Nguyễn Văn Cừ – Người Tổng Bí thư trẻ tuổi với tinh thần tự phê bình và đổi mới
Lịch sử cách mạng Việt Nam ghi nhận Nguyễn Văn Cừ là một trong những Tổng Bí thư trẻ tuổi nhất của Đảng Cộng sản Đông Dương. Dù chỉ sống 29 năm, ông đã để lại dấu ấn sâu sắc về tư duy lý luận, tinh thần đổi mới và sự kiên trung của người chiến sĩ cộng sản.
Nguyễn Văn Cừ sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước tại Bắc Ninh. Từ khi còn là học sinh, ông đã sớm tham gia các hoạt động yêu nước và chịu ảnh hưởng của phong trào cách mạng đang phát triển mạnh trong cả nước.
Năm 1928, khi mới 16 tuổi, ông tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Sau đó, ông trở thành đảng viên của Đông Dương Cộng sản Đảng và tham gia tích cực vào công tác xây dựng tổ chức cách mạng.
Trong những năm đầu thập niên 1930, Nguyễn Văn Cừ nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam và kết án tù. Ông bị đày ra Nhà tù Côn Đảo, nơi được mệnh danh là "địa ngục trần gian". Dù bị giam cầm trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt, ông vẫn bí mật học tập, nghiên cứu lý luận và giữ vững niềm tin vào con đường cách mạng.
Năm 1936, sau khi được trả tự do, Nguyễn Văn Cừ nhanh chóng trở lại hoạt động bí mật.
Tháng 3 năm 1938, tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng, ông được bầu giữ chức Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương khi mới 26 tuổi, trở thành một trong những Tổng Bí thư trẻ nhất trong lịch sử Đảng.
Trên cương vị lãnh đạo cao nhất của Đảng, Nguyễn Văn Cừ đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng sự đoàn kết, thống nhất trong nội bộ và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ.
Năm 1939, ông viết tác phẩm "Tự chỉ trích", nhấn mạnh vai trò của tự phê bình và phê bình trong xây dựng Đảng. Tác phẩm khẳng định rằng một tổ chức cách mạng muốn vững mạnh phải dám nhìn thẳng vào hạn chế của mình để sửa chữa và tiến bộ.
Đây được xem là một trong những tác phẩm lý luận có giá trị lớn trong lịch sử cách mạng Việt Nam.
Cuối năm 1940, thực dân Pháp mở cuộc khủng bố lớn sau Khởi nghĩa Nam Kỳ. Nguyễn Văn Cừ bị bắt tại Sài Gòn.
Trong suốt thời gian bị giam giữ, ông phải chịu nhiều hình thức tra tấn dã man nhưng vẫn giữ vững khí tiết, không khai báo bất cứ bí mật nào của Đảng.
Ngày 28 tháng 8 năm 1941, tại trường bắn Ngã Ba Giồng (Hóc Môn, Gia Định), Nguyễn Văn Cừ cùng các đồng chí như Hà Huy Tập và Võ Văn Tần hiên ngang bước ra pháp trường.
Trước họng súng quân thù, ông vẫn giữ thái độ bình tĩnh, tin tưởng tuyệt đối vào thắng lợi của cách mạng và tương lai của dân tộc.
Sự hy sinh của Nguyễn Văn Cừ khi mới 29 tuổi đã để lại niềm tiếc thương vô hạn, đồng thời trở thành biểu tượng về trí tuệ, bản lĩnh và lòng trung thành của người cộng sản Việt Nam.
Ngày nay, tên Nguyễn Văn Cừ được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và cơ quan trên cả nước. Khu lưu niệm Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ tại Bắc Ninh là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ trẻ.
