NGUYỄN VĂN CỪ – TỔNG BÍ THƯ TRẺ TUỔI

Nguyễn Văn Cừ sinh ngày 9/7/1912 trong một gia đình nhà Nho, quê xã Phù Khê, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh.

Năm 1927, ông tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Tháng 6/1929, ông được kết nạp vào chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng đầu tiên ở Hà Nội. Năm 1930, ông được cử làm Bí thư đặc khu Hồng Gai - Uông Bí. Ông bị Pháp bắt, kết án khổ sai và đày ra Côn Đảo.

Năm 1936, ông được trả tự do và về hoạt động bí mật tại Hà Nội. Nguyễn Văn Cừ tập trung vào công tác khôi phục cơ sở Đảng và đẩy mạnh phong trào đấu tranh của nhân dân. Ông thành công trong việc lập lại Xứ ủy Bắc Kỳ và trở thành ủy viên Thường vụ Xứ ủy Bắc Kỳ. Tháng 9/1937, ông được cử vào Ban Thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương tại Hội nghị Hóc Môn (Gia Định). Năm 1938, ông được bầu làm Tổng Bí thư khi mới 26 tuổi.

Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ, Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương tháng 11/1939 đã quyết định những vấn đề quan trọng trong chuyển hướng chiến lược cách mạng, giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc – giai cấp, xây dựng Đảng, Mặt trận và phương pháp cách mạng trong tình hình lịch sử mới.

Tháng 6/1940, ông bị thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn cùng với một số đảng viên khác. Sau cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ (1940), thực dân Pháp ghép ông vào tội đã thảo ra "Nghị quyết thành lập Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương", "chủ trương bạo động" và là "người có trách nhiệm tinh thần trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ", sau đó kết án tử hình.

Ngày 28/8/1941, bản án được thi hành cùng lúc với một số đảng viên cộng sản khác như Hà Huy Tập, Nguyễn Thị Minh Khai, Võ Văn Tần, Phan Đăng Lưu... tại trường bắn Hóc Môn.

Những đóng góp của ông trên lĩnh vực chính trị vẫn còn nguyên giá trị đến giai đoạn hiện nay, đặc biệt là tác phẩm "Tự chỉ trích" đã đóng góp quan trọng trong công tác sửa đổi lối làm việc, khơi dậy ý thức tự tu dưỡng và tự rèn luyện của thanh niên lúc bấy giờ.