Nguyễn Văn Cưng

NGUYỄN VĂN CƯNG

(1909 –1935)

Nguyễn Văn Cưng(1909 –1935) là một trong những người con ưu tú của quê hương Đồng Tháp, người đã dành trọn tuổi thanh xuân ngắn ngủi của mình cho lý tưởng cách mạng. Đọc câu chuyện về cuộc đời ông, tôi cảm nhận được hình ảnh một người thanh niên giàu lòng yêu nước, gan dạ, kiên trung và đầy nhiệt huyết. Cuộc đời ông tuy ngắn ngủi nhưng lại rực cháy như một ngọn lửa lớn giữa những năm tháng đau thương của dân tộc.

Điều khiến tôi xúc động đầu tiên là tinh thần yêu nước của Nguyễn Văn Cưng được hun đúc từ khi còn rất trẻ. Sinh ra trong hoàn cảnh đất nước bị thực dân đô hộ, ông sớm nhận ra nỗi đau mất nước và con đường đấu tranh giành độc lập cho dân tộc. Khi còn là học sinh, ông đã say mê đọc sách báo, tìm hiểu các phong trào yêu nước. Ở tuổi mà nhiều người còn vô tư với việc học hành, ông đã dám tham gia phong trào bãi khóa để truy điệu cụ Phan Châu Trinh. Chỉ vì tham gia “quốc sự”, ông bị đuổi học. Nhưng chính biến cố ấy lại cho thấy khí chất đặc biệt của một người thanh niên không chấp nhận sống thờ ơ trước vận mệnh đất nước.

Tôi đặc biệt khâm phục tinh thần dấn thân của Nguyễn Văn Cưng. Sau khi bị đuổi học, ông không chọn cuộc sống yên ổn mà tiếp tục hoạt động cách mạng. Ông được tuyển chọn sang Quảng Châu huấn luyện chính trị – điều đó chứng tỏ ông là người có năng lực, có bản lĩnh và được tổ chức tin tưởng. Trở về quê hương, ông tích cực xây dựng phong trào cách mạng ở Lấp Vò, tham gia Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội rồi trở thành một trong những đảng viên cộng sản đầu tiên của địa phương. Ở độ tuổi đôi mươi, Nguyễn Văn Cưng đã gánh trên vai trách nhiệm của người lãnh đạo phong trào cách mạng tỉnh Long Xuyên. Nghĩ đến điều ấy, tôi càng cảm phục ý chí và trí tuệ của thế hệ thanh niên thời “hoa lửa”.

Điều làm tôi xúc động sâu sắc nhất chính là tinh thần bất khuất của ông trước kẻ thù. Khi bị bắt và tra tấn dã man ở khám lớn Sài Gòn, ông vẫn không khai báo, không khuất phục. Đối với những người cách mạng thời ấy, tra tấn không chỉ là nỗi đau thể xác mà còn là cuộc thử thách lòng trung thành với lý tưởng. Nguyễn Văn Cưng đã vượt qua tất cả bằng ý chí sắt đá. Sau khi được thả tự do nhưng bị buộc phải lưu xứ, ông vẫn quay trở lại Long Xuyên để tiếp tục hoạt động cách mạng. Điều đó cho thấy ông không hề sợ hãi hay chùn bước trước hiểm nguy. Ông sống đúng với tinh thần của người cộng sản: đặt lợi ích của nhân dân, của đất nước lên trên bản thân mình.

Hình ảnh Nguyễn Văn Cưng lãnh đạo quần chúng đấu tranh đòi hoãn thuế, giảm thuế ở Chợ Mới khiến tôi cảm nhận được sự gần gũi của người cách mạng với nhân dân lao động. Ông không chỉ là người lãnh đạo bằng lý tưởng mà còn là người đồng hành với nỗi khổ của dân nghèo. Trong những năm tháng ấy, người dân Nam Bộ sống vô cùng cơ cực dưới ách áp bức của thực dân và phong kiến. Vì vậy, mỗi cuộc đấu tranh thắng lợi đều mang lại niềm hy vọng lớn lao cho quần chúng. Nguyễn Văn Cưng đã trở thành điểm tựa tinh thần cho người dân quê hương.

Đọc đến đoạn ông bị kết án 15 năm tù và đày ra Côn Đảo, tôi cảm thấy nghẹn lòng. Côn Đảo thời ấy là “địa ngục trần gian”, nơi thực dân giam cầm và tra tấn những người yêu nước. Nhưng ngay cả trong hoàn cảnh khắc nghiệt ấy, những người cộng sản vẫn nuôi khát vọng trở về tiếp tục chiến đấu. Năm 1935, Nguyễn Văn Cưng tham gia vượt ngục để trở về đất liền hoạt động cách mạng. Chuyến đi ấy không thành công vì bè bị chìm giữa biển lớn và tất cả đều hy sinh. Sự hy sinh ấy thật bi tráng. Ông ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, khi lý tưởng cách mạng vẫn đang cháy bỏng trong tim.

Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất là cuộc đời Nguyễn Văn Cưng tuy ngắn ngủi nhưng vô cùng ý nghĩa. Ông không có nhiều năm tháng sống cho riêng mình, nhưng lại sống trọn vẹn cho dân tộc. Ông chính là hình ảnh tiêu biểu của thế hệ thanh niên Việt Nam thời “hoa lửa” – những con người sẵn sàng từ bỏ tuổi trẻ, hạnh phúc cá nhân để đổi lấy tự do cho đất nước. Nếu không có những người như Nguyễn Văn Cưng, dân tộc ta khó có được nền độc lập hôm nay.

Qua câu chuyện về Nguyễn Văn Cưng, tôi càng hiểu hơn giá trị của hòa bình và trách nhiệm của thế hệ trẻ hiện nay. Chúng ta không còn phải cầm súng chiến đấu như cha anh ngày trước, nhưng cần biết sống có lý tưởng, có trách nhiệm với quê hương, đất nước. Sự hy sinh của Nguyễn Văn Cưng nhắc nhở mỗi người trẻ phải biết trân trọng lịch sử, cố gắng học tập, rèn luyện đạo đức và góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Nguyễn Văn Cưng đã ra đi từ rất lâu, nhưng tên tuổi và tinh thần của ông vẫn còn sống mãi. Hình ảnh người thanh niên yêu nước kiên trung ấy giống như ngọn lửa âm thầm nhưng bền bỉ, soi sáng cho các thế hệ mai sau. Con đường mang tên Nguyễn Văn Cưng hôm nay không chỉ để ghi nhớ một con người, mà còn để nhắc nhở mỗi chúng ta về lòng yêu nước, sự hy sinh và trách nhiệm đối với Tổ quốc. Câu chuyện về ông khiến tôi xúc động, tự hào và biết ơn vô cùng đối với những người đã sống và chết cho độc lập dân tộc Việt Nam.