NGUYỄN VĂN CỐC – HUYỀN THOẠI ÁT CƠ BẮN RƠI NHIỀU MÁY BAY NHẤT CHIẾN TRANH VIỆT NAM
NGUYỄN VĂN CỐC – HUYỀN THOẠI ÁT CƠ BẮN RƠI NHIỀU MÁY BAY NHẤT CHIẾN TRANH VIỆT NAM
Nguyễn Văn Cốc sinh tháng 12 năm 1942 tại xã Bích Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang – vùng đất trung du giàu truyền thống đấu tranh kiên cường. Tuổi thơ của anh sớm phải chịu nỗi đau mất mát khôn nguôi do tội ác của chiến tranh: năm 1947, khi anh mới lên 5 tuổi, thực dân Pháp mở trận càn quét vào làng, bắt giữ cha anh (một cán bộ Việt Minh) và người chú ruột rồi xử bắn dã man. Mẹ anh phải một mình bươn chải nuôi các con khôn lớn giữa những năm tháng kháng chiến gian khổ. Lòng căm thù giặc sâu sắc và ý chí quyết tâm bảo vệ vùng trời Tổ quốc đã hun đúc trong tâm hồn người thiếu niên đất Việt Yên ngay từ những ngày tháng gian khó ấy.
Năm 1961, khi vừa tròn 19 tuổi và tốt nghiệp phổ thông, Nguyễn Văn Cốc tình nguyện nhập ngũ vào Quân chủng Phòng không - Không quân. Nhờ thể lực dẻo dai, tư duy không gian nhạy bén và phẩm chất chính trị kiên định, anh trúng tuyển kỳ khám tuyển phi công quân sự ngặt nghèo và được cử sang Liên Xô đào tạo lái máy bay tiêm kích phản lực tại Trường Không quân Bataysk và Krasnodar. Trải qua hơn ba năm miệt mài khổ luyện với cường độ cao trên các dòng tiêm kích phản lực MiG-17 và sau đó là tiêm kích siêu âm MiG-21 thế hệ mới, anh đã làm chủ kỹ thuật lái phức tạp, bay đêm và xạ kích không đối không. Năm 1965, giữa lúc không quân Mỹ mở rộng chiến dịch ném bom "Sấm Rền" (Rolling Thunder) tàn phá miền Bắc, Nguyễn Văn Cốc hoàn thành khóa học xuất sắc trở về nước và được biên chế vào Trung đoàn Không quân Tiêm kích 921 (Đoàn Sao Đỏ) – cái nôi của những phi công quả cảm bậc nhất Việt Nam.
Bước vào giai đoạn ác liệt nhất của cuộc chiến trên không (1966 – 1969), bầu trời miền Bắc trở thành nơi đọ sức không cân sức giữa những phi đoàn hiện đại bậc nhất thế giới của Không quân và Hải quân Mỹ với lực lượng tiêm kích MiG-21 còn non trẻ. Đối phương áp đảo về quân số, trang bị radar tầm xa, thiết bị gây nhiễu điện tử tối tân cùng kho tên lửa tự dẫn hiện đại trên các dòng tiêm kích hạng nặng F-4 Phantom II và F-105 Thunderchief. Để đánh bại kẻ thù vượt trội về mọi mặt, phi công Nguyễn Văn Cốc cùng đồng đội đã sáng tạo ra lối đánh phục kích tầm thấp, lợi dụng địa hình rừng núi che chắn sóng radar, bất ngờ tăng tốc leo cao bổ nhào tiếp cận mục tiêu từ phía sau và phóng tên lửa tầm gần ở cự ly chỉ vài trăm mét.
Trận lập công đầu tiên vang dội của Nguyễn Văn Cốc diễn ra vào ngày 2 tháng 1 năm 1967 trên bầu trời Phú Thọ. Bay ở vị trí số 2 yểm hộ cho biên đội trưởng, khi phát hiện tốp máy bay F-4 của địch định vây ép biên đội, anh bình tĩnh tăng ga bẻ ngoặt gấp, luồn vào góc chết của đối phương rồi nhấn nút phóng một quả tên lửa R-3S phá tan xác chiếc F-4 Phantom II. Thừa thắng xông lên, từ tháng 1 đến tháng 12 năm 1967, chỉ trong vòng chưa đầy một năm, anh liên tiếp xuất kích hàng chục lần, bắn rơi thêm 5 máy bay chiến đấu tối tân của đối phương trên các vùng trời Hòa Bình, Bắc Thái và Hà Tây.
Đỉnh cao của bản lĩnh và nghệ thuật tác chiến không quân được Nguyễn Văn Cốc thể hiện trong trận không chiến ngày 7 tháng 5 năm 1968. Biên đội tiêm kích MiG-21 của anh nhận lệnh xuất kích từ sân bay dã chiến Đa Phúc đánh chặn đội hình lớn máy bay Mỹ đang tiến vào ném bom khu vực Hà Nội. Trước vòng vây dày đặc của hàng chục máy bay tiêm kích đối phương, Nguyễn Văn Cốc đã dũng cảm chỉ huy biên đội chia cắt đội hình địch, táo bạo áp sát chiếc F-4D ở cự ly cực ngắn rồi phóng tên lửa tiêu diệt mục tiêu tại chỗ, sau đó mưu trí luồn lách qua các đám mây dày để đưa máy bay hạ cánh an toàn trong tình trạng cạn sạch nhiên liệu.
Tính đến tháng 12 năm 1969, Thượng úy phi công Nguyễn Văn Cốc đã lập nên kỳ tích vô tiền khoáng hậu trong lịch sử chiến tranh trên không: trực tiếp bắn rơi 9 máy bay chiến đấu của Mỹ (gồm các dòng tiêm kích hiện đại F-4 Phantom II, cường kích F-105 Thunderchief) cùng nhiều máy bay trinh sát không người lái, đồng thời hỗ trợ đồng đội bắn rơi nhiều chiếc khác. Với thành tích bắn hạ 9 máy bay đối phương được cả phía Việt Nam và tài liệu lưu trữ của Không quân Hoa Kỳ xác nhận, anh trở thành "Át cơ" (Flying Ace) có số lần bắn rơi máy bay nhiều nhất trong toàn bộ Chiến tranh Việt Nam. Ngày 18 tháng 6 năm 1969, Nguyễn Văn Cốc vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân khi mới 27 tuổi. Về sau, ông tiếp tục cống hiến trọn đời cho sự nghiệp phát triển Không quân Nhân dân Việt Nam và giữ cương vị Chánh Thanh tra Bộ Quốc phòng trước khi nghỉ hưu với quân hàm Trung tướng.
