NGUYỄN VĂN CỐC – “CHIM CẮT SỐ 2” TRÊN BẦU TRỜI THỜI HOA LỬA

Có những người lính chiến đấu dưới mặt đất.

Có những người chiến đấu trên biển.

Và có những người bước vào chiến tranh từ trên bầu trời.

Nguyễn Văn Cốc là một trong những phi công tiêu biểu của Không quân nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Tên tuổi ông gắn với thành tích 9 lần bắn rơi máy bay Mỹ, một kỷ lục nổi bật của Không quân Việt Nam.

Nguyễn Văn Cốc sinh năm 1942 tại Bích Sơn, Việt Yên, Bắc Giang. Khi còn đang học lớp 8, ông được tuyển chọn để đào tạo phi công. Sau đó, ông được cử sang Liên Xô học tập và trở về nước tham gia chiến đấu trong lực lượng Không quân.

Những năm giữa thập niên 1960, bầu trời miền Bắc trở thành một mặt trận đặc biệt.

Máy bay Mỹ liên tục tiến hành các cuộc đánh phá.

Đối với những phi công MiG-21 của Việt Nam, mỗi lần cất cánh là một lần bước vào một trận chiến mà chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng mạng sống.

Nguyễn Văn Cốc thuộc Trung đoàn Không quân 921, thường được đồng đội gọi với biệt danh “Chim cắt số 2”. Trong thời gian chiến đấu, ông đã tham gia nhiều trận không chiến trên bầu trời miền Bắc.

Ngày 30/4/1967, Nguyễn Văn Cốc xuất kích trong một trận không chiến. Đây là một trong những trận đánh được nhắc lại nhiều trong các tư liệu về quá trình chiến đấu của ông.

Nhưng những chiến công của ông không đến từ một trận đánh duy nhất.

Trong hai năm 1967–1968, Nguyễn Văn Cốc liên tiếp tham gia các trận không chiến và được ghi nhận đã bắn rơi 9 máy bay Mỹ. Các nguồn tư liệu của Việt Nam ghi nhận trong số đó có máy bay có người lái và máy bay không người lái.

Điều đặc biệt là trong chiến tranh trên không, một phi công không chiến đấu một mình.

Đằng sau một chiếc MiG-21 là cả một hệ thống.

Có người làm nhiệm vụ radar.

Có người dẫn đường.

Có người bảo đảm kỹ thuật.

Có những đồng đội bay cùng biên đội.

Có những người ở dưới mặt đất theo dõi từng diễn biến của trận đánh.

Vì thế, khi nhắc tới một chiến công trên bầu trời, không thể chỉ nhìn vào người trực tiếp bóp cò.

Đó là kết quả của cả một tập thể.

Nguyễn Văn Cốc từng có cơ hội gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Theo lời kể được Báo Tin tức đăng lại, ngày 16/2/1969, khi Bác Hồ đến thăm Quân chủng Phòng không – Không quân, Người hỏi ai là người bắn rơi nhiều máy bay Mỹ nhất. Khi được giới thiệu là Nguyễn Văn Cốc, Bác đã gọi ông lên và động viên.

Một người phi công trẻ đứng trước Bác Hồ.

Phía sau ông là những trận không chiến đã đi qua.

Phía trước vẫn là nhiệm vụ.

Lời động viên của Bác vì thế trở thành một ký ức đặc biệt trong cuộc đời người phi công.

Các tài liệu của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng ghi nhận Nguyễn Văn Cốc là một trong những phi công được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; ông được ghi nhận với thành tích bắn rơi 9 máy bay và nhận 9 Huy hiệu Bác Hồ.

Nhưng nếu chỉ nhớ Nguyễn Văn Cốc bằng con số 9, câu chuyện vẫn chưa đủ.

Bởi đằng sau 9 chiến công ấy là những lần cất cánh.

Những phút giây đối mặt giữa không trung.

Những lần trở về sau trận đánh.

Và cả những đồng đội đã cùng ông chiến đấu trên bầu trời miền Bắc.

Ngày nay, khi nhìn những chiếc MiG-21 được bảo quản trong các bảo tàng, thật khó hình dung rằng từng có một thời những chiếc máy bay ấy cất cánh từ những sân bay giữa chiến tranh để bảo vệ bầu trời Tổ quốc.

Nguyễn Văn Cốc là một trong những người đã ngồi trong buồng lái ấy.

Một thế hệ đã chiến đấu trên bầu trời bằng những chiếc máy bay nhỏ bé trước một lực lượng không quân hiện đại và đông đảo hơn rất nhiều.

Chiến tranh đã lùi xa.

Nhưng những câu chuyện về những người từng bay lên giữa bầu trời thời hoa lửa vẫn còn được kể lại.

Không phải để ca ngợi chiến tranh.

Mà để nhớ rằng phía sau mỗi con số trong lịch sử đều là một con người bằng xương bằng thịt, với tuổi trẻ, sự lựa chọn và những năm tháng không thể trở lại.