Nguyễn Văn Cừ
Nguyễn Văn Cừ (1912-1941) là Tổng Bí thư thứ tư của Đảng Cộng sản Đông Dương. Quê ở làng Phù Khê, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo, yêu nước. Từ sớm đã tham gia phong trào yêu nước khi còn là học sinh trường Bưởi (Hà Nội). Năm 1929, đồng chí vào Đảng khi mới 17 tuổi.
Nguyễn Văn Cừ sinh ra trong bối cảnh nước Việt Nam bị thực dân Pháp đô hộ. Xã hội Việt Nam lúc này là xã hội thuộc địa nửa phong kiến với nhiều mâu thuẫn giai cấp sâu sắc và các phong trào yêu nước chống Pháp đầu thế kỷ XX đang chuyển hướng.
Đồng chí Nguyễn Văn Cừ có tinh thần say sưa học tập, rèn luyện và vươn lên không ngừng. Nguyễn Văn Cừ đã tự tìm hiểu và trang bị cho mình những hiểu biết sâu rộng về khoa học chính trị.
Đồng chí Nguyễn Văn Cừ là tấm gương sáng về sự liên hệ với quần chúng, gắn bó máu thịt với quần chúng. Bất kỳ ở đâu, đồng chí luôn thể hiện là người cán bộ có đạo đức cách mạng trong sáng, chân thành, gương mẫu trong cuộc sống, tác phong chan hòa, gần gũi với mọi người.
Không những thế, vị Tổng Bí thư còn có năng lực tư duy lý luận sáng tạo, khả năng thuyết phục, cảm hóa mạnh mẽ. Với kẻ thù và những phần tử phản động, phá hoại Đảng, đồng chí kiên quyết đấu tranh bác bỏ, không khoan nhượng. Với những sai lầm, thiếu sót của cán bộ, đảng viên, đồng chí Nguyễn Văn Cừ luôn nhỏ nhẹ, chân thành, góp phần củng cố sự đoàn kết trong Đảng.
Năm 1927, Nguyễn Văn Cừ lên Hà Nội học và thi đỗ vào trường Bưởi (nay là Trường Trung học Chu Văn An). Tại đây, Nguyễn Văn Cừ được giác ngộ cách mạng, tham gia nhiều hoạt động yêu nước, được đọc báo Thanh niên và tác phẩm Đường Kách mệnh của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Đầu năm 1928, Nguyễn Văn Cừ được kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Do những hoạt động yêu nước và cách mạng, tháng 5/1928, Nguyễn Văn Cừ bị đuổi học và trở về quê dạy học ở làng Hà Lỗ, nay thuộc huyện Đông Anh.
Cuối năm 1929, mới 17 tuổi, Nguyễn Văn Cừ được kết nạp vào Đông Dương Cộng sản Đảng. Tháng 8-1937, tại Hội nghị Trung ương mở rộng họp ở Hóc Môn (Gia Định) Nguyễn Văn Cừ được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương. Tháng 3- 1938, Hội nghị BCH Trung ương lần thứ 5 đã bầu đồng chí Nguyễn Văn Cừ làm Tổng Bí thư của Đảng. Với trí tuệ, tài năng của mình đồng chí đã trực tiếp chỉ đạo chuyển hướng chiến lược từ thời kỳ thoái trào chuyển sang thời kỳ Mặt trận dân tộc và tiếp tục chỉ đạo từ Mặt trận dân tộc sang Mặt trận phản Đế, đặt nền tảng lực lượng cho Đảng và đồng chí Nguyễn ái Quốc tiếp tục hoàn chỉnh cuộc chuyển hướng chiến lược cơ bản của cách mạng nước ta tại Hội nghị Trung ương 7 (tháng 11-1940) và Hội nghị Trung ương 8 (tháng 5-1941) để cuối cùng dẫn đến sự thành công của Cách mạng tháng 8-1945.
Tháng 7- 1939, với bút danh Trí Cường, Nguyễn Văn Cừ viết tác phẩm Tự chỉ trích. Tác phẩm đề cao việc nhìn nhận đúng những hạn chế, sai lầm trong tổ chức và hoạt động cách mạng, coi tự phê bình là phương thức để tăng cường đoàn kết và nâng cao năng lực của tổ chức chứ không phải công cụ để công kích cá nhân. Tác phẩm "Tự chỉ trích" đã thể hiện sự minh triết trong tư duy chính trị của một nhà lãnh đạo giàu kinh nghiệm, tài năng xuất sắc, đồng thời thể hiện chất trí tuệ sáng ngời của Đảng ta trong việc làm giàu thêm kho tàng lý luận học thuyết Mác - Lê-nin.
