Nguyễn Văn Huyên (nhà nghiên cứu văn hóa tín ngưỡng dân gian vùng miền) – Người khắc họa bản sắc đa dạng của đất nước Tác giả: Hà Văn Tấn (ghi trong Tín ngưỡng dân gian vùng miền Việt Nam)

Nguyễn Văn Huyên (nhà nghiên cứu văn hóa tín ngưỡng dân gian vùng miền) – Người khắc họa bản sắc đa dạng của đất nước

Tác giả: Hà Văn Tấn (ghi trong Tín ngưỡng dân gian vùng miền Việt Nam)

Nguyễn Văn Huyên (1905–1975) là một trong những học giả tiên phong nghiên cứu về tín ngưỡng dân gian vùng miền. Ông sinh ra tại Hà Nội, trong một gia đình trí thức, sớm bộc lộ năng khiếu học tập và niềm say mê tìm hiểu đời sống văn hóa đa dạng của dân tộc.

Trong thời gian du học tại Pháp, ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ nhân học, trở thành một trong những trí thức Việt Nam đầu tiên đạt học vị cao ở phương Tây. Các công trình nghiên cứu của ông về tín ngưỡng dân gian vùng miền đã khẳng định bản sắc văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế.

Nguyễn Văn Huyên nổi tiếng với quan điểm: “Mỗi vùng miền có một bản sắc tín ngưỡng riêng, nhưng tất cả đều hòa quyện trong hồn Việt.” Ông đã dành nhiều năm điền dã, khảo sát thực tế ở miền Bắc, miền Trung, miền Nam, ghi chép tỉ mỉ về lễ hội, nghi thức thờ cúng, phong tục tín ngưỡng.

Ông đã công bố nhiều công trình nghiên cứu có giá trị, góp phần đặt nền móng cho ngành nghiên cứu tín ngưỡng dân gian vùng miền Việt Nam. Các tác phẩm của ông không chỉ có giá trị khoa học, mà còn khẳng định sự đa dạng văn hóa, nâng cao niềm tự hào dân tộc.

Ngoài nghiên cứu, ông còn tham gia giảng dạy, đào tạo nhiều thế hệ trí thức trẻ. Ông khích lệ tinh thần học tập, nâng cao dân trí, khẳng định vai trò của trí thức trong sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Sau Cách mạng Tháng Tám, ông tham gia Chính phủ, giữ chức Bộ trưởng Giáo dục, đồng thời tiếp tục nghiên cứu tín ngưỡng dân gian vùng miền. Ông đã đề ra nhiều chính sách quan trọng, khuyến khích học tập, mở rộng trường lớp, xóa nạn mù chữ.

Nguyễn Văn Huyên sống giản dị, chân thành, hết lòng vì dân vì nước. Ông được nhân dân thương yêu, kính trọng, ca ngợi là nhà nghiên cứu tín ngưỡng lớn của dân tộc.

Năm 1975, ông qua đời, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng chí, đồng bào. Người dân thương tiếc, lập nhiều công trình tưởng niệm để ghi nhớ công lao của ông.

Trong ký ức dân tộc, Nguyễn Văn Huyên là biểu tượng của trí tuệ, lòng yêu nước và tinh thần tận tụy. Ông đã sống một cuộc đời dài nhưng rực rỡ, để lại di sản bất tử cho muôn đời sau.

Tên tuổi Nguyễn Văn Huyên mãi mãi được ghi vào trang sử vàng, như một ngọn đuốc soi sáng con đường nghiên cứu tín ngưỡng dân gian vùng miền. Ông – người con Hà Nội, đã hóa thân thành biểu tượng bất tử của trí tuệ Việt Nam, sống mãi cùng non sông đất nước.