Bài viết

Nguyễn Văn Mật – Biểu tượng "Thép" bên mâm pháo cổ thành Cồn Cỏ

Hành trình từ một người con đất Bố Trạch nghèo khó đến huyền thoại ôm vạt áo súng cao xạ bảo vệ tiền tiêu Cồn Cỏ của Anh hùng Nguyễn Văn Mật. Giữa hơn 100 trận đánh ngập ngụa mùi bom đạn và rocket, người khẩu đội trưởng ấy đã biến ý chí thành hỏa lực, kiên cường gieo rắc nỗi kinh hoàng cho những "thần sấm", "con ma" của không lực Hoa Kỳ.

Quảng Trị06/06/2026Nguyễn Vũ Bảo Khang Chi đoàn 10 Chuyên Sử (Đoàn phường Đồng Hới)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong những năm tháng miền Bắc oằn mình chống lại cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ, đảo Cồn Cỏ đã trở thành một "con mắt thần", một pháo đài tiền tiêu kiên cường giữa biển Đông. Viết nên huyền thoại của hòn đảo thép ấy, có sự đóng góp bằng máu và lòng quả cảm vô song của người con xã Trung Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình – Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Mật (sinh năm 1940). Ông là tấm gương sáng ngời cho tinh thần "nhắm thẳng quân thù mà bắn" của thế hệ cha anh.

Sinh ra trong một gia đình bần nông nghèo khó trước Cách mạng Tháng Tám, nơi cả nhà phải đi làm thuê cuốc mướn cho địa chủ, ánh sáng của Đảng và Bác Hồ đã thay đổi hoàn toàn số phận của gia đình ông. Lòng biết ơn và niềm tin sắt son với cách mạng đã trở thành nguồn mạch sục sôi trong huyết quản: một gia đình có 5 anh em trai thì có đến 4 người lần lượt lên đường tòng quân. Tháng 9/1962, Nguyễn Văn Mật chính thức nhập ngũ. Đến tháng 4/1963, ông được điều động về phân đội súng cao xạ thuộc Trung đoàn 270. Với tư chất thông minh và sự nỗ lực vượt bậc, ông không chỉ làm chủ khẩu pháo 14,5 mm được giao mà còn tự học thành thạo mọi vị trí trong khẩu đội. Nhờ bản lĩnh vượt trội, tháng 2/1964, ông được đề bạt làm khẩu đội trưởng. Ngay trong những trận thử lửa đầu tiên tại Vĩnh Linh vào đầu năm 1965, khẩu đội của ông đã phối hợp xuất sắc bắn rơi 2 máy bay Mỹ. Tháng 4/1965, khi cái nóng của cuộc chiến đẩy lên đỉnh điểm, ông cùng đơn vị ra đảo Cồn Cỏ, bắt đầu chuỗi hành trình hơn 100 trận đánh vô tiền khoáng hậu.

Chuỗi ngày từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5 năm 1965 trở thành khúc tráng ca rực lửa trên hòn đảo tiền tiêu. Ngày 26/4, địch điên cuồng tung các tốp máy bay AD.6 và F4 dội bom nát bấy trận địa. Giữa làn chớp lửa, súng bị hỏng hóc, khẩu đội trưởng Nguyễn Văn Mật vẫn bình tĩnh rạp mình sửa chữa ngay dưới làn đạn, kịp thời đưa pháo trở lại quỹ đạo chiến đấu, cùng đơn vị vít cổ 2 chiếc máy bay Mỹ. Những ngày sau đó, địch ném một lúc 20 quả bom kèm tên lửa, công sự sập lở, đồng đội thương vong, ông lập tức thay thế làm pháo thủ số 2, vừa nạp đạn vừa gầm vang lời động viên anh em giữ vững vị trí. Kết quả, 7 chiếc máy bay địch phải phơi xác, trong đó có một chiếc do chính khẩu đội ông bắn hạ.

Sáng ngày 1/5/1965, trận địa rung chuyển bởi loạt 8 quả bom nổ sát sạt công sự. Mặt đất lật nhào, đất đá vùi lấp ông Mật từ bụng trở xuống. Nhận lệnh rút súng vào hầm tránh đạn, nhưng máu kiên cường của người lính dũng cảm không cho phép ông rút lui. Ông xin lệnh chuyển vị trí, tự mình moi đất, lôi khẩu pháo lên lau chùi bùn đất rồi tiếp tục ngạo nghễ nổ súng vào mặt giặc, phối hợp bắn rơi thêm một máy bay địch. Đỉnh điểm là trận chiến ngày 11/6/1965, khi 9 chiếc AD.6 trút xuống đảo 70 quả bom. Trận địa trúng bom, trung trung đội trưởng hy sinh, bản thân bị sức ép đến nổ đom đóm mắt, ông Mật vẫn ôm thi thể đồng đội về tuyến sau rồi lập tức quay lại mâm pháo, trực tiếp làm pháo thủ số 1 chỉ huy chiến đấu. Thấy các khẩu đội bạn bị hỏng hóc, ông vừa ra lệnh cho khẩu đội mình bắn yểm trợ chèn ép máy bay địch, vừa dũng cảm băng qua làn bom đạn đến từng công sự để sửa súng cho đồng đội, giữ cho hỏa lực toàn trung đội không một phút nào ngơi nghỉ.

Không chỉ là một "mãnh tướng" gan góc nơi trận mạc, người trung sĩ Nguyễn Văn Mật còn lay động lòng người bởi tình yêu thương đồng đội thiết tha, sự khiêm tốn, giản dị và kỷ luật thép của một người Đảng viên. Sự cống hiến quên mình của ông đã được ghi nhận bằng 1 Huân chương Chiến công hạng Nhì, 2 Huân chương Chiến công hạng Ba. Và vào ngày đầu năm mới 1/1/1967, danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân cao quý đã được Chủ tịch nước trao tặng cho người con ưu tú của đất lửa Quảng Bình.

Chiến tranh đã lùi xa vào quá khứ, nhưng câu chuyện mang tầm vóc sử thi của Anh hùng Nguyễn Văn Mật vẫn mãi là bài học lịch sử bằng xương bằng thịt dành cho thế hệ trẻ hôm nay. Nó nhắc nhở chúng ta về cái giá của hòa bình và độc lập – thứ được xây dựng bằng những bộ ngực trần chắn mảnh bom và những ý chí gang thép không thể bị nghiền nát. Từ cuộc đời của ông, thế hệ hôm nay học được bài học lớn về lòng tận tụy, tinh thần chủ động sáng tạo và một tình yêu Tổ quốc thuần khiết: sẵn sàng đặt lợi ích của nhân dân và đất nước lên trên sự sinh tử của bản thân.

Việc lật lại những trang sử vàng về người anh hùng cao xạ Nguyễn Văn Mật chính là một lời tri ân sâu sắc gửi đến thế hệ cha anh đi trước. Câu chuyện của ông sẽ mãi là ngọn lửa thắp sáng lý tưởng cho tuổi trẻ hôm nay, nhắc nhở các bạn trẻ không ngừng học tập, rèn luyện bản lĩnh, sẵn sàng dấn thân và cống hiến để xứng đáng với dòng máu kiên trung của những người đã bảo vệ hình hài đất nước từ trong bão đạn.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn