Nguyễn Văn Cốc – Người phi công bắn rơi nhiều máy bay nhất lịch sử không quân Việt Nam
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giữa bầu trời đầy bom đạn, những người phi công Quân đội nhân dân Việt Nam đã phải đối mặt với những trận không chiến vô cùng khốc liệt. Trong số đó, Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Cốc là một trong những phi công tiêu biểu nhất. Với bản lĩnh, lòng dũng cảm và trình độ chiến đấu xuất sắc, ông đã lập thành tích bắn rơi 9 máy bay địch, trở thành phi công Việt Nam bắn rơi nhiều máy bay nhất trong chiến tranh và giữ kỷ lục này cho đến khi chiến tranh kết thúc.
Nguyễn Văn Cốc sinh năm 1942 tại xã Bích Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Năm 1961, khi mới học lớp 8 tại Trường Ngô Sĩ Liên, thị xã Bắc Giang, ông trúng tuyển kỳ thi chọn đào tạo phi công. Từ đó, chàng trai trẻ bắt đầu con đường binh nghiệp đầy thử thách. Ông nhập ngũ, được huấn luyện tại Trường dự khóa bay ở sân bay Cát Bi, Hải Phòng, rồi tháng 8/1962 sang Liên Xô đào tạo tại Trường Không quân. Tháng 11/1964, ông tốt nghiệp, trở thành một trong những phi công MiG-17 của Việt Nam. Sau đó, ông tiếp tục được lựa chọn sang Liên Xô học chuyển loại máy bay MiG-21. Đầu năm 1967, Nguyễn Văn Cốc trở về nước và được biên chế về Đoàn Không quân Sao Đỏ.
Từ năm 1967 đến 1968, người phi công trẻ liên tiếp tham gia những trận không chiến ác liệt. Trong mỗi trận đánh, ông phải đối mặt trực tiếp với máy bay địch giữa bầu trời, nơi chỉ một khoảnh khắc sơ suất cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng. Tuy nhiên, Nguyễn Văn Cốc luôn giữ được sự bình tĩnh và quyết đoán. Ông từng khẳng định: “Chưa một lần nào tôi mất bình tĩnh khi đối mặt với Không quân địch, kể cả lần đầu tiên.” Chính bản lĩnh ấy cùng trình độ điều khiển máy bay thuần thục đã giúp ông lần lượt bắn rơi 9 máy bay địch, gồm 2 chiếc F-4, 5 chiếc F-105 và 2 máy bay không người lái. Bên cạnh đó, ông còn yểm trợ đồng đội bắn rơi thêm 9 máy bay khác.
Thành tích ấy đặc biệt xuất sắc đối với một phi công chiến đấu. Khi mới 27 tuổi, Nguyễn Văn Cốc đã trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của Không quân nhân dân Việt Nam. Ngày 18/6/1969, ông được Nhà nước tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tuy đạt được chiến công lớn, ông vẫn luôn khiêm tốn, cho rằng đất nước còn nhiều phi công giỏi khác như Mai Văn Cương, Nguyễn Hồng Nghị, Phạm Thanh Ngân. Qua đó có thể thấy ở người anh hùng không chỉ có lòng dũng cảm mà còn có sự khiêm nhường, luôn đề cao sức mạnh của tập thể và đồng đội.
Một trong những kỷ niệm sâu sắc nhất trong cuộc đời Nguyễn Văn Cốc là lần ông được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đại hội Anh hùng – Chiến sĩ thi đua của Quân chủng Phòng không – Không quân năm 1969. Khi Bác hỏi đã bắn được bao nhiêu máy bay, ông trả lời là 9 chiếc. Bác tiếp tục hỏi ông đã được tặng bao nhiêu Huy hiệu Bác Hồ, ông cũng trả lời 9 chiếc. Bác đã biểu dương thành tích của ông và chúc cho Quân chủng Phòng không – Không quân có “nhiều Cốc hơn nữa”. Khoảnh khắc Bác nắm tay người phi công trẻ đã trở thành kỷ niệm vô cùng quý giá đối với ông, nhất là khi cuối năm ấy Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời.
Sau chiến tranh, Nguyễn Văn Cốc tiếp tục phục vụ trong quân đội và hoàn thành tốt nhiệm vụ trên nhiều cương vị. Ông được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Nhì, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Ba cùng nhiều phần thưởng khác. Năm 2003, ông nghỉ hưu với quân hàm Trung tướng, chức vụ trước khi nghỉ hưu là Chánh Thanh tra Bộ Quốc phòng.
Cuộc đời và sự nghiệp của Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Cốc là một minh chứng đẹp cho thế hệ trẻ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh: dám vượt qua thử thách, bình tĩnh trước hiểm nguy, không ngừng rèn luyện và đặt nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc lên trên lợi ích cá nhân. Từ một cậu học sinh lớp 8 ở Bắc Giang, ông đã trở thành người phi công xuất sắc, ghi dấu tên mình vào lịch sử Không quân nhân dân Việt Nam. Chiến công của ông không chỉ là con số 9 máy bay bị bắn rơi, mà còn là biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí chiến đấu và tinh thần quả cảm của những người lính Việt Nam trên bầu trời Tổ quốc.
