Nguyễn Văn Khải (1910-1966)
Ông Nguyễn Văn Khải sinh năm 1940, tại làng Bình Hàng Trung, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc (nay là huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp). Lớn lên trong gia đình bần cố nông, ông không được đi học, phải giữ trâu mướn giúp gia đình. Năm 17 tuổi, ông gia nhập lực lượng vũ trang cách mạng, vào Đảng tháng 8/1958. Ngày 15/9/1966, ông hy sinh, khi đang giữ chức vụ Đại đội phó Đại đội Đặc công tỉnh Kiến Phong (nay là Đồng Tháp). Hơn chín năm chiến đấu, trưởng thành ở Đại đội Đặc công, ông đã lập nhiều thành tích xuất sắc. Nổi bật là các trận:
-Ngày 10/02/1960, tiểu đội Đặc công do ông chỉ huy phối hợp với một đại đội của Tiểu đoàn 502 gài mìn, phục kích địch trên trục lô Hậu Mỹ - Cái Nữa, huyện Cái Bè, tỉnh Mỹ Tho. Khi hai xe bọc thép địch lọt vào trận địa, 1 chiếc bị mìn phá huỷ, chiếc còn lại vừa bán vừa tháo chạy. Ông rời vị trí chiến đấu, lợi dụng địa hình chạy tắt đón đầu, bám được xe, leo lên, dùng thủ pháo khống chế và bắt sống địch trên xe bọc thép, tạo điều kiện cho đồng đội diệt và bắt 20 tên giặc, hỗ trợ đồng hào nổi dậy san bằng khu trù mật Hậu Mỹ.Trận đánh này, ông được tỉnh nêu gương và chỉ đạo các đơn vị học tập kinh nghiệm đánh giao thông, diệt cơ giới địch.
-Tháng 5/1961, trung đội Đặc công do ông chỉ huy làm nhiệm vụ phá rào và mở cửa cho quân ta diệt đồn Bà Dư (xã Long Hiệp – huyện Cao Lãnh). Địch bắn dữ dội, bộ binh không vô được, ông bình tĩnh, lúc vận động, khi nằm im, lúc ném lựu đạn rồi lao nhanh về phía lô cốt địch. Đến nơi, không còn lựu đạn, ông lấy bao cát bịt kín lỗ châu mai, tạo thời cơ cho bộ binh xung phong đánh phát triển vào trung tâm. Đồn Bà Dư bị tiêu diệt, 1 đại đội địch chỉ còn 3 tên sống sót, ta thu 37 súng và nhiều quân trang, quân dụng.
Trong chỉ huy chiến đầu, ông luôn thể hiện rõ tỉnh thần thương yêu đồng chí, đồng đội. Trong cuộc sống, ông luôn gần gũi, chan hoà, giành phần khó về mình. Khải khẳng định: “Nếu tôi còn sống, dứt khoát không để thương bình, tử sĩ nào còn bỏ sót hoặc rơi vào tay địch”. Trận chiến đầu cuối cùng của Nguyễn Văn Khải đã chứng minh phẩm chất cao quý đó.
Ngày 15/9/1966, lúc đang đỉnh trận lụt lớn, ta tổ chức tập kích yêu khu quân sự Thông Linh, thuộc xã Thiện Mỹ (nay là xã Phương Trà, huyện Cao Lãnh). Sau gần 1 giờ chiên đầu giằng co ác liệt, các mùi của ta (đi bằng ghe, xuồng lớn có công sự nổi bằng bao trầu, chuỗi cây...) không xung phong được vì địch dựa vào lô cốt kiên cố bắn trả quyết liệt. Được lệnh rút quân nhưng nhiều thương binh, từ sĩ còn kẹt lại trong rào. Ông động viên anh em cùng mình trở vào đưa đồng đội ra. Dưới làn đạn địch bắn như vãi trầu, ông lội nước, công từng thương binh, từ sĩ ra khỏi rào. Đến người thương binh thứ 7, ông trúng đạn địch, hy sinh năm 1960 cho đến lúc hy sinh, ông Nguyễn Văn Khải cùng đồng đội chiến đầu 85 trận, có 33 trận với cương vị chỉ huy từ cấp tiểu đội đến cấp đại đội, trận nào cũng hoàn thành nhiệm vụ với hiệu suất cao, hiệp đồng chiến đấu tốt, ăn khớp với bộ binh, được đơn vị bạn tín nhiệm. Với thành tích đặc biệt xuất sắc, Liệt sỹ Nguyễn Văn Khải được Chủ tịch nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 20/12/1994.
