Nguyễn Văn Luyện - anh hùng lực lượng vữ trang nhân dân

Nguyễn Văn Luyện

Nguyễn Văn Luyện (1898 – 1946) là bác sĩ, nhà hoạt động xã hội và đại biểu Quốc hội khóa I của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì đã chiến đấu và hy sinh anh dũng cùng hai con trai trong đêm Toàn quốc kháng chiến 19 tháng 12 năm 1946 tại Hà Nội.

Một số thông tin chính

• Sinh: 30 tháng 4 năm 1898, xã Bồng Lai, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh

Cuộc đời và sự nghiệp

Nguyễn Văn Luyện xuất thân trong gia đình nho học ở Bắc Ninh. Ông tốt nghiệp Trường Y Đông Dương năm 1926 và bảo vệ luận án tiến sĩ y khoa tại Pháp với đề tài “Nghiên cứu y học xã hội về tử vong trẻ em” – một công trình thể hiện tư tưởng nhân văn và tinh thần phụng sự Tổ quốc. Trở về nước, ông mở nhà thương tư tại 167 Phùng Hưng (Hà Nội), khám chữa bệnh miễn phí cho người nghèo, viết sách và báo tuyên truyền vệ sinh, dân trí, trong đó có tác phẩm phổ biến Sản dục chỉ nam.

Hoạt động cách mạng

Là trí thức yêu nước, ông tham gia Việt Minh và giữ chức Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Dân chủ Việt Nam. Năm 1946, ông được bầu làm đại biểu Quốc hội khóa I, Ủy viên Ban Thường trực Quốc hội, tham gia phái đoàn đàm phán tại Hội nghị Đà Lạt và Fontainebleau. Khi Pháp chuẩn bị tái chiếm, Chủ tịch Hồ Chí Minh khuyên ông sơ tán gia đình ra ngoại thành, song ông tuyên thệ ở lại chiến đấu cùng hai con trai.

Hy sinh và tưởng niệm

Đêm 19 tháng 12 năm 1946, ba cha con Nguyễn Văn Luyện đã chiến đấu đến viên đạn cuối cùng tại nhà riêng số 65 Lý Thường Kiệt (nay là Đại sứ quán Cuba) và hy sinh. Họ là gia đình trí thức duy nhất ba người ngã xuống ngay đêm đầu Toàn quốc kháng chiến. Ông được ghi nhận là bác sĩ – liệt sĩ đầu tiên của nước Việt Nam độc lập và được truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất (1953). Từ năm 2017, vợ ông – bà Phùng Thị Thược – được truy tặng danh hiệu