Nguyễn Văn Hòa-anh là người san lấp hố bom, ngụy trang cầu đường, dẫn xe qua trọng điểm trong đêm

Năm 1968, khi vừa tròn 18 tuổi, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, ông Hòa tình nguyện gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong thuộc Đoàn 559 – đơn vị làm nhiệm vụ mở đường, bảo đảm giao thông trên tuyến Đường Trường Sơn. Thời điểm đó, chiến trường miền Nam bước vào giai đoạn ác liệt sau cuộc Tổng tiến công Tết Mậu Thân. Bom Mỹ trút xuống Trường Sơn dày đặc, có những tọa độ “lửa” bị đánh phá hàng chục lần trong một ngày.

Công việc của ông và đồng đội là san lấp hố bom, ngụy trang cầu đường, dẫn xe qua trọng điểm trong đêm. Ban ngày ẩn mình trong hầm chữ A, ban đêm bám mặt đường. Có những hôm vừa lấp xong hố bom, máy bay lại ập đến. Đất đá vùi lấp, người ngã xuống, nhưng tuyến đường không được phép tắc. Ông Hòa từng bị sức ép bom làm chấn thương tai, đến nay thính lực giảm sút rõ rệt – di chứng chiến tranh còn theo ông suốt cuộc đời.

Năm 1972, trong một trận mưa bom tại trọng điểm cua chữ A ở Quảng Bình, tiểu đội của ông có ba người hy sinh. Ông là một trong những người trực tiếp cùng đồng đội đưa thi thể về tuyến sau. Nhắc lại ký ức ấy, ông chỉ nói ngắn gọn: “Lúc đó chỉ nghĩ làm sao giữ được đường cho xe vào Nam. Mất mát đau lắm, nhưng không ai cho phép mình gục ngã.”

Sau năm 1975, đất nước thống nhất, ông trở về quê hương với thương tật hạng 4/4. Không ruộng vườn nhiều, sức khỏe giảm sút, ông bắt đầu lại từ hai bàn tay trắng. Những năm đầu thời bình đầy khó khăn, ông tham gia tổ sản xuất, rồi làm bảo vệ hợp tác xã. Vợ ông cũng là cựu thanh niên xung phong, từng làm nhiệm vụ tải đạn ở tuyến lửa Hà Tĩnh. Hai con người bước ra từ chiến tranh, nương tựa nhau giữa thời bình.

Điều đáng quý ở ông Hòa không chỉ là những năm tháng tuổi trẻ gửi lại Trường Sơn, mà còn là cách ông sống sau chiến tranh. Ông tích cực tham gia Hội Cựu chiến binh xã, thường xuyên kể chuyện truyền thống cho thế hệ trẻ vào mỗi dịp 27/7 hay 22/12. Ông nói: “Chiến tranh qua rồi, nhưng ký ức và bài học thì phải còn mãi.”

Hiện nay, ông được công nhận là người có công với cách mạng, hưởng chế độ thương binh và chế độ cựu thanh niên xung phong theo quy định của Nhà nước. Cuộc sống tuy không giàu sang, nhưng căn nhà cấp bốn khang trang được xây từ nguồn hỗ trợ “Đền ơn đáp nghĩa” là minh chứng cho sự tri ân của cộng đồng.

Giữa thời bình hôm nay, khi những con đường nhựa phẳng lì nối dài khắp đất nước, ít ai hình dung được đã từng có một thời những con đường ấy được giữ bằng máu và tuổi xuân của biết bao người. Những cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong như ông Nguyễn Văn Hòa không tự nhận mình là anh hùng. Họ chỉ xem mình là người đã làm tròn bổn phận.