Nguyễn Văn Nghĩa – Người phi công giữ trọn niềm tin giữa bầu trời lửa đạn

Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nghĩa là một trong những phi công tiêu biểu của Không quân nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Ông từng là phi công tiêm kích MiG-21 thuộc Trung đoàn Không quân 927, là một trong những phi công đạt đẳng cấp Ace (Át chủ bài) với những chiến công nổi bật trên bầu trời.

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, Nguyễn Văn Nghĩa cùng đồng đội nhiều lần đối đầu với lực lượng không quân Mỹ được trang bị hiện đại. Từ những trận không chiến đầu tiên, ông nhận ra rằng sức mạnh của người lính không quân không chỉ đến từ máy bay hay vũ khí, mà còn được tạo nên bởi bản lĩnh, niềm tin và ý chí chiến đấu. Sau lần chạm trán với phi công Mỹ trên bầu trời Nghệ An ngày 6/3/1965, ông càng thêm tự tin khi nhận định đối phương không phải là điều không thể đánh bại.

Tháng 4/1972, khi Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, Hà Nội, Hải Phòng và nhiều địa phương trở thành trọng điểm đánh phá ác liệt. Các phi công Việt Nam liên tục xuất kích để bảo vệ bầu trời Tổ quốc. Trong chiến dịch “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” cuối năm 1972, khi bộ đội Phòng không đã lập nhiều chiến công nhưng Không quân vẫn chưa có thành tích, các phi công MiG-21 luôn nung nấu quyết tâm lập công.

Ngày 23/12/1972, Nguyễn Văn Nghĩa nhận lệnh xuất kích cùng phi công Lê Văn Kiền trong biên đội hai chiếc MiG-21. Sau nhiều giờ chuẩn bị, biên đội được giao nhiệm vụ chặn đánh đội hình máy bay cường kích của Mỹ từ hướng Sầm Tơ bay vào khu vực Suối Rút - Hòa Bình.

Trong trận chiến trên không, ông phát hiện nhiều chiếc F4 của đối phương đang triển khai đội hình hỗ trợ lẫn nhau. Trước tình thế lực lượng địch đông và có nhiều lợi thế, Nguyễn Văn Nghĩa vẫn bình tĩnh lựa chọn hướng tấn công phù hợp. Sau những pha cơ động quyết liệt, ông chiếm được vị trí thuận lợi phía sau mục tiêu và phóng tên lửa, bắn rơi chiếc F4 “Con ma”. Đây là chiếc máy bay Mỹ đầu tiên bị Không quân nhân dân Việt Nam bắn rơi trong chiến dịch “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”.

Sau khi lập công, ông tiếp tục đối mặt với tình huống nguy hiểm khi sân bay Đa Phúc bị phong tỏa, đường băng chính bị đánh phá. Dù được phép nhảy dù để bảo toàn tính mạng, Nguyễn Văn Nghĩa quyết định điều khiển máy bay trở về hạ cánh xuống đường lăn, bởi ông không muốn bỏ lại chiếc MiG-21 vẫn còn có thể tiếp tục phục vụ chiến đấu. Với ông, nếu máy bay còn khả năng hoạt động thì đó vẫn là phương tiện để tiếp tục thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Chiến thắng ngày 23/12/1972 trở thành dấu mốc đáng nhớ trong cuộc đời phi công Nguyễn Văn Nghĩa. Đây là lần thứ sáu ông bắn hạ máy bay Mỹ, đồng thời mở ra những chiến công tiếp theo của Không quân Việt Nam trong những ngày chiến đấu quyết liệt. Trong toàn chiến dịch “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”, quân và dân ta đã giành thắng lợi lớn, góp phần buộc Mỹ ký Hiệp định Paris và rút quân về nước.

Nhìn lại cuộc đời binh nghiệp, Nguyễn Văn Nghĩa cho rằng những chiến thắng có được bắt nguồn từ sự rèn luyện bản lĩnh, ý chí và tinh thần quyết tâm của mỗi người lính không quân. Với ông, chất anh hùng không chỉ nằm ở những chiến công trên bầu trời mà còn ở sự sẵn sàng hy sinh để hoàn thành nhiệm vụ.

Đại tá Nguyễn Văn Nghĩa sinh năm 1946, quê tại Quảng Ngãi; ông là một trong 16 phi công Việt Nam đạt đẳng cấp Ace (Át chủ bài) trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.