Nguyễn Văn Huyên (nhà nghiên cứu phong tục tập quán) – Người gìn giữ bản sắc Việt Tác giả: Vũ Ngọc Phan (ghi trong Phong tục Việt Nam)

Nguyễn Văn Huyên (nhà nghiên cứu phong tục tập quán) – Người gìn giữ bản sắc Việt

Tác giả: Vũ Ngọc Phan (ghi trong Phong tục Việt Nam)

Nguyễn Văn Huyên (1905–1975) là một trong những học giả hàng đầu nghiên cứu về phong tục tập quán Việt Nam. Ông sinh ra tại Hà Nội, trong một gia đình trí thức, sớm bộc lộ năng khiếu học tập và niềm say mê văn hóa dân tộc.

Trong thời gian du học tại Pháp, ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ nhân học, trở thành một trong những trí thức Việt Nam đầu tiên đạt học vị cao ở phương Tây. Các công trình nghiên cứu của ông về phong tục, tín ngưỡng, lễ hội đã khẳng định bản sắc văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế.

Nguyễn Văn Huyên nổi tiếng với quan điểm: “Phong tục là tấm gương phản chiếu đời sống tinh thần của dân tộc.” Ông đã dành nhiều năm điền dã, khảo sát thực tế ở các vùng miền, ghi chép tỉ mỉ về phong tục cưới hỏi, tang lễ, lễ hội, tín ngưỡng dân gian.

Ông đã công bố nhiều công trình nghiên cứu có giá trị, góp phần đặt nền móng cho ngành nghiên cứu phong tục Việt Nam. Các tác phẩm của ông không chỉ có giá trị khoa học, mà còn khẳng định bản sắc văn hóa dân tộc, nâng cao niềm tự hào dân tộc.

Ngoài nghiên cứu, ông còn tham gia giảng dạy, đào tạo nhiều thế hệ trí thức trẻ. Ông khích lệ tinh thần học tập, nâng cao dân trí, khẳng định vai trò của trí thức trong sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Sau Cách mạng Tháng Tám, ông tham gia Chính phủ, giữ chức Bộ trưởng Giáo dục, đồng thời tiếp tục nghiên cứu phong tục tập quán. Ông đã đề ra nhiều chính sách quan trọng, khuyến khích học tập, mở rộng trường lớp, xóa nạn mù chữ.

Nguyễn Văn Huyên sống giản dị, chân thành, hết lòng vì dân vì nước. Ông được nhân dân thương yêu, kính trọng, ca ngợi là nhà nghiên cứu phong tục lớn của dân tộc.

Năm 1975, ông qua đời, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng chí, đồng bào. Người dân thương tiếc, lập nhiều công trình tưởng niệm để ghi nhớ công lao của ông.

Trong ký ức dân tộc, Nguyễn Văn Huyên là biểu tượng của trí tuệ, lòng yêu nước và tinh thần tận tụy. Ông đã sống một cuộc đời dài nhưng rực rỡ, để lại di sản bất tử cho muôn đời sau.

Tên tuổi Nguyễn Văn Huyên mãi mãi được ghi vào trang sử vàng, như một ngọn đuốc soi sáng con đường nghiên cứu phong tục. Ông – người con Hà Nội, đã hóa thân thành biểu tượng bất tử của trí tuệ Việt Nam, sống mãi cùng non sông đất nước.