Nguyễn Văn Hân – người Xã đội trưởng tuổi đôi mươi

Nguyễn Văn Hân sinh năm 1950 tại làng Hưng Thạnh, quận Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho, nay là xã Hưng Thạnh, huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang. Ông sinh sống tại làng Tân Hội, quận Cai Lậy, nay là xã Tân Hội, thị xã Cai Lậy. Tuổi thơ của ông gắn với một gia đình nông dân nghèo nhưng giàu lòng yêu nước.

Tháng 1 năm 1967, khi mới 17 tuổi, Nguyễn Văn Hân tình nguyện tham gia lực lượng du kích xã Tân Hội. Chỉ sau 15 ngày, người chiến sĩ trẻ đã biết cách bố trí lựu đạn để diệt một cảnh sát; trong ba trận đánh tiếp theo, ông cùng đồng đội làm ba quân đối phương chết và một người bị thương. Những kết quả ban đầu cho thấy sự bình tĩnh và khả năng thích nghi nhanh của một thanh niên vừa bước vào chiến đấu.

Tháng 3 năm 1967, Nguyễn Văn Hân được Huyện đội Cai Lậy điều về đơn vị đặc công của huyện. Môi trường mới đòi hỏi sự gan dạ, bí mật và kỹ năng tiếp cận mục tiêu trong điều kiện nguy hiểm. Qua nhiều nhiệm vụ, ông dần tích lũy kinh nghiệm, trưởng thành từ một du kích trẻ thành cán bộ chỉ huy tại địa phương.

Đến tháng 10 năm 1970, Nguyễn Văn Hân được bổ nhiệm làm Xã đội chánh, tức Chính trị viên Xã đội Tân Hội. Khi ấy ông mới khoảng hai mươi tuổi. Trên cương vị chỉ huy, ông liên tục tổ chức nhiều trận đánh, làm tiêu hao lực lượng đối phương, phá hủy xe cơ giới, vũ khí và máy móc, đồng thời thu súng đạn để trang bị cho du kích. Hoạt động của lực lượng do ông chỉ huy đã góp phần bảo vệ căn cứ cách mạng và hạn chế sự kiểm soát của đối phương trên địa bàn.

Tài liệu địa phương ghi nhận rằng, trong thời gian Nguyễn Văn Hân chỉ huy du kích, bộ máy tề làng không dám thường xuyên đến trụ sở làm việc; xe bọc thép M113 cũng không dám chạy theo trục lộ 33 vào Tân Hội. Chi tiết này phản ánh tác động thực tế của một lực lượng du kích xã đối với hoạt động quân sự và kiểm soát địa bàn của đối phương.

Điều khiến Nguyễn Văn Hân được nhân dân quý mến không chỉ là thành tích chiến đấu. Ông còn vận động đội viên du kích giúp dân sửa chữa nhà cửa và gặt lúa. Giữa chiến tranh, những việc tưởng như bình thường ấy giúp giữ gìn đời sống của người dân, đồng thời thắt chặt tình cảm giữa lực lượng cách mạng với xóm làng.

Đồng đội nhớ ông là người sống trong sạch, giản dị, vui vẻ và hòa đồng. Trong chiến đấu, dù tình huống khó khăn, ông vẫn bình tĩnh xử lý và không tự ý rời trận địa. Khi có người bị thương hoặc hy sinh, ông tìm mọi cách đưa đồng đội ra khỏi khu vực nguy hiểm. Phẩm chất của người chỉ huy vì thế được thể hiện không chỉ qua việc tổ chức trận đánh mà còn qua trách nhiệm bảo vệ từng chiến sĩ.

Ngày 20 tháng 2 năm 1972, trong một trận chống càn ác liệt vào địa bàn xã Tân Hội, Nguyễn Văn Hân đã anh dũng hy sinh khi mới 22 tuổi. Cuộc đời ông ngắn ngủi, nhưng năm năm hoạt động đã để lại dấu ấn rõ nét trong phong trào du kích địa phương.

Trong quá trình chiến đấu, Nguyễn Văn Hân được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua ở cấp huyện, cấp tỉnh và Quân khu; hai huy hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, hai huy hiệu Dũng sĩ diệt ngụy và một huy hiệu Dũng sĩ diệt cơ giới. Ngày 30 tháng 1 năm 2011, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Câu chuyện Nguyễn Văn Hân là câu chuyện về một người trẻ trưởng thành rất nhanh trước yêu cầu của quê hương: từ du kích 17 tuổi trở thành người chỉ huy ở tuổi đôi mươi. Ông để lại tấm gương về lòng dũng cảm, tình đồng đội và sự gắn bó với nhân dân — những phẩm chất làm nên sức mạnh của lực lượng vũ trang tại chỗ trong những năm tháng chiến tranh.