Nguyễn Văn Dân: Người trở về từ Gạc Ma

Có những người lính mang theo ký ức chiến trường suốt cả cuộc đời. Nguyễn Văn Dân là một trong những người như thế. Ông không nằm lại ở Gạc Ma, nhưng ngày 14/3/1988 đã trở thành một phần ký ức không thể xóa nhòa trong cuộc đời ông.

Năm 1988, khi tình hình tại Trường Sa trở nên căng thẳng, Trung tá Nguyễn Văn Dân đang giữ chức Phó Tham mưu trưởng Vùng 4 Hải quân, đồng thời là Chỉ huy trưởng Khu vực 2 Sinh Tồn, phụ trách khu vực gồm Gạc Ma, Cô Lin và Len Đao.

Đêm 13/3/1988, ông nhận lệnh đưa tàu HQ-614 từ Đá Đông lên khu vực Sinh Tồn.

Trên đường đi, tàu liên tục bị các tàu Trung Quốc theo sát và ngăn cản nên hành trình bị chậm.

Đến chiều 14/3, ông và lực lượng mới tới được khu vực Sinh Tồn.

Nhưng khi ấy, tin dữ đã đến.

Gạc Ma đã xảy ra trận chiến.

Các tàu HQ-604, HQ-605 và HQ-505 bị tấn công. Nhiều cán bộ, chiến sĩ Hải quân Việt Nam hy sinh. Tổng cộng 64 cán bộ, chiến sĩ đã nằm lại trong sự kiện ngày 14/3/1988.

Đêm hôm đó, ông Dân cùng đồng đội đưa những người bị thương về đảo Sinh Tồn để cứu chữa.

Sáng 15/3, ông lại chỉ huy lực lượng tiến về khu vực những con tàu của ta bị bắn chìm để tìm kiếm, cứu hộ đồng đội.

Nhưng khi tàu Việt Nam tiến vào, các tàu chiến Trung Quốc xuất hiện và ngăn cản.

Ông không thể đưa những người đồng đội của mình trở về như mong muốn.

Đó là một trong những ký ức đau đớn nhất mà ông mang theo suốt nhiều năm sau này.

Những năm sau, Nguyễn Văn Dân vẫn tiếp tục gắn bó với Trường Sa.

Ông trở lại những vùng biển từng chứng kiến sự hy sinh của đồng đội, tiếp tục làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền.

Ngày 22/4/1988, ông trực tiếp cắm Quốc kỳ Việt Nam trên mỏm đá cao nhất của Len Đao – một hành động mang ý nghĩa đặc biệt trong việc khẳng định sự hiện diện và bảo vệ chủ quyền của Việt Nam tại khu vực này.

Nhiều năm sau, mỗi khi đến ngày 14/3, Nguyễn Văn Dân lại tìm về nơi tưởng niệm các đồng đội.

Những người đã cùng ông ra biển năm ấy giờ chỉ còn tên trên bia tưởng niệm.

Còn ông – người sống sót – mang theo ký ức ấy trở về.

Câu chuyện Nguyễn Văn Dân khác với câu chuyện của Trần Văn Phương, Vũ Phi Trừ hay Trần Đức Thông.

Họ là những người hy sinh trong ngày 14/3/1988.

Còn Nguyễn Văn Dân là một trong những người sống sót để chứng kiến, ghi nhớ và kể lại câu chuyện về những người đã nằm xuống.

Có những người anh hùng được nhớ đến bởi khoảnh khắc họ hy sinh. Nhưng cũng có những người phải sống tiếp với ký ức về những người đã hy sinh.

Đôi khi, sống tiếp cũng là một trách nhiệm.

Bởi người còn sống phải nhớ tên người đã mất.

Phải kể lại câu chuyện của họ.

Và phải để những thế hệ sau hiểu rằng phía sau những cái tên trên bia tưởng niệm là những con người bằng xương bằng thịt, những tuổi trẻ đã gửi lại nơi đầu sóng.

Gạc Ma đã đi qua hơn ba thập kỷ, nhưng với những người từng có mặt ở đó, ngày 14/3 chưa bao giờ thực sự kết thúc.

Có người nằm lại giữa biển khơi. Có người trở về mang theo ký ức. Và cả hai đều góp phần làm nên một phần lịch sử không thể lãng quên.