NGUYỄN VĂN LỤC - “MŨI TIẾN CÔNG THỨ 6” TRÊN BẦU TRỜI TÂN SƠN NHẤT

NGUYỄN VĂN LỤC

“MŨI TIẾN CÔNG THỨ 6” TRÊN BẦU TRỜI TÂN SƠN NHẤT

HỒ SƠ NHÂN CHỨNG

Họ và tên: Nguyễn Văn Lục

Năm sinh: 1947

Quê quán: Vĩnh Phúc

Đơn vị cũ: Trung đoàn Không quân 923, Sư đoàn 371, Quân chủng Phòng không – Không quân

Dấu mốc tiêu biểu: Phi đội trưởng Phi đội Quyết thắng, chỉ huy trên không trong trận tập kích sân bay Tân Sơn Nhất ngày 28-4-1975

Chiến công: Bắn rơi 3 máy bay Mỹ; hơn 1.200 giờ bay an toàn; trực tiếp tham gia trận đánh lịch sử tại Tân Sơn Nhất

Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

I. TỪ NGƯỜI LÍNH TRẺ ĐẾN PHI CÔNG CHIẾN ĐẤU

Sinh năm 1947, Nguyễn Văn Lục bước vào con đường quân ngũ khi đất nước đang ở những năm tháng chiến tranh ác liệt. Ông được đào tạo để trở thành phi công chiến đấu và công tác tại Trung đoàn Không quân 923.

Bầu trời miền Bắc khi ấy không phải là nơi dành cho những người chỉ biết sợ hãi. Mỗi chuyến xuất kích là một lần đối mặt với máy bay Mỹ, với hỏa lực phòng không và với nguy cơ không trở về. Nguyễn Văn Lục cùng đồng đội đã biến sự bình tĩnh, kỷ luật và kỹ năng của người phi công thành sức mạnh chiến đấu. Ông đã bắn rơi 3 máy bay Mỹ, trở thành một trong những phi công tiêu biểu của Không quân nhân dân Việt Nam.

II. NHIỆM VỤ ĐẶC BIỆT GIỮA NHỮNG NGÀY THẦN TỐC

Cuối tháng 4-1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh bước vào thời khắc quyết định. Sau khi ta thu được một số máy bay A-37 của đối phương, lực lượng không quân được giao nhiệm vụ nhanh chóng làm chủ loại máy bay này để có thể trực tiếp đánh vào các mục tiêu then chốt.

Ngày 22-4-1975, Nguyễn Văn Lục cùng Từ Đễ, Hán Văn Quảng và Hoàng Mai Vượng được đưa vào Đà Nẵng để huấn luyện chuyển loại cấp tốc. Theo tư liệu Báo Nhân Dân, thời gian bay chuyển loại thực tế chỉ khoảng ba ngày rưỡi – một khoảng thời gian cực ngắn so với thông lệ.

Khó khăn không chỉ nằm ở kỹ thuật. Toàn bộ ký hiệu trên thiết bị A-37 bằng tiếng Anh, trong khi các phi công vốn quen với máy bay Liên Xô. Để giải quyết, các thành viên hỗ trợ dịch các ký hiệu sang tiếng Việt và dán lên bảng điều khiển. Họ học mọi lúc, kể cả trước khi đi ngủ, để biến vài ngày huấn luyện thành khả năng chiến đấu thực sự.

III. CHIỀU 28-4-1975 – “MŨI TIẾN CÔNG THỨ 6

Chiều 28-4-1975, Phi đội Quyết thắng cất cánh thực hiện nhiệm vụ tập kích sân bay Tân Sơn Nhất. Theo tư liệu lịch sử của Báo Nhân Dân và các nguồn quân đội, đội hình gồm Nguyễn Thành Trung, Từ Đễ, Nguyễn Văn Lục, Hoàng Mai Vượng, Trần Văn On và Hán Văn Quảng; trong đội hình chiến đấu có 5 chiếc A-37.

