Nguyễn Văn Tăng (Tư Tăng) – Người chỉ huy trận đánh khách sạn Victoria giữa lòng Sài Gòn
Ngày 1/4/1966, lực lượng Biệt động Sài Gòn do Nguyễn Văn Tăng (Tư Tăng) chỉ huy tổ chức tập kích khách sạn Victoria trên đường Trần Hưng Đạo, nơi được sử dụng làm chỗ ở cho các sĩ quan Mỹ. Một chiếc xe chở thuốc nổ được đưa tới gần khách sạn rồi kích nổ, làm sập một phần tòa nhà và gây thương vong lớn cho lực lượng Mỹ. Tư liệu lịch sử của Quận 10 ghi nhận trận đánh do Tư Tăng chỉ huy, còn các tài liệu lịch sử về Biệt động Sài Gòn cũng xác nhận Nguyễn Văn Tăng là một trong những nhân vật gắn với chiến công Victoria.
Thời kỳ lịch sử
Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước – Sài Gòn – Gia Định, năm 1966, giai đoạn Biệt động Sài Gòn đẩy mạnh đánh vào các cơ sở quân sự và nơi ở của quân nhân Mỹ ngay trong nội thành.
1. Victoria – nơi những sĩ quan Mỹ nghỉ ngơi
Khách sạn Victoria nằm tại góc đường Trần Hưng Đạo – Huỳnh Mẫn Đạt, trong khu vực trung tâm Sài Gòn.
Khác với một khách sạn dân sự thông thường, nơi đây được sử dụng làm chỗ ở cho các quân nhân Mỹ.
Một nguồn tư liệu của Quận 10 ghi rõ Victoria là khách sạn cao 6 tầng và được sử dụng cho lực lượng không quân Mỹ.
Đối với lực lượng biệt động, đây là một mục tiêu có giá trị.
Bởi một trận đánh vào nơi ở của sĩ quan Mỹ không chỉ gây thiệt hại về người và cơ sở vật chất.
Nó còn gửi đi một thông điệp:
Ngay giữa trung tâm Sài Gòn, những nơi tưởng như an toàn nhất của quân đội Mỹ vẫn có thể bị tấn công.
2. Nguyễn Văn Tăng – Tư Tăng
Trong lịch sử Biệt động Sài Gòn, Nguyễn Văn Tăng, bí danh Tư Tăng, là một trong những cái tên nổi bật.
Ông là một chỉ huy của lực lượng biệt động Sài Gòn – Gia Định và tham gia nhiều trận đánh quan trọng.
Các tư liệu về lực lượng Biệt động Sài Gòn liệt kê Nguyễn Văn Tăng cùng những nhân vật như Nguyễn Đức Hùng, Nguyễn Thanh Xuân, Lâm Sơn Náo... trong số những chỉ huy và chiến sĩ gắn với nhiều chiến công nổi tiếng ở Sài Gòn.
Nhưng trận Victoria là một trong những trận thể hiện rõ cách đánh của ông:
Đưa một lượng thuốc nổ lớn đến sát mục tiêu, tạo ra một vụ nổ mạnh rồi nhanh chóng rút khỏi khu vực.
3. Một chiếc xe chở thuốc nổ
Muốn đánh khách sạn Victoria, lực lượng biệt động phải đưa thuốc nổ đến ngay sát mục tiêu.
Đó là vấn đề lớn.
Khách sạn nằm giữa thành phố.
Xung quanh có dân cư.
Có cảnh sát.
Có quân cảnh.
Việc một người mang theo lượng thuốc nổ lớn tiến gần khách sạn gần như không thể thực hiện bằng cách thông thường.
Vì vậy, họ sử dụng một chiếc xe hơi.
Bên ngoài, đó chỉ là một phương tiện giao thông giữa phố xá Sài Gòn.
Nhưng bên trong chứa một khối lượng thuốc nổ đủ để phá hủy một phần lớn tòa nhà.
Theo tư liệu của Quận 10, Tư Tăng trực tiếp chỉ huy và dùng xe hơi chở thiết bị nổ tập kích khách sạn Victoria.
4. Đêm 1 tháng 4
Đêm xuống.
Sài Gòn vẫn đông người.
Nhưng tại Victoria, những người bên trong không biết rằng một cuộc tấn công đang đến gần.
Chiếc xe tiến tới khu vực khách sạn.
Không có một đội quân lớn đi cùng.
Không có tiếng súng báo hiệu.
Chỉ có một chiếc xe xuất hiện giữa phố.
Sau đó, người thực hiện nhiệm vụ rời khỏi khu vực.
Khoảng thời gian từ lúc chiếc xe tiếp cận đến khi vụ nổ xảy ra là cực kỳ quan trọng.
Bởi chỉ cần bị phát hiện sớm, toàn bộ kế hoạch có thể thất bại.
Nhưng chiếc xe đã đến được vị trí.
Và rồi...
tiếng nổ vang lên.
5. Tòa nhà rung chuyển
Vụ nổ gây thiệt hại nghiêm trọng cho khách sạn.
