Nguyễn Văn Cốc - Khi bầu trời hóa chiến trường

Có những người lính đi vào lịch sử bằng một trận đánh.

Nguyễn Văn Cốc đi vào lịch sử từ những khoảng trời.

Trên cao, nơi mây trắng tưởng như chỉ dành cho sự bình yên, những chiếc MiG-21 nhỏ bé đã nhiều lần lao vào cuộc đối đầu sinh tử với những máy bay Mỹ hiện đại hơn. Ở đó, chỉ một khoảnh khắc chậm hơn, một phán đoán sai lệch, cũng có thể là ranh giới giữa trở về và không trở về.

Nguyễn Văn Cốc sinh năm 1942 tại Bích Sơn, Việt Yên, Bắc Giang. Năm 1961, chàng trai xuất thân từ một gia đình nông dân nhập ngũ. Hai năm sau, anh được cử sang Liên Xô học lái máy bay. Trở về Tổ quốc khi cuộc chiến trên bầu trời miền Bắc ngày càng khốc liệt, anh trở thành phi công của Trung đoàn Không quân 921.

Nhưng điều làm nên tên tuổi Nguyễn Văn Cốc không chỉ là tài năng điều khiển một chiếc máy bay chiến đấu. Đó còn là khả năng "đọc bầu trời".

Trong đội hình MiG-21, ông thường bay ở vị trí số 2, có nhiệm vụ yểm trợ và bảo vệ số 1. Nhưng từ thực tiễn chiến đấu, ông cùng đồng đội cải tiến cách đánh, chủ động phán đoán thời cơ để cùng tham gia công kích. Cách đánh ấy giúp nâng cao hiệu quả chiến đấu của cả biên đội và đem lại cho ông biệt danh “Chim cắt số 2”. Riêng năm 1967, ông bắn rơi 6 máy bay đối phương.

Chín lần.

Chín lần giữa tầng không, một phi công trẻ đã đưa chiếc MiG-21 của mình vượt qua những cuộc đối đầu mà ở đó, phía sau mỗi quyết định là cả một khoảng trời sinh tử.

Nhưng đằng sau con số ấy không phải là sự kiêu hãnh của một người chiến thắng.

Đó là những giờ phút căng thẳng đến nghẹt thở, là những chuyến bay mà người phi công hiểu rằng mình có thể không trở về, là sự chính xác đến từng giây và lòng can đảm được tôi luyện trong một cuộc chiến mà bầu trời không có chỗ cho sự do dự.

Năm 1969, khi mới 27 tuổi, Nguyễn Văn Cốc được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng 9 Huy hiệu của Người, tương ứng với 9 chiến công trên bầu trời.

Năm 1970, ông rời nhiệm vụ chiến đấu để tham gia công tác huấn luyện, truyền lại kinh nghiệm cho thế hệ phi công trẻ. Một người từng viết tên mình giữa những tầng mây lửa lại chọn trở thành người dạy những người khác cách giữ đôi cánh bình yên.

Bầu trời rồi cũng trở lại màu xanh. Những tiếng động cơ chiến đấu rồi cũng lùi xa vào ký ức. Nhưng mỗi khi nhìn lên một khoảng trời trong trẻo, có lẽ ta vẫn có thể nghĩ về những người từng bay qua bầu trời ấy bằng tuổi trẻ của mình. Nguyễn Văn Cốc là một trong những người như thế.

Chín chiến công có thể được ghi bằng những con số. Nhưng lòng can đảm của một người phi công thì không thể đo đếm bằng bất kỳ con số nào. Bởi có những người đã đi qua bầu trời lửa đạn để hôm nay, chúng ta được ngẩng đầu nhìn lên một bầu trời bình yên.