Tân Sơn Nhất là một mục tiêu có ý nghĩa đặc biệt. Đánh vào sân bay vừa nhằm phá hủy phương tiện chiến tranh, vừa cắt đứt một tuyến hàng không quan trọng phục vụ kế hoạch di tản của đối phương. Chính vì vậy, trận đánh được xem như một “mũi tiến công thứ 6” từ trên không trong Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Phi đội bay thấp để giữ bí mật, tiếp cận mục tiêu rồi lần lượt bổ nhào cắt bom. Những tiếng nổ liên tiếp làm sân bay rung chuyển. Nguồn tư liệu chính thống ghi nhận 24 máy bay cùng nhiều phương tiện chiến tranh của đối phương bị phá hủy; sân bay Tân Sơn Nhất bị tê liệt.

Sau trận đánh, toàn phi đội thoát ly về Thành Sơn. Nguyễn Văn Lục là người chỉ huy đội hình nên hạ cánh sau cùng, sau khi các máy bay của đồng đội đã an toàn. Khoảnh khắc trở về căn cứ là một trong những ký ức sâu sắc nhất của ông về chiến thắng lịch sử ấy.

IV. SAU CHIẾN TRANH – NGƯỜI THẦY CỦA NHỮNG THẾ HỆ PHI CÔNG

Sau ngày đất nước thống nhất, Phi đội trưởng Nguyễn Văn Lục tiếp tục tham gia làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia, rồi trở về công tác huấn luyện, giảng dạy và đào tạo các thế hệ phi công quân sự.

Năm 2002, ông nghỉ hưu với quân hàm Đại tá sau 37 năm quân ngũ. Theo Báo Quân đội nhân dân, ông có hơn 1.200 giờ bay an toàn tuyệt đối và từng bắn rơi 3 máy bay Mỹ. Những năm tháng sau chiến tranh, ông tiếp tục truyền lại kinh nghiệm cho thế hệ phi công trẻ.

Đối với ông, ký ức về Phi đội Quyết thắng không chỉ là một trận đánh. Đó còn là ký ức về đồng đội, về những người làm kỹ thuật, những người chỉ huy và tất cả những con người đã góp phần để một nhiệm vụ tưởng như không thể hoàn thành được thực hiện trong thời gian thần tốc.

V. MỘT TRANG SỬ ĐƯỢC VIẾT BẰNG BẢN LĨNH

Điều làm nên giá trị của câu chuyện Nguyễn Văn Lục không chỉ nằm ở những con số chiến công. Điều đáng nhớ hơn là cách một người lính biến nhiệm vụ khó khăn thành hiện thực bằng sự quyết tâm, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm.

Trận tập kích Tân Sơn Nhất ngày 28-4-1975 diễn ra chỉ vài ngày trước ngày đất nước hoàn toàn thống nhất. Vì vậy, câu chuyện của Phi đội Quyết thắng trở thành một phần đặc biệt của ký ức về những giờ phút cuối cùng của cuộc chiến.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, nhân chứng như Nguyễn Văn Lục giúp lịch sử trở nên gần gũi hơn: lịch sử không chỉ nằm trong những mốc thời gian của sách giáo khoa, mà còn nằm trong ký ức của những con người từng trực tiếp sống và chiến đấu.

Bài học lớn nhất là tinh thần dám nhận nhiệm vụ, làm chủ khó khăn và đặt trách nhiệm với Tổ quốc lên trên lợi ích cá nhân. Đó cũng là giá trị cần được gìn giữ khi những nhân chứng của chiến tranh dần trở thành những người kể chuyện cuối cùng của một thời đại.

NGUỒN TƯ LIỆU VÀ HÌNH ẢNH

·       Báo Nhân Dân, “Phi đội Quyết thắng: Chúng tôi đã được ‘nâng cánh’ để hoàn thành nhiệm vụ đánh vào sân bay Tân Sơn Nhất”.

·       Báo Quân đội nhân dân, “Anh hùng Nguyễn Văn Lục kể chuyện ‘Mũi tiến công thứ 6’”, 2026.

·       Báo Chính phủ, “Trận đánh lịch sử bằng không quân ngay giữa Sài Gòn những ngày tháng 4/1975”, 26-4-2025.

·       Ảnh chân dung: Báo Nhân Dân; ảnh tư liệu Phi đội Quyết thắng: Báo Nhân Dân và Dân Việt.