NGUYỄN VĂN MƯỜI – NGƯỜI THƯƠNG BINH KIÊN CƯỜNG BÁM ĐẤT, BÁM DÂN
Nguyễn Văn Mười, tức Mười Đấu, sinh năm 1934, quê xã Hòa Hưng, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang. Trong chiến đấu, ông lần lượt bị thương mất cả hai chân nhưng vẫn tiếp tục tham gia kháng chiến trong tổ dân quân thương binh, tự làm hầm chông, gài lựu đạn, đạp lôi và trực tiếp chống các cuộc càn quét. Ông hy sinh trong một trận chống càn và ngày 5-9-1970 được truy tặng Huân chương Quân công giải phóng hạng Ba cùng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.
Nguyễn Văn Mười, còn gọi là Mười Đấu, sinh năm 1934 tại xã Hòa Hưng, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang.
Được cán bộ cách mạng tuyên truyền, giáo dục từ sớm, ông hình thành lòng yêu nước và tham gia kháng chiến khi tuổi đời còn trẻ.
Năm 1952, Nguyễn Văn Mười tham gia công tác tại địa phương, làm chiến sĩ tự vệ và đảm nhiệm nhiệm vụ giao thông liên lạc trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Đến năm 1963, ông nhập ngũ.
Nguyễn Văn Mười được phân công làm việc tại công trường lò than của Ban quân sự huyện Cái Bè. Đây là nơi sản xuất than phục vụ việc chế tạo vũ khí của lực lượng địa phương.
Trong quá trình công tác, ông bị thương và mất một chân.
Thương tật khiến việc đi lại trở nên vô cùng khó khăn, nhưng không làm ông rời nhiệm vụ. Trong lao động, Nguyễn Văn Mười vẫn cần cù, cố gắng vượt chỉ tiêu sản xuất than.
Không chỉ sản xuất, ông còn trực tiếp tham gia bảo vệ cơ sở.
Cuối năm 1967, đối phương nhiều lần tổ chức càn quét vào khu vực công trường. Nguyễn Văn Mười cùng đồng đội vừa duy trì sản xuất, vừa tổ chức chiến đấu.
Theo tài liệu tuyên dương, trong những trận chống càn này, đơn vị của ông đã diệt 200 quân đối phương, riêng Nguyễn Văn Mười trực tiếp diệt 8 người.
Nhưng thử thách lớn hơn tiếp tục đến.
Tháng 5 năm 1968, Nguyễn Văn Mười lại bị thương.
Lần này, chân còn lại cũng bị mất.
Từ một người lính mất một chân, giờ đây ông trở thành thương binh mất cả hai chân.
Do thương tật đặc biệt nặng, Nguyễn Văn Mười được chuyển ra khỏi quân đội.
Nhưng rời quân đội không có nghĩa là rời cuộc chiến đấu.
Ông trở về tham gia kháng chiến trong tổ thương binh tại xã Mỹ Lợi.
Đó là một tổ chiến đấu rất đặc biệt.
Những người trong tổ đều mang trên mình thương tật của chiến tranh, nhưng vẫn cùng nhân dân xây dựng xã chiến đấu: vận động bà con rào làng, đào công sự, làm hầm chông và chế tạo các loại vũ khí tự tạo để chống các cuộc càn quét.
Không còn đôi chân, Nguyễn Văn Mười vẫn tự mình làm những công việc mà ngay cả người khỏe mạnh cũng phải vất vả.
Theo tài liệu, ông đã trực tiếp làm 15 hầm chông, gài 5 lựu đạn, bố trí 30 đạp lôi và đào công sự.
Đặc biệt, ông thường xuyên tìm kiếm những quả lựu đạn còn sử dụng được để đem về làm cạm bẫy.
Nhờ hệ thống phòng thủ ấy, đối phương tổ chức nhiều cuộc càn quét nhưng gặp rất nhiều khó khăn khi tiến vào xã.
Có một lần, giữa lúc cuộc càn đang diễn ra, Nguyễn Văn Mười đeo một thùng lựu đạn ở cổ.
Không thể đi lại như những chiến sĩ bình thường, ông phải tìm cách luồn lách, xuống mương để tiếp cận những vị trí cần bố trí cạm bẫy.
Xung quanh, đạn vẫn bắn.
Người thương binh mất cả hai chân vẫn tiếp tục mang lựu đạn đi gài.
Suốt 4 ngày chiến đấu, tổ thương binh chỉ có ba người nhưng theo tài liệu đã diệt 15 quân đối phương.
Một lần khác, máy bay trực thăng bắn phá rồi đổ quân xuống khu vực nơi tổ thương binh đang hoạt động.
Tình thế rất nguy hiểm.
Nguyễn Văn Mười và đồng đội không chỉ phải chiến đấu mà còn phải bảo vệ người dân và tài liệu của cách mạng.
Các ông nhanh chóng bò ra ngoài, bố trí thêm lựu đạn và đạp lôi trên những hướng đối phương có thể tiến vào.
Sau đó, họ tìm cách đưa ba em nhỏ cùng tài liệu ra khỏi khu vực nguy hiểm an toàn.
Khi lực lượng đối phương tiến vào, những cạm bẫy đã bố trí phát nổ. Một số người bị tiêu diệt, số còn lại phải rút khỏi khu vực.
Ba tháng cuối năm 1968 là giai đoạn chiến đấu đặc biệt quyết liệt.
Theo tài liệu tuyên dương, lực lượng xã chiến đấu đã diệt trên 100 quân đối phương; riêng tổ thương binh diệt 49 người, trong đó Nguyễn Văn Mười trực tiếp diệt 9 người.
Nhưng rồi trong một trận chống càn, người thương binh đã mất cả hai chân ấy anh dũng hy sinh.
Cuộc đời Nguyễn Văn Mười vì thế mang một dấu ấn rất đặc biệt.
Ông đã chiến đấu khi còn là người lính.
Mất một chân, ông vẫn sản xuất và chiến đấu.
Mất cả hai chân, ông vẫn không rời phong trào địa phương.
Không thể đi, ông bò.
Không thể trực tiếp cơ động như trước, ông làm hầm chông, gài lựu đạn, đạp lôi.
Và ngay giữa những cuộc càn quét, ông cùng đồng đội còn tìm cách bảo vệ trẻ em, tài liệu và cơ sở cách mạng.
Nguyễn Văn Mười được tặng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì.
Ngày 5 tháng 9 năm 1970, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam truy tặng ông Huân chương Quân công giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.
Câu chuyện của Nguyễn Văn Mười – Mười Đấu đặc biệt không chỉ bởi những chiến công, mà còn bởi nghị lực của một người đã mất cả hai chân nhưng vẫn lựa chọn ở lại với đồng đội và nhân dân. Hình ảnh người thương binh đeo thùng lựu đạn ở cổ, tự mình luồn xuống mương giữa lúc cuộc càn đang diễn ra để bố trí cạm bẫy đã trở thành biểu tượng mạnh mẽ cho tinh thần “còn sức còn chiến đấu”, kiên cường bám đất, bám dân đến những giây phút cuối cùng.