Theo một số tư liệu, 20 phòng từ tầng 1 đến tầng 5 bị phá hủy, trong khi tư liệu lịch sử của Quận 10 ghi nhận một tầng của khách sạn bị sập và nhiều quân nhân Mỹ thuộc lực lượng không quân bị tiêu diệt.
Một nguồn khác ghi nhận vụ đánh bom làm 6 người thiệt mạng và 67 người bị thương, trong đó có quân cảnh Mỹ và người Việt.
Các con số thương vong giữa các nguồn có sự khác biệt.
Vì vậy, với Dự án 1.000 câu chuyện, tốt nhất nên viết:
“Vụ nổ làm khách sạn hư hại nặng, nhiều quân nhân Mỹ thương vong.”
Thay vì khẳng định một con số duy nhất khi chưa có sự thống nhất giữa các tư liệu.
6. Điều khiến đối phương lo sợ
Điều đáng chú ý không chỉ là sức công phá của quả bom.
Mà là địa điểm của vụ đánh bom.
Victoria nằm giữa Sài Gòn.
Không phải một căn cứ nằm ngoài thành phố.
Không phải một kho quân sự nằm trong rừng.
Mà là nơi các quân nhân Mỹ sinh sống giữa một đô thị đông đúc.
Và lực lượng biệt động đã đưa thuốc nổ tới tận cửa.
Điều đó buộc đối phương phải tăng cường bảo vệ những nơi tưởng như chỉ dành cho nghỉ ngơi và sinh hoạt.
Khách sạn.
Cư xá.
Nhà hàng.
Câu lạc bộ.
Những nơi mà người Mỹ thường lui tới.
Tất cả đều có thể trở thành mục tiêu.
7. Tư Tăng và những trận đánh khác
Victoria không phải chiến công duy nhất gắn với Tư Tăng.
Nguyễn Văn Tăng còn được nhắc tới trong lịch sử Biệt động Sài Gòn với nhiều hoạt động khác.
Ông thuộc lớp chỉ huy đã tổ chức những trận đánh ngay trong lòng thành phố, nơi lực lượng biệt động phải dựa vào cơ sở bí mật, hóa trang, phương tiện dân sự và mạng lưới nhân dân để tiếp cận mục tiêu.
Một tư liệu của Quận 10 còn ghi lại hoạt động của lực lượng biệt động tại khu vực Vườn Lài và các trận đánh khác trong năm 1966.
Những chiến công ấy tạo nên hình ảnh đặc biệt của biệt động Sài Gòn:
đánh nhanh – đánh bất ngờ – đánh ngay giữa lòng đối phương – rồi biến mất.
8. Một chiến công giữa lòng thành phố
Ngày nay, người đi trên đường Trần Hưng Đạo rất khó hình dung nơi đây từng là chiến trường.
Nhà cửa đã thay đổi.
Đường phố đã thay đổi.
Những người lính Mỹ từng sống tại Victoria đã rời đi từ lâu.
Nhưng địa điểm ấy vẫn mang trong mình một lớp lịch sử.
Một ngày tháng 4 năm 1966, nơi đây từng rung chuyển bởi một vụ nổ.
Và người đứng sau kế hoạch ấy là một chỉ huy biệt động có bí danh Tư Tăng.
Lời kết
Ngày 1/4/1966, một chiếc xe hơi tiến vào khu vực khách sạn Victoria.
Không ai nhìn thấy phía sau vẻ ngoài bình thường ấy là một kế hoạch được chuẩn bị kỹ lưỡng.
Chiếc xe dừng lại.
Người thực hiện nhiệm vụ rời đi.
Và rồi tiếng nổ vang lên.
Một phần khách sạn bị phá hủy.
Nhiều quân nhân Mỹ thương vong.
Nhưng điều gây chấn động hơn cả là địa điểm của vụ đánh bom.
Ngay giữa Sài Gòn.
Ngay nơi những sĩ quan Mỹ tưởng rằng họ được an toàn.
Người chỉ huy trận đánh – Nguyễn Văn Tăng, Tư Tăng – đã biến một chiếc xe dân sự thành phương tiện đưa đòn đánh của biệt động tới tận cửa mục tiêu.
Đó là cách biệt động Sài Gòn chiến đấu.
Không phải lúc nào cũng bằng một trận đấu súng kéo dài.
Đôi khi chỉ cần một chiếc xe, một khối thuốc nổ và một con người đủ gan dạ để đưa nó đến đúng nơi.
Ngày nay, Sài Gòn đã trở thành TP.HCM hiện đại.
Những con phố từng đầy lính Mỹ nay đông người dân qua lại.
Nơi từng là khách sạn Victoria nay mang một diện mạo khác.
Nhưng câu chuyện về trận đánh ngày 1/4/1966 vẫn còn đó.
Một tiếng nổ giữa lòng Sài Gòn – và phía sau nó là những người biệt động đã biến chính thành phố của đối phương thành chiến trường.


