Người hoạt động cách mạng trước năm 1945

NGUYỄN VĂN NGUYỄN - KHUNG XƯƠNG LÝ TƯỞNG GIỮA CHỐN LAO TÙ - KỲ 3

Kỳ 3 với tiêu đề "Khung xương lý tưởng giữa chốn lao tù" đưa chúng ta đến với giai đoạn thử thách nghiệt ngã nhất: những năm tháng bị giam cầm tại khám lớn Sài Gòn và Côn Đảo (1930-1933 và 1940-1945). Trong ngôn ngữ kỹ thuật MTU, đây chính là bài thử nghiệm nén vỡ (Crushing test) cực hạn nhắm vào một cấu kiện nhân cách. Kẻ thù đã dồn mọi tải trọng áp bức, đòn roi và sự thiếu thốn tàn khốc lên vai nhà báo Nguyễn Văn Nguyễn nhằm tìm thấy một "vết nứt" trong ý chí của ông. Tuy nhiên, ông đã chứng m

Vĩnh Long06/02/2026Đoàn khoa Kiến trúc (Đoàn trường Đại học Xây dựng Miền Tây)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

1. "Thử nghiệm phá hủy" tại sào huyệt thực dân Trong sự nghiệp cách mạng, Nguyễn Văn Nguyễn nhiều lần bị giặc bắt. Lần đầu tiên vào năm 1930, khi phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh đang sục sôi, tại miền Tây ông cũng bị bắt vì hoạt động cộng sản. Kẻ thù dùng mọi thủ đoạn tra tấn để bẻ gãy "hệ khung" ý chí của người trí thức.

Dưới góc nhìn của dân kỹ thuật MTU, chúng ta hiểu về tải trọng động và tĩnh. Đòn roi là tải trọng động, sự cô đơn và bệnh tật là tải trọng tĩnh; cả hai cùng lúc đè nặng lên cơ thể ông. Nhưng Nguyễn Văn Nguyễn đã cho thấy một độ dẻo dai phi thường. Ông giữ kín mọi bí mật về tổ chức như một hồ sơ thiết kế được mã hóa tuyệt đối. Sự im lặng của ông trước kẻ thù chính là lớp bê tông mác cao nhất, ngăn chặn mọi âm mưu xâm lấn của đối phương vào kết cấu của Đảng.

2. Biến nhà tù thành "Giảng đường kiến thiết" Bị đày ra Côn Đảo, Nguyễn Văn Nguyễn không ngồi yên chấp nhận số phận. Ông cùng các đồng chí biến nhà tù thành "Trường học cách mạng". Với vốn tri thức sâu rộng, ông trở thành người "kỹ sư tâm hồn", giảng dạy văn hóa, lý luận và đặc biệt là kinh nghiệm viết báo cho anh em tù nhân.

Ông chỉ đạo việc xuất bản các tờ báo "lá bài" — viết bằng bút chì trên những mảnh giấy vụn hoặc mảnh vải rách. Cách ông tổ chức biên tập và truyền tin trong tù giống như việc thiết kế một mạng lưới hạ tầng thông tin ngầm. Mỗi trang báo viết tay là một lớp "phụ gia" gia cố sức mạnh tinh thần cho đồng chí. Với sinh viên MTU, đây là bài học về tận dụng tài nguyên. Dù trong điều kiện thiếu thốn máy móc, thiết bị nhất, nếu có trí tuệ và sự sáng tạo, chúng ta vẫn có thể tạo ra những giá trị hữu ích cho tập thể.

3. Khí tiết người thợ mác cao – Kết cấu không bị ăn mòn Thực dân Pháp từng dụ dỗ ông bằng danh vọng, tiền bạc, hứa hẹn trả lại cuộc sống trí thức thượng lưu nếu ông từ bỏ Đảng. Chúng nghĩ rằng sự hào nhoáng có thể ăn mòn lý tưởng của người con đất Tam Bình.

Nhưng Nguyễn Văn Nguyễn đã trả lời bằng sự khinh bỉ. Với ông, danh dự của người trí thức là kết cấu vĩnh cửu, không thể đem ra trao đổi. Đây chính là bài học về đạo đức nghề nghiệp cho tuổi trẻ MTU. Trong sự nghiệp sau này, các bạn sẽ đối mặt với nhiều cám dỗ về lợi ích cá nhân để làm sai lệch chất lượng công trình. Hãy nhớ về sự liêm chính của bác Nguyễn để giữ cho "bản vẽ cuộc đời" của mình luôn trong sạch. Đạo đức chính là lớp sơn chống rỉ tốt nhất bảo vệ nhân cách người kỹ sư trước sự mài mòn của thời gian.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
NGUYỄN VĂN NGUYỄN - KHUNG XƯƠNG LÝ TƯỞNG GIỮA CHỐN LAO TÙ - KỲ 3 | Câu chuyện thời hoa lửa