Nguyễn Văn Phúc – ký ức Thành cổ Quảng Trị 1972

Bác Nguyễn Văn Phúc – một cựu chiến binh từng chiến đấu tại Thành cổ Quảng Trị trong những ngày khốc liệt nhất của năm 1972 – mỗi lần nhắc lại quãng thời gian ấy, giọng bác chậm lại, như mang theo cả một bầu trời ký ức nặng trĩu.

Bác kể, ở Thành cổ Quảng Trị khi ấy, ranh giới giữa sự sống và cái chết mong manh đến khó tin:

“Ở đó, ngày nào cũng như ngày nào… bom đạn không lúc nào ngớt. Đất vừa khô lại bị cày lên, rồi lại san bằng. Nhiều chỗ không còn nhận ra đâu là đất, đâu là hầm nữa…”

Đơn vị của bác bám trụ trong những công sự tạm bợ, đào vội giữa lòng đất đã bị bom đạn xới tung. Vừa chiến đấu, họ vừa phải liên tục củng cố vị trí, gia cố hầm hào để có thể cầm cự qua từng đợt pháo kích.

“Hết trận này đến trận khác, cứ tranh thủ lúc ngớt pháo là lại sửa hầm, đào thêm công sự. Không làm thì không có chỗ mà trú…”

Giữa những ngày tháng căng thẳng ấy, một sự việc mà bác không bao giờ quên đã xảy ra.

Sau một trận pháo kích dữ dội, mặt đất rung chuyển, khói bụi mịt mù. Khi mọi thứ tạm lắng xuống, bác và đồng đội kiểm tra lại vị trí thì phát hiện một đoạn hầm bị sập. Một người đồng đội bị kẹt lại bên trong.

Không có thời gian chần chừ, cũng không có công cụ gì đáng kể, tất cả lập tức lao vào đào bới.

“Không ai bảo ai, cứ thế mà đào. Tay không cũng đào, gạt đất, gạt đá ra… chỉ mong kịp cứu bạn.”

Đất đá nặng, tay trầy xước, móng bật cả ra, nhưng không ai dừng lại. Mỗi giây trôi qua đều khiến họ thêm lo lắng.

“Lúc đó chỉ sợ chậm một chút thôi là không kịp…”

Sau một hồi cố gắng, cuối cùng họ cũng đưa được người đồng đội ra ngoài. Khi thấy bạn còn thở, tất cả như vỡ òa. Không ai nói nên lời, chỉ lặng đi trong sự xúc động và nhẹ nhõm.

Bác Phúc dừng lại một lúc rồi nói chậm rãi:

“Những lúc như vậy mới thấy… mạng sống quý giá đến nhường nào.”

Chiến tranh qua đi, bác trở về với cuộc sống đời thường, nhưng ký ức về Thành cổ Quảng Trị vẫn luôn in sâu trong tâm trí. Đó không chỉ là nơi của bom đạn, mà còn là nơi của tình đồng đội, của những giây phút sinh tử không thể nào quên.

Nhiều năm sau, mỗi khi nhắc lại, bác chỉ nói một câu giản dị:

“Quảng Trị dạy mình biết quý từng phút được sống.”

Một câu nói nhẹ nhàng, nhưng chứa đựng cả một quãng đời – nơi con người đã đi qua ranh giới mong manh nhất, để hiểu thế nào là sự sống, là tình người và là giá trị của hòa bình hôm nay.