NGUYỄN VĂN PHƯƠNG – “PHƯƠNG CÒN THÌ TÂM MẤT

Trong lịch sử Nam Kỳ khởi nghĩa ở Cai Lậy, có một câu chuyện ngắn nhưng thể hiện rõ khí phách của người cách mạng. Đó là câu chuyện về Nguyễn Văn Phương, Cai thôn làng Phú An.

Khi phong trào Nam Kỳ khởi nghĩa diễn ra, Nguyễn Văn Phương tham gia chỉ huy cuộc khởi nghĩa tại địa phương.

Nhưng cuộc nổi dậy không thành công.

Nguyễn Văn Phương bị thực dân bắt và giải về dinh quận Cai Lậy. Tại đây, ông bị dụ dỗ, tra khảo và tìm cách khai thác thông tin về những người tham gia phong trào.

Đối với người bị bắt, đó là thời khắc vô cùng nguy hiểm.

Một lời khai có thể khiến nhiều người bị bắt.

Một thông tin bị tiết lộ có thể làm cả cơ sở cách mạng bị tổn thất.

Nhưng Nguyễn Văn Phương không khuất phục.

Tư liệu địa phương ghi lại câu nói của ông với Quận Tâm:

“Phương còn thì Tâm mất, Tâm còn thì Phương mất.”

Đó không chỉ là một câu trả lời.

Đó là sự đối đầu về ý chí.

Nguyễn Văn Phương hiểu rằng người đứng trước mặt mình chính là kẻ đang tìm cách truy lùng những người tham gia phong trào. Ông không chấp nhận phản bội đồng đội và cơ sở.

Cuối cùng, Quận Tâm ra lệnh cho lính giết ông.

Thi thể ông bị đem ra chợ cá Cai Lậy rồi quăng xuống sông.

Nhưng câu chuyện không kết thúc ở đó.

Vài ngày sau, thi thể ông trôi ra vàm Hội Xuân. Người dân phát hiện, vớt lên và chôn cất.

Chi tiết ấy rất xúc động.

Trong lúc chính quyền thực dân tìm cách khủng bố tinh thần người dân, chính nhân dân lại đứng ra gìn giữ thi thể người đã hy sinh.

Đó là sự thể hiện của tình cảm và lòng kính trọng đối với người dám đứng lên vì quê hương.

Nguyễn Văn Phương không phải một vị tướng.

Ông cũng không có một trận đánh lớn được ghi lại bằng những con số.

Nhưng ông có một thứ rất quan trọng: khí tiết.

Trong hoàn cảnh sinh tử, ông vẫn giữ bí mật cho đồng đội.

Ông hiểu rằng mạng sống của mình có thể mất, nhưng nếu giữ được bí mật thì những người khác còn cơ hội tiếp tục hoạt động.

Đó là tinh thần của những người cách mạng trong thời kỳ đầu.

Ngày nay, Cai Lậy đã thay đổi rất nhiều.

Những nơi từng chứng kiến bắt bớ, đàn áp nay là đường phố, trường học, khu dân cư bình yên.

Nhưng những câu chuyện như của Nguyễn Văn Phương vẫn cần được kể lại để thế hệ trẻ hiểu rằng độc lập không tự nhiên mà có.

Bài học cho thế hệ trẻ: Khi đứng trước thử thách, bản lĩnh thể hiện ở việc biết bảo vệ điều đúng đắn, giữ lời hứa và không vì lợi ích cá nhân mà phản bội niềm tin của tập thể.