Nguyễn Văn Đệ – Người kỹ sư quân đội tận tụy, sáng tạo và dũng cảm

Nguyễn Văn Đệ sinh năm 1932 tại xã Phượng Cách, huyện Quốc Oai, tỉnh Hà Tây, trong thời kỳ đất nước còn nhiều khó khăn. Đồng chí nhập ngũ tháng 10 năm 1946 và có 38 năm phục vụ trong quân đội. Khi được tuyên dương Anh hùng, đồng chí mang quân hàm Thiếu tá, giữ chức Viện phó Phân viện Tên lửa thuộc Viện Kỹ thuật quân sự, Tổng cục Kỹ thuật, đồng thời là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Trưởng thành từ công nhân sửa chữa vũ khí, đồng chí không ngừng học tập, được đào tạo thành cán bộ kỹ thuật và kỹ sư ngành đạn, đóng góp nhiều công sức cho sự nghiệp nghiên cứu, cải tiến và bảo đảm vũ khí, đạn dược phục vụ chiến đấu.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Nguyễn Văn Đệ tham gia chế thử hạt lửa nụ xòe, pháo dù và thử nghiệm các loại vũ khí như SKZ, súng cối 60 mm, 81 mm và 120 mm. Sau Chiến dịch Biên giới năm 1950, đồng chí được giao nhiệm vụ tháo gỡ, khảo sát vũ khí và đạn dược thu được của quân Pháp, xây dựng tài liệu hướng dẫn bộ đội khai thác, sử dụng. Những đóng góp này giúp quân đội tận dụng nguồn vũ khí thu được, khắc phục phần nào tình trạng thiếu thốn trang bị trong chiến đấu.

Trong kháng chiến chống Mỹ, đồng chí luôn sẵn sàng đến những nơi có bom, mìn và vũ khí mới do địch sử dụng để nghiên cứu, tìm phương pháp tháo gỡ và hướng dẫn các đơn vị xử lý an toàn. Đồng chí còn tham gia nghiên cứu khai thác tên lửa có điều khiển, máy phát nhiễu của Mỹ trên máy bay và chế tạo dụng cụ chuyên dụng để tháo gỡ tên lửa thu hồi được. Những kết quả nghiên cứu này góp phần nâng cao hiệu quả chiến đấu của lực lượng phòng không, hỗ trợ quân đội đối phó với các phương tiện chiến tranh hiện đại của đối phương.

Không chỉ có đóng góp trong nghiên cứu vũ khí, Nguyễn Văn Đệ còn đạt nhiều thành công trong cải tiến và ứng dụng kỹ thuật quân sự. Đồng chí nghiên cứu chuyển đổi đạn rốc két không đối đất của Mỹ thành loại vũ khí đất đối đất, đưa vào sử dụng tại chiến trường Campuchia đầu năm 1983 và trong các trận đánh tháng 6 năm 1984, đạt kết quả tốt. Đồng chí cũng nghiên cứu xác định tuổi thọ thuốc phóng của ghế phóng trong máy bay Mỹ thu hồi được, giúp phi công yên tâm sử dụng máy bay và góp phần giải quyết một vấn đề kỹ thuật khó mà nhiều người từng bỏ dở do nguy cơ tai nạn.

Trong suốt quá trình công tác, Nguyễn Văn Đệ luôn thể hiện tinh thần dũng cảm, ý thức trách nhiệm và sự tận tụy với nhiệm vụ. Dù đã ba lần bị thương trong quá trình nghiên cứu, thử nghiệm vũ khí, đồng chí vẫn không nản chí. Có lần vết thương chưa lành hẳn, đồng chí đã xin ra viện sớm để trở về hướng dẫn đồng đội nhận biết nguyên nhân mất an toàn, hạn chế tai nạn trong quá trình làm nhiệm vụ. Lối sống giản dị, tinh thần gương mẫu và sự tận tâm của đồng chí khiến đồng đội luôn tin yêu, kính phục.

Với những thành tích xuất sắc trong nghiên cứu, khai thác và cải tiến vũ khí, Nguyễn Văn Đệ được tặng thưởng Huân chương Chiến công, 11 lần đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua và 9 lần đạt danh hiệu Chiến sĩ quyết thắng. Ngày 29 tháng 8 năm 1985, đồng chí được Chủ tịch Hội đồng Nhà nước nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí là tấm gương tiêu biểu về tinh thần tự học, sáng tạo khoa học kỹ thuật, lòng dũng cảm và sự cống hiến bền bỉ cho quân đội, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.