Nguyễn Văn Đệ: "Cỗ Máy" Phá Bom Trên Những Cung Đường Lửa Quảng Bình
Nguyễn Văn Đệ: "Cỗ Máy" Phá Bom Trên Những Cung Đường Lửa Quảng Bình
Nếu coi đường Trường Sơn là một huyền thoại, thì những người như Nguyễn Văn Đệ chính là những người đã dùng bàn tay và khối óc để giữ cho huyền thoại ấy không bao giờ đứt đoạn. Trên đất lửa Quảng Bình, nơi mỗi mét đường đều thấm đẫm mùi thuốc súng, cái tên Nguyễn Văn Đệ đã trở thành nỗi khiếp sợ cho những loại bom tinh vi nhất của không quân Mỹ.
1. Người con của quê hương Nghệ An kiên cường
Nguyễn Văn Đệ sinh năm 1946 tại xã Hưng Xá, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Lớn lên trong cảnh đất nước chiến tranh, với tinh thần xung kích của tuổi trẻ, năm 1965 ông gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) và được biên chế vào Đại đội 101, Đội 25 TNXP (Ban xây dựng 67).
Đơn vị của ông được giao nhiệm vụ bảo vệ và thông đường tại các trọng điểm ác liệt nhất trên đường 15 và đường 12 ở Quảng Bình – nơi được mệnh danh là "túi bom" của miền Bắc.
2. Cuộc đấu trí với các loại bom tinh vi
Tại các trọng điểm như phà Xuân Sơn hay đỉnh đèo Cha Lo, địch liên tục thả các loại bom nổ chậm, bom từ trường và bom bi để ngăn cản xe ta. Với cương vị là Tiểu đội trưởng, Nguyễn Văn Đệ đã thể hiện một bản lĩnh và sự sáng tạo phi thường:
Không quản ngại hy sinh: Ông là người luôn xung phong nhận những nhiệm vụ phá bom khó nhất. Có những quả bom nằm ở vị trí hiểm hóc, chỉ cần một sơ suất nhỏ là có thể hy sinh, nhưng ông vẫn bình tĩnh tiếp cận và vô hiệu hóa thành công.
Sáng tạo phương pháp phá bom: Ông đã cùng đồng đội nghiên cứu và tìm ra những cách phá bom bằng phương pháp thủ công nhưng cực kỳ hiệu quả, giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo an toàn cho lực lượng san lấp hố bom phía sau.
Thành tích đáng nể: Trong suốt thời gian bám trụ tại tuyến đường lửa, Nguyễn Văn Đệ đã trực tiếp phá hủy và vô hiệu hóa hàng trăm quả bom các loại, góp phần giải phóng hàng ngàn đoàn xe ùn tắc, đưa hàng chi viện vào miền Nam thông suốt.
3. Tinh thần "Sống bám cầu đường, chết kiên cường bất khuất"
Người ta kể lại rằng, có những đợt cao điểm, Nguyễn Văn Đệ và đồng đội phải làm việc dưới làn bom tọa độ suốt nhiều ngày đêm không nghỉ. Dù đất đá vùi lấp, dù tai bị sức ép của bom làm chảy máu, ông vẫn không rời trận địa. Câu khẩu hiệu "Đường chưa thông, không rời vị trí" đã trở thành lẽ sống và mục tiêu chiến đấu của ông trong suốt những năm tháng TNXP.
4. Vinh danh và sự ghi nhận
Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc và lòng dũng cảm vô song, ngày 22/12/1967, Nguyễn Văn Đệ vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Ông là một trong những gương mặt tiêu biểu nhất đại diện cho ý chí quật cường của thế hệ TNXP chống Mỹ cứu nước.
