bảo vệ các mục tiêu trọng yếu.
So với những máy bay chiến đấu hiện đại của Mỹ, phi công Việt Nam phải tận dụng tốt yếu tố bất ngờ, sự hỗ trợ của lực lượng dẫn đường mặt đất và khả năng phối hợp trong biên đội.
Ngày 30/4/1967, Nguyễn Văn Cốc tham gia một trận đánh trên bầu trời khu vực Tây Bắc. Ông bay ở vị trí số 2, làm nhiệm vụ yểm trợ cho biên đội trưởng Nguyễn Ngọc Độ.
Trong trận không chiến, sau khi biên đội trưởng tấn công máy bay đối phương, Nguyễn Văn Cốc tiếp tục phát hiện mục tiêu và thực hiện đòn đánh bằng tên lửa.
Chiếc F-105 bị bắn hạ, đánh dấu chiến công đầu tiên của người phi công trẻ.
Sau trận đánh ấy, Nguyễn Văn Cốc tiếp tục tham gia nhiều lần xuất kích, đối mặt với những phi công đối phương được huấn luyện bài bản và trang bị phương tiện chiến đấu hiện đại.
Ngày 12/12/1967, trong một trận đánh trên vùng trời Bắc Giang, ông phát hiện đội hình máy bay F-105 của Mỹ.
Nguyễn Văn Cốc điều khiển chiếc MiG-21 tiếp cận mục tiêu, lựa chọn vị trí thích hợp và phóng tên lửa. Một chiếc máy bay đối phương bị bắn hạ.
Điểm đặc biệt trong quá trình chiến đấu của Nguyễn Văn Cốc là ông lập nhiều chiến công khi đảm nhiệm vị trí số 2 trong biên đội.
Đây vốn là vị trí có nhiệm vụ chủ yếu bảo vệ, yểm trợ cho phi công số 1. Tuy nhiên, bằng khả năng quan sát và phán đoán tình huống, ông nhiều lần tận dụng thời cơ để chủ động tấn công.
Từ đó, biệt danh “Chim cắt số 2” gắn liền với tên tuổi Nguyễn Văn Cốc.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông được phía Việt Nam ghi nhận thành tích bắn rơi chín máy bay đối phương, bao gồm cả máy bay trinh sát không người lái.
Năm 1969, Nguyễn Văn Cốc được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Sau chiến tranh, ông tiếp tục phục vụ trong quân đội, đảm nhiệm các vị trí chỉ huy và đóng góp kinh nghiệm cho công tác huấn luyện phi công.
Câu chuyện Nguyễn Văn Cốc là minh chứng cho bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần quyết thắng của người lính không quân Việt Nam. Giữa bầu trời đầy hiểm nguy, ông đã biến sự bình tĩnh, kỹ năng và lòng dũng cảm thành những chiến công góp phần bảo vệ miền Bắc trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.



